Sayıştay 8. Dairesi 35624 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 8

• Dosya No: 35624

• Tutanak No: 37048

• Tutanak Tarihi: 24.04.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

1. 1399 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle;

A) Karaman İl Özel İdaresi Genel Sekreteri M. Salih Baldız'a ek özel hizmet tazminatı ödendiği,

B) 1. Derece İnsan Kaynakları ve Müdürlüğünü tedviren yürüten Ali Eryiğit ve 1. dereceli yazı işleri müdürlüğünü tedviren yürüten Uğur Ay'a yersiz özel hizmet tazminatı ödendiği gerekçeleriyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

1. 01.08.2010 tarih ve 6009 sayılı Yasanın geçici 8. maddesindeki, " Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yağı kararına müstenit olmamak kaydıyla ……………. İl Özel İdaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemelerde bulunmaları nedeniyle, kamu görevlileri hakkında idari ve mali yargılama yapılamaz ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır..." hükmü karşısında; söz konusu ilamın 1 inci maddesiyle hükmedilen fazla özel hizmet tazminatı ödemesine ilişkin miktarın kaldırılması gerektiğini,

a) Çünkü, ek ödemelerle ilgili dava konusu olayda henüz kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadığını, Hiç bir şekilde yapılan ödeme suç unsuru taşımadığını, Sorgulama ve yargılama böyle bir durum saptanmadığını,

b) Ayrıca, Genel Sekreterin özlük haklarıyla ilgili 5302 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde tazminatın ödenmesine esas alınacak "Bakanlık Genel Müdürü" ibaresi yeterince açık olmadığını,

"Bakanlık Genel Müdürlüğü" ilgililerin bağlı olduğu İçişleri Bakanlığında bulunmamaktadır. Bu nedenle benzer bir teşkilat olduğu düşünülerek Maliye Bakanlığı örgütlenmesi esas alınarak ödemeler yapıldığını,

c) Diğer yandan, ödeme yapılan sorumluların kusurları da bulunmadığını, Açık ve net olmayan, ve bu konuda önceden uygulamayla ilgili ayrıntılı bilgi bulunmayan bu nedenle de yoruma müsait olan bir konuda görevliler gerekli dikkat ve titizliği gösterdiğini, Boşluk olan konuyu yukarda anlatıldığı şekilde çözümlediğini,

d) Kaldı ki, benzer durumlarda sorguya alınan konularda muhtelif Sayıştay Dairelerince müstakar şekilde tazmin kararları verilmediğini,

2. Sayıştay ilamının 3 üncü maddesinde; İlamın gerekçesi, Harcırah Kanununun 14 üncü maddesinde yer alan, "...bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur..." hükmüdür. Bu hüküm uygulanır ve yorumlanırken Sayıştay'ca vazife mahalli, normal koşullarda somut olarak belli bir yer olarak düşünüldüğünü,

Oysa, görevlendirme yazısından açıkça anlaşılacağı gibi görev konusu katılımcıların bilgi ve görgüsünü artırmak için düzenlenen bir inceleme gezişidir. Bu nedenle, görevliler, gezi sırasında yolları, trafik işaretlerini, çocuk parklarını, belediye hizmetleriyle ilgili her türlü tesisleri incelemekle görevlidirler. Bu nedenle, "Vazife Mahalli" normal durumdan farklı olarak, gezilecek yerdeki belediyecilikle ilgili incelenebilecek her yerdir. Görev mahallini bir kez inceleme gezilerinde somut olarak belirlemek ve sınırlamak mümkün değildir. Bu nedenle, şehir içi ulaşım giderlerinin karşılanmasında Kanuna aykırılık yoktur.Tazmin hükmünün kaldırılmasını ,

3 - Sayıştay ilamının 4 üncü maddesinde; Bu itibarla, kişilere harcırah ödenmesi verine Mahalli idareler Derneğine ödeme yapılması sonucu meydana gelen 25.352,40 TL fazla ödemenin Harcama Yetkilisi (Yazı ve Kararlar Md.Vk.) Uğur Ay ile Gerçekleştirme Görevlisi Zeki Göksoy'dan Müştereken ve müteselsilen..." tazmin hükmedildiğini,

