Sayıştay 8. Dairesi 36601 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 8

• Dosya No: 36601

• Tutanak No: 36648

• Tutanak Tarihi: 27.02.2013

• Konu:

KARAR

1. 1531 sayılı ek ilamla (723 sayılı ilamın 4.maddesiyle); Trafik kazası sonucu yaralanmış yeşil kartlı hastaların tedavi giderlerinin sigorta şirketinden tahsil edilmeyerek söz konusu giderlerin Antalya Devlet Hastanesi bütçesinden karşılandığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde hüküm tarihinden önce ve hükmü tarihinden sonra tahsilat bildirmekte ayrıca tazmin hükmüne ilişkin belgeler ibraz etmektedir.

1531 sayılı ek ilamla tazmin hükmolunan 321.491,20 YTL.’nin (14.357,95 TL. tahsil edilmiş) 28.11.2012 tarih ve 160203 sayılı muhasebe işlem fişi ile 66.729,71 TL. tahsil edildiği bildirilmiş olup hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itiraz da söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

1531 sayılı ilamla (723 sayılı ilamın 4.maddesiyle) verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından tahsilat bildirilmekte ise de, hüküm tarihinden önce yapılmış olan söz konusu tahsilat, temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesi ile ilgili bulunduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen ve 1531 sayılı ek ilam (723 sayılı ilamın 4.maddesiyle) ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına sözü edilen belge yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın 36459 numaralı dosya ile birleştirilerek ilgili Dairesine TEVDİİNE,

2. 1531 sayılı ek ilama (723 sayılı ilamın 5. a maddesine) ilişkin; Trafik kazası sonucu yaralanmış yeşil kartlı Ramazan Akyüz adlı hastanın tedavi giderlerinin sigorta şirketinden tahsil edilmeyerek söz konusu giderin Antalya Devlet Hastanesi bütçesinden karşılandığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; Ramazan AKYÜZ isimli hasta ile ilgili savcılıkta kaza yapan kişi bulunmadığı için 5 yıl beklemeye alındığını bildirmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesinde; "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.

Zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin primler peşin ödenir. Ancak, Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlık primlerin taksitler halinde tahsil edilmesine ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidir." denilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 92. maddesinde ise; "Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı başındadırlar,

Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar:

Madde 92 – Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.

a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98. maddesinde de; "Motorlu araçların sebep oldukları kazalarda yaralanan kimselerin ilk yardım, muayene ve kontrol veya bu yaralanmadan ötürü ayakta, klinikte, hastane ve diğer yerlerdeki tedavi giderleri ile tedavinin gerektirdiği diğer giderleri aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan sigortacı başvurma tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde ve zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları kapsamında öder." hükmüne yer verilmiş; aynı maddenin ikinci fıkrasında da; "Birden çok aracın karıştığı bir trafik kazasında zarar gören kişiler, araçların sigortacılarından herhangi birine veya 108 inci maddede belirtilen durumlarda Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı'na başvurarak zararın giderilmesini isteyebilirler. Giderleri ödeyen sigortacı veya Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı, ödediği miktarın sorumluluk oranlarına göre paylaşılmasını talep edebilir." denilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98. maddesi ikinci fıkrasında, Kanunun 108. maddesinde belirtilen hallerde kazada zarar görenlerin Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı'na başvurarak zararın giderilmesini isteyebilecekleri belirtilmesine rağmen Güvence Hesabı 14 Haziran 2007 tarih, 5584 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesiyle Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri bünyesinde Güvence Hesabı adı altında kurulduğundan ve Sigortacılık Kanununun Geçici 1 inci maddesi ile Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı, tüm sorumlulukları, varlıkları, alacakları ve yükümlülükleriyle birlikte Güvence Hesabı'na devir olduğundan ve de anılan kanunla Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabına yapılan atıfların Güvence Hesabına yapılmış sayılacağı belirtildiğinden; 14.06.2007 tarihi itibarı ile 2918 sayılı Kanunun 108. maddesi yerine, bu tarihten sonra 5584 sayılı Sigortacılık Kanunu'nda belirtilen esaslar uygulanacaktır.

26.07.2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Güvence Hesabı Yönetmeliğinin "Hesaba başvurulabilecek haller" başlıklı 9. maddesinde; "Hesaba;

a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için,

b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için,

c) Zorunlu sigorta teminat limitleri ile sigorta poliçesinde belirtilen teminat arasındaki fark kadar ödenecek bedensel tazminat tutarları için,

ç) Sigorta şirketinin mali bünye zafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedensel zararlar için,

d) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada, 3/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar için, başvurulabilir..hükümleri yer almaktadır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 8. maddesinde; " Bu Kanun açısından Milli Eğitim Gençlik ve Spor, Sağlık ve Sosyal Yardım ve Ulaştırma bakanlıklarının görev ve yetkileri şunlardır:

Sağlık Bakanlığı: …….Üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşları acil olarak kendilerine getirilen trafik kazası geçirmiş kişilere, Sağlık Bakanlığı tarifesini' uygulamak suretiyle, vermiş oldukları hizmetlerin bedelinin tamamını yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil ederler.

Sağlık Bakanlığı bu görevlerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak; verilen hizmetlerin bedellerini yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil etmek için Maliye Bakanlığının görüşünü alarak döner sermaye saymanlığı kurar. Bu amaçla döner sermaye saymanlığı tarafından tahsil edilen gelirin tamamı, bu Kanun ile Sağlık Bakanlığına verilen görevlerin yerine getirilmesinde kullanılır.

Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan harcamaların tamamı Sağlık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesine 8 işgünü içinde yükümlü sigorta şirketlerince ödenir. Sağlık Bakanlığı Trafik Hizmetleri Döner Sermaye İşletmesinin verdiği hizmetler için uygulayacağı fiyat tarifesi, Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunun da uygun görüsü alınarak Sağlık Bakanlığınca belirlenir. Sigorta şirketleri, zorunlu mali sorumluluk sigortası geçerli teminat limitleri ve şartları dâhilinde ödemekle yükümlü bulundukları tutarı aşan kısmı için Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabına başvurur. Buna ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir." hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; Karayolu trafiğine katılacak her araç, mutlaka mali sorumluluk sigortası kapsamında olmalıdır. Bu zorunluluğun nedeni, trafik kazası ile meydana gelen maddi hasar, ölümlü ve yaralanmalı insani kayıplara ilişkin zararların giderilmesini sağlamaktır. Ayrıca mali sorumluluk kapsamında bulunmayan hususlar tespit edilmiş; işletenin kapsam dışında tutulan sorumluluğunun sadece mallara yönelik zararlarla sınırlamış olması münasebetiyle işletenin neden olduğu bedensel zararlar mali sorumluluk kapsamında tutularak tedavi giderlerinin sigorta kapsamında bulunduğu hüküm altına alınmıştır. Böylece sigorta şirketleri trafik kazası sonucu oluşan tedavi giderlerini başvuru tarihinden itibaren sekiz işgünü içinde ödemekle yükümlü tutulmuştur. Kazada zarar gören kişiler kusur oranına bakılmaksızın kazaya karışan araçların herhangi birisinden tedavi giderlerini talep edebileceklerdir. Gideri ödeyen sigortacı ise kusurluluk oranına göre giderin paylaşımını isteyebilecektir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 8. maddesi Sağlık Bakanlığına, 8. maddede sayılan ye yukarıda belirtilmiş görevleri ile ilgili hizmet bedellerini yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil etmek için Maliye Bakanlığının görüşünü alarak döner sermaye saymanlığı kurma yetkisi vermiştir. Yasanın bu hükümlerinde açıkça görülmektedir ki Sağlık Bakanlığı sorumluluğu bulunduğu hizmeti verdikten sonra tedavi giderlerini döner sermaye vasıtasıyla yükümlü sigorta şirketinden tahsil edecektir. 2918 sayılı Kanunun 8. maddesinde açıkça tedavi giderlerinin sağlık kuruluşlarınca sigorta şirketlerinden tahsil edileceği belirtildiğinden aynı durum hastane döner sermayeleri için de söz konusu olduğundan tedavi giderleriyle ilgili muhatap sigorta şirketleridir. Dolayısıyla resmi ve özel sağlık kuruluşlarının trafik, kazaları nedeniyle ortaya çıkan tedavi bedellerini hastanın kendisinden veya bağlı olduğu sosyal güvenlik kurumundan talep etmesi kanuna aykırılık teşkil etmektedir.

Gerek 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, gerekse 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile bu kanunlara dayanılarak çıkartılan yönetmelikler trafik kazaları nedeniyle yaralanan kişilerin tedavilerinin özel ve resmi sağlık kuruluşlarında herhangi bir sosyal güvence ve ödeme teminatı aranmaksızın ivedilikle yapılmasını sağlamaya matuf düzenlemelerdir. Trafik kazası nedeniyle yaralanan bir kimsenin her ne şart altında olursa olsun kaza yerine en yakın, acil sağlık hizmeti vermeye yetkili kamu ya da özel sağlık kuruluşuna kaldırılması ve her türlü tıbbi müdahale, teşhis, tedavi işlemlerinin uygulanması gerekmektedir. Bu sağlık hizmetleri için kazazededen herhangi bir ücret talep edilmesi mümkün değildir. Masrafların ilgili sigorta şirketi tarafından karşılanması ve 2918 sayılı Kanunun 98. maddesi hükmü gereğince belirlenen hallerde güvence hesabından karşılanması yasal bir zorunluluktur. Ancak uygulamada; tedavi giderleri yaralının bağlı olduğu sosyal güvenlik kurumuna veya çalıştığı kuruma fatura edilerek, vatandaşlardan alınan teminat bedelleri karşılığında sigorta şirketlerince karşılanması gereken giderlerin kamuca üstlenilmesine neden olunmakta ve kamu zararına sebebiyet verilmektedir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle trafik kazaları nedeniyle yaralanan kişilerin tedavi giderlerinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 8, 91 ve 98 inci maddeleri uyarınca araçların zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasınca karşılanmaması; tedavi giderlerinin sigorta şirketlerince karşılanmasının mümkün olmadığı hallerde ise 14.06.2007 tarihine kadar Hazine Müsteşarlığı bünyesindeki Sigortacılık Genel Müdürlüğüne bağlı Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği bünyesindeki Karayolu Trafik Garanti Sigortası Fon Hesabından; 14.06.2007 tarihinden sonra ise Güvence Hesabından karşılanması gerekmektedir. Kazazedenin ilgili bulunduğu kuruma fatura edilmemesi gerekmektedir.

Bu itibarla; 1531 sayılı ek ilamla (723 sayılı ilamın 5-a) verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

3. 1531 sayılı ek ilamla (723 sayılı ilamın 6 ncı maddesiyle); Trafik kazası sonucu yaralanmış yeşil kartlı hastaların tedavi giderlerinin sigorta şirketinden tahsil edilmeyerek söz konusu giderlerin Antalya Devlet Hastanesi bütçesinden karşılandığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

1531 sayılı ek ilamla (723 sayılı ilamın 6 ncı maddesiyle) verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgenin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına sözü edilen belge yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın 36602 numaralı dosya ile birleştirilerek ilgili Dairesine TEVDİİNE,

Karar verildiği 27.02.2013 tarih ve 36648 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.