Sayıştay 8. Dairesi 36068 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 8

• Dosya No: 36068

• Tutanak No: 39330

• Tutanak Tarihi: 01.07.2014

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. 1507 sayılı ilamın 3’üncü maddesinde, Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü’nde çalışan memurlara ödenen 2 maaş tutarında ikramiye hesabına taban aylığı, kıdem aylığı, aile ve çocuk yardımı ile daire başkanlarıyla ilişkili olarak makam ve görev tazminatının ilave edildiği gerekçesiyle toplam 77.643,65 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçiler dilekçelerinde, İkramiye ödemesinin "aylık" kavramına göre değil, kanun metninde geçen "maaş" kavramına göre yapıldığını, , 2560 sayılı İSKİ Kanunu'nun Genel Kurulun Görevleri başlıklı 6. maddesinin (d) bendinde yer alan,"...yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek",hükmü ile, kanun koyucunun, İSKİ Genel Kuruluna "maaş" kavramını mevzuat çerçevesinde belirleme yetkisi tanıdığını, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 77, 79, 80, 146, 147 ve 164 üncü madde hükümlerinde aylığın her ay bir aylık emeğin karşılığı olarak memura yapılan ödemelerin tümü kastedilerek ifade edilmek istendiğini, benzer şekilde 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’nun 13 ve 14 üncü maddelerinde aylık olarak emekliye ödenen toplam meblağın esas alındığını, 657 sayılı Kanun’un 155 inci maddesi hükmündeki gibi aylığın dar yorumlanması durumunda aynı Kanun’un 124 ve 125 inci, 5434 sayılı Kanun’un 23, 80, 91 inci, 5510 sayılı Kanun’un 68 ve Geçici 4 üncü, 6245 sayılı Kanun’un 7 inci, İcra İflas Kanunu’nun 83 üncü, 2802 sayılı Kanun’un 102 inci ve 832 sayılı Kanun’un 91 inci maddelerinin uygulanmasının mümkün bulunmadığını, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 61 ve 94 üncü maddelerine göre memurun her ay düzenli ve sürekli olarak aldığı tüm meblağın aylık olarak kabul edilmesi gerektiğini, dolayısıyla çok kalemli olarak 44 yıl önceki tek kalemli maaşı karşılayan bu günkü maaştan bir veya birkaç kalemin geri alınmasının 657 sayılı Kanun’un 18 inci maddesindeki “kanunlarda yazılı haller dışında devlet memurunun memurluğuna son verilemez, aylık ve başka hakları elinden alınamaz.” hükmüne aykırı olacağını, 6085 sayılı yeni Sayıştay Kanununun mali haklarla ilgili, Sayıştay mensuplarının hakları başlıklı 63. maddesinde. 2802 sayılı Hakim ve Savcılar Kanununa tabi personelin özlük haklarına atıf yapılarak aylık ödemede, her ay ödenen bütün ödemelerin dahil olduğu kabul edildiğini ve "aylık" kavramının 657 sayılı DMK. Madde 147 deki "aylık" tanımına uygun olarak bütün ödemeleri kapsadığı benimsendiğini, Tüm bu kanun maddelerinden ve açıklamalardan anlaşılacağı gibi, aylık kavramından bahsedildiğinde, bu kavramın, 657 sayılı kanunun 147 maddesindeki gibi memurun her ay kadrosuna bağlı düzenli ve sürekli olarak aldığı tüm meblağı ifade ettiğinin açıklıkla anlaşıldığını, Yasaların uygulamasına yönelik ve açıklayıcı olan yargı kararlarında da bu konuya ilişkin emsal hükümler bulunduğunu, Sayıştay Temyiz Kurulu'nun 25673 K. sayılı, 14.05.2002 tarihli kararında taban ve kıdem aylığının da aylığın birer unsuru olduğu kesin olarak karara bağlandığını,

Bu iddiaları kabul görmediği takdirde, sorumluluk ile ilgili olarak;