İlamın düzenlenmesinden açıkça anlaşılacağı üzere, yapılan işlemlerde herhangi bir fazla ödeme olmadığını, Yani ödeme, etkinliği düzenleyen Mahalli idareler Derneğine ödenmesi yerine, gezi için görevlendirilenlere yapılmış olduğunda, miktar yönüyle herhangi bir fark bulunmayacağını, Bu konu ilamda açıkça gösterildiğini, Bu durumda Yüce Mahkeme ilamının gerekçesi bütünüyle istihkak sahibinin farklı olmasına dayandığını, Oysa, görevliler istihkaklarını idareden almaları konusunda Mahalli İdareler Derneğine yetki vermişlerdir. Bir başka deyişle istihkak sahibi Mahalli İdareler Derneği değil inceleme gezisine fiilen katılanlar olduğunu,

Bu nedenle, bir kamu zararı olmadığı ayrıca istihkak sahiplerince Mahalli İdareler Derneğini istihkakları almaya yetkili kıldığı ve istihkak sahiplerin de istihkaklarını almadıkları konusunda hiçbir itirazları olmadığına göre , söz konusu tazmin hükmünün kaldırılmasını, talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:

“1- İlamın 1’inci maddesiyle ilgili olarak, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri M.Salih BALDIZ ile Muhasebe Müdürlüğü ve Yazı İşleri Müdürlüğü görevlerini tedviren yürüten Ali ERYİĞİT ile Uğur AY’a yapılan ödemeler dolayısıyla verilen tazmin hükmünün, 01.08.2010 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6009 sayılı Kanunun Geçici 8’inci maddesi hükmü uyarınca işlemden kaldırılması gerektiği ileri sürülmekte, ayrıca genel sekretere yapılan ödemeyle ilgili olarak tazminatın ödenmesine esas alınacak Bakanlık Genel Müdürü ibaresinin yeterince açık olmadığı, İçişleri Bakanlığı bünyesinde böyle bir yapı olmadığı içinde benzer bir teşkilat olduğu düşüncesiyle Maliye Bakanlığı örgütlenmesinin esas alındığı belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

6009 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik yapılmasına Dair Kanunun Geçici 8 inci maddesiyle getirilen düzenleme, herhangi bir mevzuatla öngörülmemiş olan, toplu sözleşme ile ya da idari bir tasarrufla mahalli idarelerin tüm personeli için çalışanların koşullarını iyileştirici nitelikte genel olarak bütün çalışanlar için yapılan ek ödemelerle ilgili olup, İl Özel İdaresi Genel Sekreterine 5302 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak ödenen ek ödemeyi bu Kanun kapsamında değerlendirmek mümkün değildir. Öte taraftan 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 36’ncı maddesindeki; ‘‘…Genel Sekreterlik kadrosuna atananlar, büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar….’’hükmünde geçen tüm haklar ifadesinden anlaşılması gereken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ekli cetvellerine göre bakanlık genel müdürleri veya müstakil daire başkanlarına ödenen; ek gösterge, özel hizmet tazminatı, iş güçlüğü zammı gibi ödemeler olup, Maliye Bakanlığı veya diğer bakanlıkların kendi teşkilatları ile ilgili kanuni düzenlemelere göre sadece kendi personeline yapılan ödemeler değildir. Bu nedenle talebin reddedilerek, Daire Kararının onanmasının,

