Sayıştay 8. Dairesi 36664 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 8

• Dosya No: 36664

• Tutanak No: 39328

• Tutanak Tarihi: 01.07.2014

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

564 sayılı ilamın 4’üncü maddesinde, ASAT Genel Müdürlüğü tarafından Akçadağ İnş. Tic. Taah. Ltd. Şti. yüklenimine verilen 13.074.865,62-TL ihale bedelli “ASAT Hizmet Binası İnşaatı Yapım İşi”nde;

A) Projede dış cephe kaplamaları silver traverten ve krem traverten olarak belirtilmesine rağmen uygulamada limra ve andezit olarak yapıldığı, traverten yerine yapılan andezit imalatının fiyatı daha düşük olduğu halde aradaki farkın hakedişten kesilmediği gerekçesiyle 33.630,00 TL.’ye

B) Sözleşme eki İnşaat İşleri Teknik Şartnamesinin 2.16.2. maddesinde mermer döşeme kaplamasının Bayındırlık birim fiyat analizinde “3 cm kalınlıkta 30 cm x serbest boy” olarak tanımlanan 26.206/A pozuna uygun Bursa koyu bej mermer olacağı belirtilmesine rağmen uygulamada 2 cm kalınlığında 40 cm x 40cm mermer imalatı yapıldığı tespit edildiği gerekçesiyle 4.547,10 TL.’ye

C) İşin devamı sırasında İnşaat İşleri Teknik Şartnamesinin 2.15.1. maddesi gereğince dış cephede yapılması gereken 19.057 pozuna uygun ekstrüde polistren köpük ısı yalıtım yapılmasından vazgeçilmesi üzerine vazgeçilen imalatın bedelinin hesabında yüklenicinin teklif ekinde verdiği birim fiyat yerine yeni fiyat hesaplandığı gerekçesiyle 16.416,53 TL.’ye olmak üzere toplam 54.593,63 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçiler dilekçelerinde,

“İlgi 4 Maddesi A bendi: ASAT Hizmet Binasının mimari proje olarak 2006 Akdeniz Mimarlık ödülü almış bir bina olup, yapım aşamasında kullanılacak ürünlerin seçiminde proje müellifinin (Mimar) görüşleri doğrultusunda kararlar verildiğini, Proje müellifi sunulan numunelerden ve yapmış olduğu araştırmalardan sonra projelerdeki travertenlerin zamanla oksitlenerek korozyana uğradığı ve sonrasında mukavemetinin azaldığını ve mekanik montaj olmasından dolayı zamanla yerinden düşmelerin olacağı öngörüsünden tehlikeli sonuçlar doğabileceği kanısına vardığını, Bu sebeplerden dolayı mimari perspektif ve mukavemet yönünden Limra ve Andezit taşlarının uygun olacağını belirttiğini ve Binanın dış cephe kaplamasında bu taşlarının kullanılmasını istediğini, İşin devamı sırasında bu değişiklik yapılması istenen taşlarla ilgili olarak fiyat araştırması yapıldığını ve taşlar arasındaki fiyat farkının birbirini dengelediği ve kamu zararının olmadığı tespit edildiğinden yeni fiyat oluşturulmaya gerek duyulmadığını,

Taş kaplamalar arasında fiyat farkının olmadığını kanıtlamak için öncelikle birim fiyat kitapçıklarından ilgili taşların rayiçleri araştırıldığını, ancak Limra taşı ile ilgili herhangi bir fiyata ulaşılamadığını, Bu sebeple piyasada bu taşlar arasındaki farkın birbirini dengelediğini kanıtlamak adına piyasadan güncel teklifler toplandığını; 27.08.2010 tarih ve 21 sayılı sorgu kağıdına yapmış olduğukları savunma dosyasında bina dış cephe taş kaplamaları için piyasadan güncel teklifler alındığını, Alınan teklifler 2010 yılının 9. Ve 10. Ayını kapsaması gerekirken, Setaş firmasının tarihi hatalı yazdığını, On mermerin ise teklif tarihini yazmadığını, Bu hatanın yeni sunduğukları dosyada yeni firmalar dahil edilerek düzeltildiğıini, Dosyaya Simetri mermer firmasından güncel teklif alındığını ve bütün tekliflerin ortalaması alınarak piyasa koşullarında güncel fiyat araştırması yapıldığını, Yapılan güncel piyasa fiyat araştırmasına göre ortalama (EK 1) LİMRA TAŞI 112,25 TL, ANDEZİT TAŞI 97,75 TL, KREM TRAVERTEN 103,75 TL, SİLVER TRAVERTEN 104,25 TL olduğunu, Bu tekliflere göre LİMRA TAŞI TRAVERTENDEN pahalı ANDEZİT taşının TRAVERTENDEN ucuz olduğunun, 1877,29 m2 limra 1328,71 m2 andezit olduğu göz önünde bulundurursak taşlar arasındaki farkın idarenin lehine olduğunun anlaşıldığını,