"Maaş" kavramının tanımını yapan kanuni bir düzenleme bulunmaması nedeni ile, 2560 sayılı İSKİ Kanunu'nun Genel Kurulun Görevleri başlıklı 6. maddesinin (d) bendindeki; "...yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek",ve (I) bendindeki:“……… yönetmelikleri inceleyip karara bağlamak"hükümlerinin verdiği yetkiye istinaden, ASAT Genel Kurulunun kabul ettiği, Harcama Talimatı olan, İkramiye Yönetmeliğinin Tanımlar başlıklı 4/e maddesinde,"Maaş; Memurların çalışmalarına karşılık her ay peşin aldıkları net ücreti, İfade eder." şeklinde tanımlandığını, aynı yönetmeliğin, İkramiye hesaplaması başlıklı 6. maddesinin 3. fıkrasında; "İkramiye hesaplanmasında, maaş ödemesinde gösterilen bütün unsurlar dikkate alınır." hükmü ile, ASAT Genel Kurulunun, bütün hak edişleri, 657 sayılı kanunun 147 maddesindeki "aylık" tanımlamasına uygun "maaş" olarak kabul edilmesini "Harcama Talimatı" olarak verdiğini, bu nedenle bu ödemelerden SGKK 5189/1 nolu kararı gereği ASAT Genel Kurulu’nun sorumlu tutulması gerektiğini,

Kaldı ki, söz konusu işlemlerin; 6009 sayılı "Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un GEÇİCİ MADDE 8 yönünden değerlendirilmesini, Sonuç olarak; tazmin hükmün kaldırılmasını talep etmektedirler.

Sayıştay Başsavcılığı; “Dilekçede özetle; Antalya Su ve Atık Su İdaresi Genel Müdürlüğü (ASAT) bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak çalışan personele iki maaş tutarında ikramiye ödenmesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki aylık tanımının dışında kalan unsurların ikramiye tutarına dahil edilmesi nedeniyle tazminine karar verilen 154.925,70 TL’nin 1.8.2011 tarih ve 6009 sayılı Kanun da dikkate alınmak suretiyle tazmin hükmünün kaldırılması ve harcama yetkilisinin sorumluluğuna ikramiye ödenmesine esas ve harcama talimatını veren ASAT Yönetim Kurulunun da dahil edilmesi talep edilmiştir.

Aylık kavram ve kapsamı 657 sayılı Kanunun yaklaşık 47 yıllık uygulama sürecinde değişiklikler geçirmiştir. Aşınan aylık unsurunun yerine yeni ve ek unsurlar ilave edilmiştir. Uygulamada kamu görevlilerine genel olarak temel maaş, zam ve tazminatlar ile sosyal yardımlar adıyla üç başlık altında ödeme yapılmaktadır. Analitik bütçe sınıflandırmasında da temel maaş unsurları “ Bir kadroya dayalı olarak istihdam edilenlere ilgili mevzuatına göre yapılan aylık, ek gösterge, kıdem aylığı ve taban aylığı ödemeleri, ……………. “ olarak tanımlanmıştır. İkramiye ödenmesini düzenleyen 2560 sayılı Kanunda ifade edilen maaştan kasıt aylık tutarıdır. Dolayısıyla ikramiye ödemesine esas matrah gösterge, ek gösterge, taban ve kıdem aylığından oluşmakta olup, tazminat niteliğindeki makam ve görev tazminatı ile sosyal yardım niteliğindeki aile yardımını kapsamamaktadır. Tazmin konusu 1.8.2011 tarih ve 6009 sayılı Kanun kapsamına girmemektedir.

Ayrıca ilgilinin dilekçesinde de belirttiği üzere Sayıştay Temyiz Kurulunun 14.05.2002 tarih ve 25673 sayılı Kararı ile son olarak Temyiz Kurulunun ASKİ Genel Müdürlüğünün 2006 yılı hesabına ilişkin 14.02.2012 tarih ve 34381 nolu Karar Tutanağı da benzer yöndedir.

Diğer taraftan sorumlular açısından sözkonusu ödemeye esas alınan Yönetim Kurulu Kararı harcama talimatı olup, Yönetim Kurulunun da sorumlulara dahil edilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle, yapılan açıklamalar çerçevesinde Daire kararının bozularak, yeniden hüküm tesis edilmek üzere dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” Şeklinde görüş belirtmiştir.