2. İlamın 3’üncü maddesiyle ilgili olarak, Japonya’daki geçici görevin katılımcıların bilgi ve görgüsünü artırmak amacıyla düzenlenen bir inceleme gezisi olduğu, bu nedenle ‘‘vazife mahalli ’’ nin normal durumdan farklı olarak, gezilecek yerdeki belediyecilikle ilgili incelenebilecek her yeri kapsadığı, görev mahallini somut olarak belirlemenin ve sınırlamanın mümkün olamayacağı ileri sürülerek, yapılan ödemede kanuna aykırılığın bulunmadığı belirtilmekte ve tazmin kararının kaldırılması talep edilmektedir. Yurtdışına geçici görevle gönderileceklere verilecek harcırahın unsurları 6245 sayılı Harcırah Kanununun 14’üncü maddesinde sayılmış olup, şehir içi ulaşım giderleri sayılanlar arasında yer almamaktadır. Bu nedenle talebin reddedilerek daire kararının onanmasının,

3. İlamın 4’üncü maddesiyle ilgili olarak, Mahalli İdareler Derneğinin Fransa. Belçika ve Hollanda’yı kapsayan inceleme gezisine katılan beş il genel meclisi üyesi için yurtdışı geçici görev yolluğu yerine adı geçen derneğe gezi için belirlenen bedelin ödenmesi nedeniyle tazmin hükmolunduğu, oysa ilamdan da anlaşılacağı üzere herhangi bir fazla ödemenin bulunmadığı, ödemenin ilgili personele yapılmış olması halinde miktar yönüyle herhangi bir farkın bulunmayacağı ileri sürülmekte ve tazmin kararının kaldırılması talep edilmektedir. İlama konu olan olayda her ne kadar 6245 sayılı Kanunu göre tahakkuk edecek olan harcırah tutarının ilgili kişilere ödenmesi gerekirken Mahalli İdareler Derneğine ödeme yapılmış ise de Harcama Yetkilisi Uğur AY’ın yargı raporunda yer alan savunmasında da belirttiği üzere, yurtdışı inceleme gezisine katılanların yasal harcırah ve yol giderleri toplamı kişi başına 2500 Euro tuttuğu halde, Derneğe 2400 Euro üzerinden ödeme yapılmış ve bunun dışında meclis üyelerine herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Bu yönüyle fazla bir ödemeden söz edilemeyeceğinden savunmaların yeterli görülerek tazmin kararının kaldırılmasına karar verilmesinin, Uygun olacağı düşünülmektedir.”denilmiştir.

4. A) 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nda; “Madde 36: Genel Sekreterlik kadrosuna atananlar, büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar; bunlar valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile atanır.” Hükmü yer almaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununa 3418 sayılı Kanunun 32. maddesi ile ek 13. madde eklenmiş ve bu maddenin 4.fıkrası (a) bendi ile Maliye Bakanlığı personeline ek ödeme yapılması için yetki verilmiş verilen yetkiye istinaden de, “Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esaslar” ile bu esaslara “ekli cetvellerde” gösterilen oranlarda Maliye Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında çalışan memurlar ile sözleşmeli personeline (bağlı kuruluşların kadro karşılığı sözleşmeli personeli hariç), 08.05.2007 tarihli Bakan oluruyla ek ödemede bulunulmasına ilişkin usul ve esaslar tespit edilmiştir.

Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esasların, Kapsam başlıklı 2’nci maddesinde “Bu usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında çalışan memurlar ile sözleşmeli personeli (bağlı kuruluşların kadro karşılığı sözleşmeli personeli hariç) kapsar.” denilmektedir. Ek ödeme Oran ve Miktarları başlıklı 3’üncü maddesinde “Bu usul ve esaslar kapsamına giren personele en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) ekli cetvellerde yer alan oranların uygulanması suretiyle hesaplanan miktarlarda ek ödeme yapılır.” denilmiş olup, ekli 1 Sayılı Cetvelin 2’nci sırasında “Müsteşar Yardımcısı, Kurul Başkanı, Genel Müdür, Strateji Geliştirme Başkanı, Maliye Yüksek Eğitim Merkezi Başkanı için %195” oranında ek tazminat öngörülmüştür. Bu esaslar, Yürürlük başlıklı 6’ncı maddedeki “Bu usul ve esaslar 15.05.2007 tarihinde yürürlüğe girer.” Hükmü ile son bulmuştur.