Ayrıca Sayıştay İlam No:564 4 maddesi A bendinde Yapılan kamu zararı hesabında müteahhidin ihale aşamasındaki analiz teklifleri 1328,71 m2 silver traverten ve 1877,29 m2 bej traverten olmasına rağmen uygulama metrajları 2858 m2 andezit ve 4038 m2 limra değerlendirildiğini, Eğer uygulama metrajına göre kesinti yapılıyorsa uygulama metrajına göre ödeme yapılması gerekeceğini, ASAT Hizmet Binası İnşaatı işi sözleşmesi götürü bedel sözleşme olup fiili metrajlar baz alınmadığını, bunun yerine müteahhidin teklif ekindeki verdiği metrajlar baz alınarak işlemler yapıldığını, Yüklenicinin 1876,89m2 bej traverten ile 1328,71m2silver traverten toplam 3205,6 m2 taş kaplama teklifinin sözleşme eki olduğunu, Bu sebeple 1328,71 m2 silver traverten yerine 1328,71 m2 andezit taş kaplama yapıldığı göz önünde bulundurulması gerektiğini, Kaldı ki Sayıştay İlam No:564 4 maddesi C bendinde ilk hesaplarda 6850 m2 uygulama metrajı yerine 3205,6 m2 yüklenicinin teklif metrajı baz alınması yönündeki taleplerinin uygun görüldüğünü ve kamu zararı hesabının revize edildiğini, Yapılan kamu zararı hesabında piyasadan alınan tekliflerde Andezit 85 TL Limra, Krem Traverten, Silver Traverten 95 TL ve buradan 10 TL kamu zararı belirtilip yüklenicinin teklifinden doğrudan 10 TL düşüldüğünü, Yani yüklenicinin teklifinin 45,94 TL den 35,94 TL ye düşürüldüğünü, Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tespitinde; (EK 2)

“4734 sayılı kanunun YİGŞ'nin 23. Maddesi uyarınca sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri Yüklenici ile birlikte aşağıdaki usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir,.

Yeni birim fiyat tespitinde öncelik sırasına göre aşağıdaki analizler kullanılır

a) Yüklenicini birim fiyatların tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler

c) Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantaj la tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler. Yukarıdaki analizlere öncelik sırası ile aşağıdaki rayiçler uygulanır.

1 )Yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler

2)İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler

3)İdarece kabul edilmek şartı ile uygulama ayına ait Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış yerel rayiçler.”

Yeni birim fiyat tespiti yapılırken yukarıdaki maddelerin analizler bölümünden öncelik sırasına göre (a) bendinin uygulanması gerektiğini, Çünkü yüklenicinin teklif ettiği Silver ve Krem traverten taş kaplama işi ile Andezit ve Limra Taş kaplama işi arasında kullanılan çelik konstrüksiyonu ve malzemelerin ebatlarının aynı olduğunu, Sadece kullanılacak taşın cinsi farklı olmasından dolayı, taşlarla ilgili alınacak tekliflerle kıyaslama yapılabileceğini, Dolayısıyla ne fiyatı arttırırken nede fiyatı azaltırken piyasadaki fark 10 TL.nin ne yükleniciye doğrudan azaltılması ne de 10 TL doğrudan arttırılmalısının doğru olmadığını, YİGŞ 23 a bendi uyarınca yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler doğrultusunda yeni fiyat oluşturulması gerektiğini,

