Sayıştay 8. Dairesi 37353 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 8

• Dosya No: 37353

• Tutanak No: 36063

• Tutanak Tarihi: 08.01.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

944 sayılı ilamın 8. maddesi ile Veli Paşa Oğlu Kuyumculuk Ltd. Şti'nden Özel Kalem Müdürlüğü temsil ağırlama ve tören giderleri kapsamında ödeme emrine ekli listedeki kişilere mahalli müşterek nitelikte olmayan nişan, nikâh ve düğünler için altın alındığı ve bedelinin belediye bütçesinden ödenmesi nedeniyle 20.665,00 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi birinci dilekçesinde özetle;

Osmaniye İlinin Anadolu kültürünün yoğun olarak yaşanması bakımından tipik bir il olduğunu, Anadolu kültüründe Devlet’in “baba” rolünü üstlendiği bir kimlik söz konusu olup, vatandaşın Devleti ve bu bağlamada yöneticilerini her daim yanında görmek ve Devlet yöneticileri ile sıkı ilişki içinde olmak arzusunda olduğunu, belediyelerin de Devlet-vatandaş ilişkilerinin en yoğun yaşandığı Devlet kurumları olduğunu, belediye temsilcilerinin de bu bilinçle hareket ederek iyi ve kötü günlerinde vatandaşın yanında olmaya özen göstermek durumunda olduğunu,

Sünnet ve evlilik düğünlerinin de bu açıdan önemli etkinlikler olduğunu ve Belediye Başkanlarının da bu sıfatlarının gereği olarak Belediyeyi temsilen bu etkinlikler katılmak ve hediye vermek durumunda olduklarını, çünkü bu takının takılmasının mahalli örf ve adetlerden olduğunu,

25.4.1984 tarihli ve M.İ.G.M. 27302 sayılı Bakanlık Onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 3’üncü maddesi hükmüne göre temsil ve ağırlamanın konu, kapsam ve miktarının Belediye Başkanının takdirinde olduğunu, Yönergenin 4’üncü maddesinin (c) bendinde; gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek bu kapsamda sayılmakta olup bu hususta tek tartışmaya değer husus bu hediyenin Belediye Başkanının görev alanında olup olmadığı olduğunu,

Düğün davetiyesi Belediye Başkanına geldiğinden ve Belediyeyi temsilen o düğüne katıldığından bu hususta da bir tereddüt olmaması gerektiğini, nitekim şahsi olarak katıldığı veya ilgilendiği düğün törenlerinde yaptığı masrafları kendisinin üstlendiğini, diğer taraftan aynı yönergenin 10 uncu maddesinde yapılması belde için gerekli olan veya mahalli örf adet ve sosyal yaşantı için gerekli sayılan etkinlik ve törenler için (nişan, nikah, ölüm vb.) de harcama yapılabileceğinin düzenlendiğini,

Aynı konuya ilişkin olarak 8 inci Dairenin Tekirdağ Belediye Saymanlığının 1999 yılı hesabının yargılanması sonucu çıkarılan 1083 nolu ilamında beraat kararı verildiği, aynı Dairenin aynı hesabın 2002 yılı hesabının yargılanmasına ilişkin verdiği tazmin kararının Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine yapılan yargılama sonucunda verilen 19.01.2010 tarihli ve 29991 sayılı Kararında da tazmin hükmünün kaldırıldığı dikkate alındığında, Belediye Başkanı sıfatı nedeniyle yaptığı ilama konu altın harcamalarına ilişkin tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı birinci karşılamasında; “13.04.2005 tarihli ve 25785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve esasları Hakkında Yönetmelik" in "Hediye Alma ve Menfaat Sağlama Yasağı" başlıklı 15'inci maddesinin 4'üncü fıkrasında, "Kamu görevlileri, kamu kaynaklarını kullanarak hediye veremez, resmi gün, tören ve bayramlar dışında, hiçbir gerçek veya tüzel kişiye çelenk veya çiçek gönderemezler; görev ve hizmetle ilgisi olmayan kutlama, duyuru ve anma ilanları veremezler" hükmü ile kamu görevlilerinin bu tür davranışlarda bulunmaları açık olarak yasaklanmıştır.

Diğer taraftan konuya ilişkin olarak "Belediye Başkanı'nın düğün, sünnet vb törenlerde altın hediye ettiği ve hediyelerin parasını belediye bütçesinden karşıladığı" yönündeki şikayet başvurusu üzerine Kamu Görevlileri Etik Kurulu'nun 26.06.2009 tarih ve 27270 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kararında; 5176 sayılı Kanun ve buna dayanılarak çıkarılan Yönetmelik'in ilgili hükümleri çerçevesinde, İçişleri Bakanlığı'nın Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinde yer alan hususların yapılan harcamalara hukuki gerekçe olarak gösterilemeyeceği, Belediye Başkanının bu fiilinin, temsil ve ağırlama giderleri kapsamında kamu hizmetlerinin bir parçası olarak değerlendirilemeyeceğine yer verilmiştir.