5302 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde belirtilen “ilgili mevzuat” ve “haklar” ibarelerinden; üstlenilen görevin özelliği ve hizmet gereği gibi farklı nedenlerle ödemeler öngören mevzuat hükümleri değil, görev yaptığı kurum ne olursa olsun, “genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık genel müdürleri” ve “genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık müstakil daire başkanları” için istisnasız aynı miktar ve oranda mali hakların (aylık, ek gösterge, taban aylığı, kıdem aylığı, iş güçlüğü zammı, temininde güçlük zammı, makam tazminatı, özel hizmet tazminatı, görev tazminatı, denge tazminatı) ödenmesini düzenleyen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 4505 sayılı Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkında Kanun ile 375 ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler olarak anlaşılması gerekmektedir.

Bunun dışında hizmetin gereği ve özelliği gibi nedenlerle, Bakanlıklara göre farklılık arz eden ve bir kısmında hiç ödenmeyen; ek ödeme, fon, ikramiye, teşvik ikramiyesi, döner sermaye ve katkı payı gibi ödemeleri öngören özel nitelikteki mevzuatı, 5302 sayılı Kanunun 36 ncı maddesindeki “ilgili mevzuat” ve “haklar” kapsamında yorumlayıp, il özel idare genel sekreterlerine de kıyasen uygulamanın yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Bu durum, Sayıştay Dairelerinin ilamları üzerine Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü 07.05.2009 tarihli 2009/41 sayılı genelgesi ile teyit edilerek, il özel idarelerince buna göre uygulama yapılması istenilmiştir.

Dilekçi, ilamın 1. maddesinde yer alan tazmin hükmünün 6009 sayılı kanunla getirilen af kapsamında değerlendirilerek, tazmin hükmünün kaldırılmasını istemekte ise de; 6009 sayılı kanunun geçici 8. maddesinde, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayacağı hükmü, herhangi bir mevzuatla öngörülmemiş olan, toplu sözleşme ile ya da idari bir tasarrufla mahalli idarelerin bütün personeli için çalışanların koşullarını iyileştirici nitelikte genel olarak bütün çalışanlar için yapılan ek ödemelerle ilgili olup, İl Özel İdaresi Genel Sekreterine, 5302 sayılı kanun hükümlerine aykırı olarak ödenen ek ödemeyi bu kanun kapsamında değerlendirmek mümkün değildir.

Bütün bu nedenlerle, dilekçi iddialarının reddi ile 1399 sayılı ilamın 1 inci maddesinin A bendine ilişkin daire kararının mevzuata uygun olduğu,

1. B) 4. Dereceli Muhasebe Müdürlüğü kadrosuna vekaleten görevlendirilen Ali Eryiğit'e ayrıca 1. dereceli İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü görevini tedviren yürütmesi nedeniyle 1. derece için öngörülen özel hizmet tazminatının ödendiği, aynı şekilde 4. Dereceli Encümen Müdürlüğü kadrosuna vekalet eden Uğur Ay'a 1. dereceli yazı işleri Müdürlüğü görevini tedviren yürütmesi nedeniyle 1. derece için öngörülen özel hizmet tazminatının ödendiği anlaşılmıştır.

05.01.2008 tarih ve 26747 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 2008/ 13055 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Devlet Memurlarına ödenecek Zam ve Tazminatlar" belirlenmiştir. Söz konusu Kararda bir görevi vekaleten veya ikinci görev olarak yürütenlere ödenecek zam ve tazminata ilişkin esaslar belirlenmişken tedviren görevlendirilenlere ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Esasen mali hukukumuzda tedviren görevlendirilmelerde herhangi bir mali hak öngörülmemiştir.