95 TL piyasa teklifi silver traverten 85 TL piyasa teklifi Andezit

45,94 TL müteahhidin teklifindeki traverten

45,94x85/95 buradan çıkan sonuç müteahhidin andezit için uygulayacağı fiyat 41,11 TL Yani zarar ettirilen rakam 45,94-41,11 =4,83 TL gözüktüğünü,

Keşifteki 1.328,71 m2 ile aradaki fark olan 4,83 ile çarpılırsa 1328,71x4,83=6.417,67 TL KDV hariç 6.417,67x1,18=7.572,85 TL KDV dahil hesap yapılabileceğini, Ayrıca yapılan kamu zararı hesabının yeni birim fiyat tespitinde uygulanacak hiçbir yöntemle bağdaşmadığını, Ancak YİGŞ. 23 analizler bölümü 3) bendindeki uygulama ayına ait teklif alınması bendi uygulanabileceğini, Piyasa araştırmasında alınan 85 TL bedel Andezit taş kaplama teklifinin doğrudan Yüklenicinin yeni fiyatı kabul edileceğini, Böylelikle yüklenicinin 45,94 TL olan teklifi yerine, güncel piyasa araştırması sonucu 85 TL teklif değerlendirilmesi gerektiğini,

İlgi 4 Maddesi B bendi:Bursa Koyu Bej mermer olarak gözüken alan Binanın Arkadlı Yol diye adlandırılan ve Vezne ve Abone Servislerinin bulunduğu bölümün önü, kafeteryanın bulunduğu bölümün önü ve tüm personelin giriş yaptığı yeri kapsayan bölüm olduğunu, Bu alanın hem geniş açıklığa sahip hem de yoğun yaya trafiğinin olduğu bölüm olup iç mekan olmadığını, Bu sebeple buradaki mermer kalınlığının yapıyı statik yüklerle yormaması için 2cm kalınlıkta seçildiğini, Mermerin seçilme ölçüsünün ise 4040 ve 2 cm kalınlığında proje müelliflerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirildiğini, Tekrar hatırlatmak gerekirse mermer döşenmesi işinin yapım şartlarının B.B. 26.206/A pozuna uygun olarak yapılmalıdır denildiğini, Yazılmış olan Poz No'nun hiçbir kitapçıkta yer almadığını, Bu poza en yakın 26.206/C1 pozu bulunduğunu, Bu işte Çevre ve Şehircilik Bakanlığı BB 26.206/A yapım şartlarına uygun yapılması istenmesinden kastın, îşin yapımına Beton yüzeyin temizlenmesi, ıslatılması üzerine 3 cm kalınlıkta 400 kg dozlu çimento harcı ile bir altlık serilmesi, üzerine aralıkları 2 mm geçmemek üzere projedeki şekil ve bölümüne göre döşenmesi, derzlerin normal veya renkli çimento şerbeti ile doldurulması, döşeme yüzünün temizlenmesi, silinmesi, her türlü malzeme ve kayıpları, işyerindeki yükleme yatay ve düşey taşıma, boşaltma, işçilik, araç ve gereç giderlerinin götürü olarak bu poza dahil olduğunu belirtmek için yazıldığını, Yani bu imalat yapılırken herhangi bir keşif artışına meal vermeyecek şekilde, bütün malzeme ve işçiliğin dahil olduğunu belirtmek için verildiğini, Aynı teknik şartnamenin 2.16.8 (EK 3) merdiven kaplamaları bölümünde basamaklarda 2,5 cm kalınlığında rıhtta 2 cm kalınlığında granit kullanılmasının açıkça belirtildiğini, Mermer kalınlığının 3 cm olması istense burada da açıkça belirtilmesi gerektiğini, 3333 lük mermer yerine daha pahalı olan 40*40 lık mermer kullanıldığını Ve yine 26.206 pozundaki beyaz mermer yerine daha pahalı olan bursa koyu bej mermer kullanıldığını,