Bu nedenlerle, talebin reddedilerek Daire Kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

Dilekçi ikinci dilekçesinde, ilk dilekçesinde belirttiği hususları tekrarladıktan sonra bunlara ilave olarak özetle;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Belediye Başkanı başlıklı 37'nci maddesinde "Belediye Başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir...." denildiğini, Belediye Başkanı olarak, mahalli örf adet ve sosyal yaşantı için gerekli sayılan etkinliklerden olan düğün ve nişan merasimi davetlerinin Belediye Başkanlığına geldiğini, bunlara katılırken yapılmakta olanın Temsil Belediye Başkanlığı görevi ile ilgili olduğundan "Temsil giderlerinde görevle ilgili olmak" şartı oluştuğunu,

3 Ekim 2012 tarih ve 12133/19169 sayılı Sayıştay Savcılığı makamının yazısında, konunun hizmet alan ve hizmet veren açısından değerlendirilmediğini, her olayın kendine göre değerlendirmesi gerektiğini, "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”in "Hediye Alma ve Menfaat Sağlama Yasağı" başlıklı 15. maddesinde bahsedilen şekilde bir menfaat sağlama olayı bulunmadığını,

Bu konuda menfaat sağlama söz konusu olmadığından Etik kapsamında değil Harcamaya yönelik olduğundan Sayıştay kararlarının örnekleriyle değerlendirilmesi gerektiğini, Etik Kurulu İlkelerinin kamu zararı veren, tazmini sağlayan kurum olmadığını, kaldı ki bu kararları veren Sayıştay Temyiz Kurulunun da 19.01.2010 tarihli ve 29991 sayılı Kararı ile Belediye Başkanının belediyeyi temsilen katılmış olduğu nişan, nikah ve düğün törenlerinde altın hediye etmesi, bu yönetmeliğin 10'uncu maddesinde düzenlenen mahalli örf adet ve sosyal yaşantı için gerekli sayılan etkinlikler kapsamında bulunduğundan, yapılan harcamada mevzuata aykırılık bulunmayarak tazmine karar verilen hükmün kaldırıldığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı ikinci karşılamasında; “Adı geçen tarafından ileri sürülen hususların 03.10.2012 tarih ve 12133-19169 sayılı yazımızda belirttiğimiz görüşlerimizin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı anlaşıldığından, yargılamanın söz konusu mütalaamıza göre karara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun "Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri" başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde; temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanma görev ve yetkisi belediye başkanına tevdi edilmiştir. Ancak, ilgili Kanunların Belediye Başkanına verdiği yetkinin sınırları ise diğer düzenleyici işlemlerle belirlenmiştir.

Nişan ve düğünlerde, nişan ve düğün sahiplerine hediye verilmesi mahalli örf ve adetlerimizdendir. Ancak, belde sakinlerinin özel nitelikteki törenlerine ilişkin giderlerin veya Belediye Başkanınca özel nitelikteki törenlerde verilen hediyelerin, kamu hizmetlerinin bir parçası olarak değerlendirilemeyeceği, Belediye Başkanlığı sıfatı ile ilgili değil şahsi nitelikte olduğu ve bu nedenle belediye bütçesinden karşılanamayacağı açıktır. Ayrıca, söz konusu hediyelik altınların kime, ne zaman, ne şekilde, hangi ölçüye göre verildiğine dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.

13.04.2005 tarihli ve 25785 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik"in "Hediye Alma ve Menfaat Sağlama Yasağı" başlıklı 15 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında; "Kamu görevlileri, kamu kaynaklarını kullanarak hediye veremez, resmi gün, tören ve bayramlar dışında, hiçbir gerçek veya tüzel kişiye çelenk veya çiçek gönderemezler; görev ve hizmetle ilgisi olmayan kutlama, duyuru ve anma ilanları veremezler" hükmü ile kamu görevlilerinin bu tür davranışlarda bulunmaları açık bir şekilde yasaklanmıştır.

Dilekçi her ne kadar 25.4.1984 tarihli ve M.İ.G.M. 27302 sayılı Bakanlık Onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 3’üncü maddesi hükmüne göre temsil ve ağırlamanın konu, kapsam ve miktarının Belediye Başkanının takdirinde olduğunu belirtmişse de Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 2. maddesinde; “Bu Yönerge, belediye idaresinin başı ve temsilcisi olan Belediye Başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil-ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsar.” denilmektedir. Anılan hüküm, belediye başkanının, temsil ağırlama ve tören giderlerinin yapılması hususunda, sınırsız bir takdir yetkisine sahip olmadığını belirtmektedir ve bu giderlerin neler olduğu yönergenin diğer maddelerinde belirtilmiştir.

Ayrıca, Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi 25.4.1984 tarihinde 27302 sayılı Bakanlık Onayı ile yürürlüğe girmiştir. Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik ise 13.04.2005 tarihli ve 25785 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak Başbakanlık onayı ile yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla daha sonraki tarihte yayımlanan ve Başbakanlık onayıyla yürürlüğe giren Yönetmelik ile getirilen bir yasak hükmünün daha önceki bir tarihte Bakan onayı ile yürürlüğe giren Yönergeye dayanılarak aşılması mümkün değildir.

Diğer yandan dilekçi bu konuda Sayıştay’ın tazmin hükmün kaldırılması yönünde kararları bulunduğunu belirtmişse de aynı konuda yargı organlarınca verilen kararlar şahsına, olayına ve dönemine münhasır olduğundan, mahkeme kararlarına göre üçüncü kişiler hakkında işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır. Kaldı ki emsal gösterilen kararlar 2002 yılı hesabına ilişkin olup, 13.04.2005 tarihli ve 25785 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik"in yürürlüğe girmesinden önce verilmiştir.

Bu itibarla dilekçi iddialarının reddedilerek 944 sayılı ilamın 8. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 08.01.2013 tarihli ve 36063 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.