Dilekçiler tarafından, harcamanın ASAT Genel Kurul Kararı uyarınca yapıldığından 5018 sayılı Kanunun 8.maddesi uyarınca kamu kaynağının kullanılmasında yetkili olan ve hesap verme sorumluğunu üstlenen ASAT Genel Kurulunun sorumlu tutulması gerektiği hususu ile ilgili olarak;

Mahalli İdareler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliğinin 5’inci maddesinde de belirtildiği üzere bütçe, mali yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösteren, gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin veren bir meclis kararıdır ve Meclis bütçeyi onaylamakla, idareye ödenek bölüm ve maddelerinde belirtilen hizmetler için karşılarında yazılı miktarlar kadar harcama yapmaya yetki vermektedir. Meclisce idareye verilen bütçeye konulan ödeneklerle sınırlı harcama yetkisi ise idare tarafından kullanılmaktadır. Zaten bütçe tasarısı da idare tarafından hazırlanarak, Yönetim Kurulu Kararı ile kabul edildikten sonra Genel Kurulun görüş ve onayına sunulmaktadır. İdarenin bütçeyle verilen ödeneği kullanma konusunda ise ödeneği aşmamak koşulu ile takdir yetkisi sözkonusudur. Yapılan harcamaların ise bütçe ile verilen yetkiye ve kamu harcamalarının yapılmasını düzenleyen kanunlara uygun olması gerekir.

5018 sayılı kanunun 32’nci maddesine göre Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur. Anılan kanunun 33’üncü maddesinde de, Gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürüttükleri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumlu oldukları belirtilmiştir. Bu nedenle dilekçilerin harcamadan ASAT Genel Kurulunun sorumlu tutulması gerektiği ile ilgili iddiaları yerinde görülmemiştir.

Konunun Esası ile İlgili Olarak;

657 sayılı Kanunun “Memurlara Ödenecek Aylık Tutarları” başlıklı 155. maddesinde, “Bu kanunun 36 ncı maddesinde yer alan sınıflara ait gösterge tablosundaki rakamların, genel bütçe kanununda o yıl için tespit edilen katsayı ile çarpılması sonunda bulunacak miktar, sınıfların derece ve kademelerindeki memurların aylık tutarlarını gösterir.”,

“Göstergeler” başlıklı 43. maddesinin B bendinde; “Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır.” ,

Hükümlerine yer verilmek suretiyle “Aylık” kavramı, her derece için tespit edilen göstergeler ile görevin niteliğine göre belirlenen ek göstergeler toplamının Bütçe Kanununda saptanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan tutar olarak tanımlanmıştır.

Dilekçiler çeşitli mevzuat düzenlemelerini göstererek “maaş” kavramının “aylık” kavramından daha geniş bir anlamı olduğunu ve aylık dışındaki ödemeleri de kapsadığını iddia etmişlerse de, 2560 sayılı Kanunda “maaş” kavramının aylık dışındaki ödemeleri de kapsadığına dair bir ifade olmadığı gibi, Danıştay 1. Dairesinin 06.05.1999 tarih ve 1999/81 Karar No.lu Kararında, 657 sayılı Kanunun 155 ve 43/(B) maddesine atıf yapılarak aylık tanımının, 657 sayılı Kanunda her derece için tespit edilen göstergeler ile varsa görevin niteliğine göre belirlenen ek göstergeler toplamının kanunlar gereği saptanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan tutarı ifade ettiği, aylık tanımının diğer ödeme unsurlarını da kısmen ya da tamamen kapsayacak şekilde ancak yeni bir yasal düzenlemeyle değiştirilebileceği, böyle bir düzenleme yapılmadıkça 657 sayılı Kanunda yer alan aylık tanımının diğer ödeme unsurlarını da kapsayacak şekilde yorum yoluyla değiştirilmesinin mümkün olmayacağı, yılda iki maaşı geçmeyen ikramiye uygulamasına ilişkin tutarın hesaplanmasında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda tanımı yapılan aylık tutarın dışında kalan diğer ödeme unsurlarının dikkate alınmasına hukuken olanak bulunmadığı görüşüne varılmıştır.