İlgi 4 Maddesi C bendi:Proje detaylarında taş kaplamalarda tarifli xps ısı yalıtım uygulamasının bir takım sorunlar teşkil ettiğini, Mekanik montaj taş kaplama yapılırken yaklaşık m2 ye 4 adet çelik konstrüksiyon dış duvara montajı yapıldığını, yani m2 de 4 adet yerde ısı yalıtımı delinmek zorunda olduğunu, Bu sebeple delinen XPS lerin ısı yalıtımını sağlayamadığını, Mekanik montaj taş kaplama sisteminde yatay ve düşey derzler bırakılması gerektiğini, Bu boşluklardan yağmursuyu girişi olduğunu, Duvara monte edilen XPS lerin ise suyu belirli oranda emerek duvara nem verdiğini, Bu kullanım zorluklarının engellenmesi adına dış duvarların özel bims duvarlar olması ve bu duvarlarında ısı yalıtımlı duvarlar olması sebebiyle, taş kaplamadaki XPS uygulamasının iptal edildiğini,

Yazı ekinde sunulan(EK 4) ayrıca yüklenicinin mekanik montaj taş kaplamalar için sunmuş olduğu analizlerde ısı yalıtımı ile ilgili herhangi bir maliyete yer verilmediğini, Dolayısıyla yüklenicinin teklifinde taş kaplamalar için vermiş olduğu teklif içindeki XPS ısı yalıtım oranı bulunmaya çalışıldığını, İşin devamı sırasında yukarıda açıklanan gerekçelerden dolayı yapımı iptal edilen taş kaplamalardaki XPS ısı yalıtımı için piyasadan XPS ısı yalıtımlı taş kaplamalar için teklif toplanarak bu tekliflerin ortalamasının alındığını, Piyasadaki XPS ısı yalıtımlı taş kaplamanın içindeki XPS fiyatını Yüklenicinin taş kaplamalar için XPS ısı yalıtım fiyatını öngörmediği teklifteki orana ekskale ederek, yüklenicinin taş kaplamalar için XPS ısı yalıtımı fiyatı bulunduğunu, 104,25 TL XPS ısı yalıtımlı dış cephe kaplama fiyatı 7,75 TL XPS Fiyatı

45,94 TL Yüklenicinin Analizindeki dış cephe kaplama fiyatı'

na oranlanarak Yüklenicinin taş kaplamalardaki XPS ısı yalıtımı 45,947,75/104,25= 3,42 TL olarak bulunduğunu ve yüklenicinin hakedişinden 3,423205,6= 10.963,15 TL kesildiğini,

Ayrıca yapılan kamu zararı hesaplarında, yüklenicinin çatı ve bodrum kat ısı izolasyonu için vermiş olduğu XPS fiyatı, Taş kaplamalardaki XPS fiyatının aynı olduğu belirtilip, 7,75 TL XPS bedelinin doğrudan hakedişinden düşülmesi gerektiğinin belirtildiğini, Yüklenicinin teklifinde vermiş olduğu ve proje detaylarında tarifli XPS ısı yalıtımının, kalınlığı aynı olmasına rağmen 30kg/m3(EK 5) dansite çatılarda ve bodrum katı tavanında istendiğini, oysa taş duvar arkasında uygulanması istenen ısı yalıtımının 28kg/m3 (EK 6) dansite olması istendiğini, 2 ısı yalıtımı birbirinden yoğunluk olarak ve ısı iletkenlik olarak farklılıklar gösterdiğini ve fiyat olarak farklı olduğunu, Dolayısıyla yüklenicinin çatı izolasyonundaki rakam ile duvar izolasyonundaki rakamın aynı olmayacağını, Yüklenicinin çatılarda kullandığı ısı yalıtım fiyatını, taş duvar kaplamada kullanılması istenen ısı yalıtımına ekskale ederek ancak yeni birim fiyat bulunacağını, 30kg/m3 dansite XPS ile 28 kg/m3 dansite XPS arasındaki fiyat farkı oranını yüklenicinin teklifindeki 30kg/m3 dansite XPS e oranlayarak yüklenicinin duvarlarda uygulaması gereken 28 kg/m3 dansite ısı yalıtımını için yeni fiyat tespit edilmesi gerektiğini,