Bu nedenle her ikisi de 5. derecede müktesebe sahip olan ve 4. dereceli kadro görevini vekaleten yürütmek için görevlendirilen Ali Eryiğit ve Uğur Ay'a 4. derece için karara ekli II sayılı Cetvelin 15. Grubunda 'yer verilen %68 oranında özel hizmet tazminatının ödenmesi gereklidir. Ancak bu kişilere tedviren görevlendirildikleri 1. derece kadro görevi için belirlenen özel hizmet tazminatlarının ödenmesinin yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddedilerek 1399 sayılı ilamın 1 inci maddesine ilişkin verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 1399 sayılı ilamın 3 üncü maddesiyle; Sanayi ve Ticaret Bakanlığının öncülüğünde Japonya da düzenlenen inceleme gezisine katılan Karaman İl Genel Meclisi Başkanı Ertuğrul Çalışkan'a bu gezi nedeniyle verilen yurtdışı geçici görev yolluğundan ayrı olarak şehir içi ulaşımda kullanılan taksilerin ücretleri ödendiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesi ve savcılık karşılaması işbu tutanağın 1 inci maddesinde belirtilmiştir.

6245 sayılı Harcırah Kanununun “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye )”başlıklı 14 ve “Yurtdışında yol masrafı” başlıklı 29 uncu maddelerinde aynen:

“Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur

Ortada resmi bir görev olması ve görev nedeniyle il içinde inceleme gezisi için farklı mekânların dolaşılması gereği ve 6245 sayılı Kanuna göre ikamet ile havaalanı arasında ulaşıma ait ücretlerin karşılanabileceği göz önüne alındığında mevzuata aykırı bir hususun bulunmadığı,

Bu itibarla dilekçi iddialarının kabulü ile 1399 sayılı ilamın 3 üncü maddesiyle verilen tazmin hükmünün 832 sayılı Kanunun değişik 16.maddesi hükmü gereğince Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulmak suretiyle KALDIRILMASINA,

3. 1399 sayılı ilamın 4 üncü maddesiyle; Mahalli idareler Derneğinin Fransa . Belçika ve Hollanda'yı kapsayan ve 21. 28 Nisan 2008 ' tarihleri arasında düzenlenen inceleme gezisine katılan İl Genel Meclisi Üyeleri Necati Gür, Ahmet İncedal, Şakir Uyar, Mustafa Boyacıoğlu ve Ali İhsan Alanlı için yurtdışı geçici görev yolluğu yerine adı gecen derneğe, gezi için belirlediği bedelin ödendiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesi ve savcılık karşılaması işbu tutanağın 1 inci maddesinde belirtilmiştir.

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Yurtiçi ve Yurtdışında Kurslara Katılanlara Verilecek Gündelik” başlıklı 37. maddesinde;

“Mesleki bilgilerini artırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilenlere, bu Kanuna göre geçici görev gündeliği verilir.

Bu maksatla yabancı memleketlere gönderilenlere özel anlaşmaları gereğince, yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir.

Yurtiçinden veya yurtdışından sağlanan burslara dayanılarak veya aylıkları transfer edilmek suretiyle staj ve öğrenim amacıyla yurtdışına gönderilenlere bu madde hükmü uygulanmaz. Bunlara ilgili kanun hükümlerine göre müstehak oldukları ödeme yapılır.” Denilmektedir.

Mahalli idareler Derneğinin Fransa -Belçika ve Hollanda'yı kapsayan ve 21-28 Nisan 2008 ' tarihleri arasında düzenlenen inceleme ve araştırma gezisine katılan İl Genel Meclisi Üyeleri Necati Gür, Ahmet İncedal, Şakir Uyar, Mustafa Boyacıoğlu ve Ali İhsan Alanlı için yurtdışı geçici görev yolluğu yerine adı gecen derneğe, gezi için belirlenen bedelin ödendiği anlaşılmıştır. Derneğe yapılan ödeme haricinde şahıslara ek bir harcırah ödemesinde bulunulmamıştır. Derneğe ödenen bedelin ayrıntılı dökümünde maliyetin mevzuat gereği ödenebilecek harcırah unsurlarından oluştuğu görüldüğünden yapılan ödemelerde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabul edilerek 1399 sayılı ilamın 4 üncü maddesine ilişkin verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 24.04.2013 tarih ve 37048 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.