Diğer taraftan, 375 sayılı Devlet Memurları Ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı İle Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 1. maddesinde “Bu göstergeler 657 sayılı Kanun ve diğer personel kanunlarına ve kanun hükmünde kararnamelere göre her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.” Denilmektedir. Düzenlemede her ne kadar “ikramiye” ifadesine yer verilmese de, “her ne ad altında olursa olsun” ile “ve benzeri ödemeler” ibarelerinden, kapsamın sadece sayılan ödeme türleriyle sınırlı olmadığı, “ikramiye” hesabına da taban ve kıdem aylığının dahil edilmeyeceği açıkça anlaşılmaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Aile Yardımı Ödeneği” başlıklı 202 nci maddesine göre ödenen aile ve çocuk yardımı ödeneği, aynı Kanun’un “Sosyal Haklar ve Yardımlar” başlıklı 4 üncü kısmında düzenlenmiş olup bu ödeneğe aylık kavramı içerisinde yer verilmemiştir. Bu hükümler karşısında, ikramiye hesabında aylık tanımına girmeyen aile ve çocuk yardımının ve makam ile görev tazminatının da dikkate alınmaması gerekmektedir.

Dilekçiler, ilamın 3. maddesinde yer alan tazmin hükmünün 6009 sayılı kanunla getirilen af kapsamında değerlendirilerek, tazmin hükmünün kaldırılmasını istemekte ise de; 6009 Sayılı Kanunla yapılan düzenlemelerin memurlara mevzuatına uygun olmayan ikramiye ödemelerini kapsamadığı açıktır.

Sonuç olarak, yukarıda yapılan açıklamalara göre dilekçilerin iddialarının reddi ile 1507 sayılı ilamın 3’üncü maddesinde toplam 77.643,65 TL.’ye tazmin hükmünün TASDİKİNE),

2. 1507 sayılı ilamın 4’üncü maddesinde, Kadrosu Antalya Büyükşehir Belediyesi’nde olup Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü’nde görevlendirilen personele; 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunla, Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü personeline verilmesi öngörülen ikramiye ödemesinin yapıldığı gerekçesiyle toplam 13.099,73 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçiler dilekçelerinde, ilamda bahsi geçen personelin her ne kadar Büyükşehir Belediyesinin personeli ise de ikinci görev olarak ASAT Genel Müdürlüğünde görevlendirilmiş olmadığını, konunun tamamen 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 87 inci ve 88 inci maddeleri çerçevesinde değerlendirildiğini, Oysa bu personellerin görevlendirilme yazıları incelendiğinde, Kadrolarının Antalya Büyükşehir Belediyesinde kalması kaydıyla ASAT Genel Müdürlüğü'nde görevlendirilmiş olduklarını, Söz konusu personelin, ASAT Genel Müdürlüğü emrinde görev yaptıkları süre içinde ASAT ile ilgili iş ve işlemler de asli personel gibi görev aldıklarını, Genel Müdürlük tarafından yapılan görevlendirmelerle kurum ihaleleri dahil olmak üzere birçok sorumluluk aldıklarını; Bu nedenle kendilerine yapılan ödemelerin ikinci görev sebebiyle değil bizzat yaptıkları işin özelliğine göre yapıldığını, Kaldı ki , söz konusu işlemlerin 6009 sayılı " Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un GEÇİCİ MADDE 8 yönünden değerlendirilmesini Netice , yukarıda arz edilen hukuki düzenlemeler ve görüşler esas alınmak suretiyle bir değerlendirilme yapıldığında , Genel Müdürlük memur personeline yılda iki maaş tutarında ödenen ikramiyelerin görevlendirilen personellere de ödenmesinin mevzuata uygun bulunduğunu belirterek, hükmün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığı; “Temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususlar, tazmin hükmünün kaldırılmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, talebin reddedilerek Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” Şeklinde görüş belirtmiştir.

2560 sayılı Kanun’un “Kurulun Görevleri” başlıklı 6 ncı maddesinin (d) fıkrasında Genel Kurula personel kadrolarının ihdas, değiştirilme ve kaldırılmasına karar vermek yanında yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek görevi verilmiştir. Söz konusu hükme göre ödenecek olan bu ikramiye, Kanun kapsamında bulunan büyükşehir belediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmekle görevli olan kurumun personeline ödenecektir. Söz konusu ikramiye ödemesinin kadrosu ASAT Genel Müdürlüğünde olmayan birine verilmesi ise mevzuata uygun değildir.

Bu nedenle, dilekçi iddialarının reddi ile, 1507 sayılı ilamın 4’üncü maddesiyle toplam 13.099,73 TL.’ye tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 01.07.2014 tarih ve 39330 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.