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı kitaplarından 28kg/m3 ile 30 kg/m3 xps arasında ekskalasyon yapılacak olursa;

Poz No 04.612/4C2B3

Tanımı Ekstrüde polistren köpük (yüzeyi düzgün) 300 kPa basınç dayanımlı (3 kg/ cm2), 0,035<ısı iletkenlik değeri<=0,040 W/mK

Birimi m3

Birim Fiyatları

Yıllar Birim Fiyatı Montaj Bedeli Yıllar Birim Fiyatı Montaj Bedeli

2011 240.00 0.00 2006 240.00 0.00

2010 240.00 0.00 2005 240.00 0.00

2009 240.00 0.00 2004 240.00 0.00

2008 237.60 0.00 2003 220.00 0.00

2007 264,00 0.00 2002 200.00 0.00

Poz No 04.612/4C2B1

Tanımı Ekstrüde polistren köpük (yüzeyi düzgün) 300 kPa basınç dayanımlı (3 kg/ cm2), Isı iletkenliği < =0,030 W/mK

Birimi m3

Yıllar Birim Fiyatı Montaj Bedeli Yıllar Birim Fiyatı Montaj Bedeli

2011 240.00 0.00 2006 240.00 0.00

2010 240.00 0.00 2005 240.00 0.00

2009 240.00 0.00 2004 240.00 0.00

2008 237.60 0.00 2003 220.00 0.00

2007 264,00 0.00 2002 200.00 0.00

Yüklenicinin Döşeme kaplamaları için XPS teklifi 7,76 BB Döşeme kaplamaları için XPS fiyatı 240TL

Taş kaplama için uygulanan XPS BB Taş kaplama için XPS fiyatı 200TL

Taş kaplama için uygulanması gereken ısı yalıtımı 7,76*200/240=6,46 ya inmesi gerektiğini, Taraflarınca hakedişten düşülen rakamın 3,42 TL olduğunu,

6,46-3,42=3,04 TL taş kaplama metrajı 3205,6 m2 olduğundan

3,043205,6=9.745,02 TL 1,18= 11.449,13 TL kamu zararı hesabı yapılabileceğini,

Sonuç olarak, Yukarıda arz edilen görüşler esas alınmak suretiyle tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Sayıştay Başsavcılığı; “İlamın 4 üncü maddesi;

(A) fıkrası ile ilgili olarak; ASAT hizmet binası inşaatında dış cephe kaplamasının projede belirlenenin dışında ve fiyatı daha düşük bir malzemeden yapılmasına rağmen, aradaki fiyat farkının indirilmemesi nedeniyle 33.630 TL’nin tazminine hükmedilmiştir. İlgililer dilekçelerinde, projede yer alan kaplama malzemesi ile kaplama yapılan malzeme arasındaki fiyat faklarının toplamda maliyetinin dengede olduğunu ileri sürmüşledir.Belirtilen hususlar tazmin hükmünün bozulmasını sağlayacak nitelikte olmadığından, Daire kararının tasdik edilmesi uygun olur.

(B) fıkrası ile ilgili olarak; ASAT hizmet binası inşaatında sözleşmesine belirlenen nitelik dışında mermer döşeme yapılması nedeniyle 4.547,10 TL’nin tazminine hükmedilmiştir. İlgililer dilekçelerinde, kaplama işinin proje müellifi ve işin tekniğine uygun yapıldığını, poz ve kaplama kalınlık malzemesi farkının buradan kaynaklandığını ileri sürmüşledir. Belirtilen hususlar tazmin hükmünün bozulmasını sağlayacak nitelikte olmadığından, Daire kararının tasdik edilmesi uygun olur.

(C) fıkrası ile ilgili olarak; ASAT hizmet binası inşaatında İnşaat İşleri Teknik Şartnamesinin 2.15.1 maddesi gereğince dış cephede yapılması gereken köpük yalıtımdan vazgeçilmesi üzerine. vazgeçilen imalat bedelinin yüklenicinin teklif ekinde verdiği birim fiyat yerine yeni bir fiyattan hesaplanması nedeniyle 16.416,53 TL’nin tazminine hükmedilmiştir.İlgililerin dilekçelerinde belirttikleri hususlar, tazmin hükmünün bozulmasını sağlayacak nitelikte olmadığından, Daire kararının tasdik edilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş belirtmiştir.

A) Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde, “ASAT Hizmet Binası İnşaatı Yapım İşi”nin; anahtar teslimi götürü bedel ile, Akçadağ İnş. Tic. Taah. Ltd. Şti. yüklenimine verildiği anlaşılmaktadır. İlama konu olayda sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, bazı iş kalemlerinin yapılmasından vazgeçilmiş ve yerine yeni iş kalemlerinin yaptırılmasına karar verilmiştir.

Sözleşme eki Yapı İşleri Genel Şartnamesinin 23. maddesinde;

‘‘a) Doğal afet sebebiyle ön veya kesin proje üzerinden sözleşmeye bağlanan işler ile işin yapımı sırasında arazi ve zemin etütleri gerektirmesi sebebiyle kesin proje üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelleri,

b) Bu şartnamenin 22 nci maddesine göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri,

Yüklenici ile birlikte aşağıdaki usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.

(Değişik: 22/06/2005 – 25853 R.G. / 85 md.) Yeni birim fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki analizlerden biri kullanılır:

a) Yüklenicinin birim fiyatların tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler.

c) Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler.

(Değişik: 22/06/2005 – 25853 R.G. / 85 md.) İşin niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri uygulanır :

1. Yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

2. İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.

3. İdarenin veya diğer idarelerin sözleşmeye bağladığı benzer yapım işlerinde ortaya çıkan fiyatlar

4. İdarece kabul edilmek şartı ile uygulama ayına ait Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış yerel rayiçleri.

Yeni birim fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur. Yeni birim fiyat tespitinde yüklenici ile uyuşulamaz ise, taraflarca anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve anlaşmazlık idare tarafından on gün içerisinde Bayındırlık Kuruluna intikal ettirilir. Bayındırlık Kurulu tarafından tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur. Yüklenici, birim fiyat uyuşmazlığı hakkındaki Bayındırlık Kurulunun kararını beklemeden idare tarafından tespit edilmiş fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır.

Yeni birim fiyatın hesabında, (a) bendine göre, teklif analiz ile kıyaslanarak bulunan analizin kullanılması halinde, bu analizin temsil ettiği iş kalemi miktarı ile yeni tespit edilecek iş kalemi miktarının rayiçlere ve genel giderlere tesiri dikkate alınır.

İdare istediği takdirde sözleşme ve ekleri kapsamında bulunmayıp ayrıca bir yükleniciye yaptırılması mümkün olan işi başkasına da yaptırabilir, bundan dolayı yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin (YİİUY) 34. maddesine göre;

“…Ayrıca, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere, idarelerce isteklilerden tekliflerinin ekinde; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli; teklif birim fiyatlı işlerde ise, teklif edilen fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler, istenebilir….” hükmüne yer verilmiştir.

Görüleceği gibi, sözleşme eki YİGŞ’nin 23. maddesinde, “… sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri” nin yeni birim fiyat oluşturularak belirlenmesi gerektiği ifade edilmekte, aynı maddede yeni birim fiyata kaynaklık edecek analizler ile bu analizlere uygulanacak rayiçler belirtilmektedir.

Öte yandan, YİİUY ve İdari Şartname hükümleri uyarınca, ihale dokümanına hüküm konulmak suretiyle anahtar teslimi götürü bedel işlerde “teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli” istenebilmekte ve Yönetmeliğin aynı maddesinde yer alan “..sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere …” hükmünün gereği olarak sunulan bu belgelerin yeni birim fiyat yapımlarında kullanılması mümkün bulunmaktadır.

Söz konusu anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen işte, ihale aşamasında isteklilerden Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 34. maddesine göre; teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelinin istenildiği ve yüklenici tarafından idareye sunulduğu görülmüştür.

Yapım işleri Genel Şartnamesinin 23. maddesinde, anahtar teslimi bedel işleri de kapsayacak biçimde, iş artışı sebebiyle ortaya çıkan ilave işlerin bedellerini tespit yöntemi düzenlenmiş, ancak azalan işlerin fiyatlandırılması konusuna bir açıklık getirilmemiştir.

Bu kapsamda bilinmesi gereken husus, YİGŞ’nin ‘‘Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tespiti’’ başlıklı 23. maddesi uygulamasının, maddenin (a) bendinde ifade edildiği gibi, ön veya kesin proje üzerinden fiyat teklifi alınarak ihale edilen ve Birim Fiyat Sözleşme ile yürütülen yapım işleri ile (b) bendinde ifade edildiği gibi Genel Şartnamenin 22. maddesi çerçevesinde verilen bir iş artışının söz konusu olduğu yapım işlerinde, ancak uygulanabileceği hususudur.

Bu çerçevede bakıldığında, bahse konu olan imalatların sözleşmede bulunmayan bir iş olmadığı ve anahtar teslimi götürü bedelli olarak ihale edilmiş işin, iş artışından kaynaklanmadığı nedeniyle konunun, YİGŞ’nin 23. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği açıktır.

Dilekçede yapılmasından vazgeçilen imalatlar için piyasa fiyat araştırması yönteminin uygulanması gerektiği belirtilmişse de, yapımından vazgeçilen işlerin bedeli işe ait sözleşme ve ekleri dahilinde kalınarak tespit edilmelidir.

İşin yaklaşık maliyetine esas miktar hesaplamaları ve pursantaj değerleri esas alınarak, yapımında vazgeçilen işlerin pursantaj cetvelinde yer alan ağırlıklarını toplam sözleşme bedeliyle mukayese etmek suretiyle fiyatlandırma yapılması gerekir.

Söz konusu anahtar teslimi götürü bedel işinde yüklenicinin teklif bedelini gösteren hesap cetvelinin istenildiği ve yüklenici tarafından idareye sunulduğu göz önünde bulundurulması gerekeceğinden, yukarıda belirtilen doğrultuda yapımından vazgeçilen imalat kalemlerinin fiyatlandırılmasında yüklenicinin teklifi kapsamında sunduğu fiyatların esas alınması gerekir.

Zira yüklenici teklifi ekinde sunmuş olduğu rayiçleri kendi hesap ve kabullerine göre hazırlayıp vermiştir. Bu itibarla iş azalışları olduğu taktirde fiyatların yöntem paralelliği çerçevesinde teklif fiyatlarının esas alınması gerekir. Yüklenicinin imalatı yaptığı taktirde ödenecek bedel ile imalatın yapımından vazgeçilmesi halinde eksilecek bedelin aynı tutarda olması işin tabiatına ve hakkaniyetine uygun düşmektedir.

Uygulamada çok farklı yöntemler izlenmekte olup; Bu yöntemlerden birisi de; yaklaşık maliyet miktarı ile sözleşmeye esas teklif fiyatı arasında bir orantı yapılarak bulunan bu oranın uygulanması yöntemidir.

Buna göre; 95 TL piyasa teklifi silver traverten 85 TL piyasa teklifi Andezit

45,94 TL müteahhidin teklifindeki traverten

45,94x85/95 buradan çıkan sonuç müteahhidin andezit için uygulayacağı fiyat 41,11 TL Yani zarar ettirilen rakam 45,94-41,11 =4,83 TL olduğundan

Keşifteki 1.328,71 m2 ile aradaki fark olan 4,83 ile çarpılırsa 1328,71x4,83=6.417,67 TL KDV hariç 6.417,67x1,18=7.572,85 TL KDV dahil hesap yapılabileceği düşünülmektedir.

Açıklanan nedenlerle, hak edişten kesilmesi gereken miktar 7.572,85 TL olduğundan 564 sayılı ilamın 4’üncü maddesi (A) bendi ile tazminine hükmedilen 33.630,00 TL.’den 26.057,500 TL.'nin düşülerek kalan 7.572,85 TL.nin ilamda gösterilen sorumluların uhdelerinde kalmak üzere DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

B) Sözleşme eki İnşaat İşleri Teknik Şartnamesinin 2.16.2. maddesinde renkli mermer döşeme kaplamasında, yapım şartları 26.206/A pozuna uygun, Bursa koyu bej mermer döşeme yapılacağı belirtilmektedir. Bu işte Çevre ve Şehircilik Bakanlığı BB 26.206/A yapım şartlarına uygun yapılması istenmesinden kasıt, uygulamanın nasıl yapılacağının tariflenmesi olup, mermerin kalınlığı ve ebatları için bir belirleme yapılmamıştır.

İnşaat İşleri Teknik Şartnamesinin 1.8 maddesinde; “Proje ve şartnamede belirtilmeyen teknik hususlar, eksiklikler ve yapılması teknik zorunluluk gerektiren işler idarenin öngöreceği ve işin tekniğine uygun şekilde yapılacaktır….” Denilmektedir. Bu sebeple Proje ve şartnamede belirtilmeyen mermer kalınlığı ve ebatlarının işin tekniğine uygun olarak idare tarafından öngörülen şekilde belirlendiği anlaşıldığından dilekçi iddialarının kabulü ile 564 sayılı ilamın 4’üncü maddesi (B) bendi ile toplam 4.547,10 TL.’ye tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

C) Dilekçiler tarafından, Yüklenicinin teklifinde vermiş olduğu ve proje detaylarında tarifli XPS ısı yalıtımının, kalınlığı aynı olmasına rağmen 30kg/m3 dansite çatılarda ve bodrum katı tavanında istendiğini, oysa taş duvar arkasında uygulanması istenen ısı yalıtımının 28kg/m3 dansite olması istendiği, 2 ısı yalıtımı birbirinden yoğunluk olarak ve ısı iletkenlik olarak farklılıklar gösterdiği ve fiyatlarının farklı olduğu, Dolayısıyla yüklenicinin çatı izolasyonundaki rakam ile duvar izolasyonundaki rakamın aynı olmayacağı belirtilmektedir.

İlamın 4(A) bendinde yaptığımız açıklamalara göre, yaklaşık maliyet miktarı ile sözleşmeye esas teklif fiyatı arasında bir orantı yapılarak; Yüklenicinin çatılarda kullandığı ısı yalıtım fiyatını, taş duvar kaplamada kullanılması istenen ısı yalıtımına ekskale ederek, 30kg/m3 dansite XPS ile 28 kg/m3 dansite XPS arasındaki fiyat farkı oranını yüklenicinin teklifindeki 30kg/m3 dansite XPS e oranlayarak yüklenicinin duvarlarda uygulaması gereken 28 kg/m3 dansite ısı yalıtımını için yeni fiyat tespit edilmesi gerekmektedir. Buna göre; dilekçiler tarafından yapılan hesaba göre;

Yüklenicinin Döşeme kaplamaları için XPS teklifi 7,76 BB Döşeme kaplamaları için XPS fiyatı 240TL

Taş kaplama için uygulanan XPS BB Taş kaplama için XPS fiyatı 200TL

Taş kaplama için uygulanması gereken ısı yalıtımı 7,76*200/240=6,46 ya inmesi gerektiği, hakedişten düşülen rakamın 3,42 TL olduğunu,

6,46-3,42=3,04 TL taş kaplama metrajı 3205,6 m2 olduğundan

3,043205,6=9.745,02 TL 1,18= 11.449,13 TL kamu zararı olduğu hususu kabul edilebilir.

Bu nedenle, hak edişten kesilmesi gereken miktar 11.449,13 TL olduğundan 564 sayılı ilamın 4’üncü maddesi ( C ) bendi ile tazminine hükmedilen 16.416,53 TL.’den 4.967,400 TL.'nin düşülerek kalan 11.449,13 TL.nin ilamda gösterilen sorumluların uhdelerinde kalmak üzere DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

Karar verildiği 01.07.2014 tarih ve 39328 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.