Sayıştay 8. Dairesi 35140 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 8

• Dosya No: 35140

• Tutanak No: 35799

• Tutanak Tarihi: 27.11.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

1099 sayılı ilamın 1.maddesi ile; Galatasaray Üniversitesi tarafından düzenlenen Yabancı Dil kursları ile ilgili olarak çeşitli tarihlerde yayımlanmak üzere gazetelere verilen ilan bedellerinde, Resmi ilan Fiyat Tarifesinin uygulanmaması nedeniyle 56.924,49 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; aynı konunun 2006 yılında da olduğunu, yapılan savunmalardan sonra, Sayıştay 8. Dairesince hükme bağlanan, 02/04/2009 karar tarihli ve 563 nolu Sayıştay ilamında haklılıklarının kabul edildiğini ve bu konuda herhangi bir ceza hükmü verilmediğini,

2007 yılındaki sorguya verdikleri savunmada; Galatasaray Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'nün gelirlerinin önemli bir bölümünün Yabancı Diller Bölümü'nün kamunun katılımına açık olarak düzenlediği çeşitli yabancı dil kurslarından elde edildiğini, bu kurslarla ilgili olarak, rekabet kuralları içinde, öğrenci çekebilmek amacıyla, Basın İlan Kurumu vasıtasıyla ve Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde, ilan verildiğini, bu ilanlar dışında bez afişler ve broşürler vasıtasıyla da kursların kamuoyuna duyurulmasına çalışıldığını, yapılan ilanların 4734 sayılı kanunun belirlediği resmi ilanlar niteliğinde olmadığını, tamamen üniversite döner sermaye işletme müdürlüğünün gelirlerini artırmayı hedefleyen ilanlar niteliğinde olduğunu, bu ilanların asıl amacının düzenlenen yabancı dil kurslarındaki talebi artırmak olduğunu ve bu nedenle de diğer kurumlarca düzenlenen yabancı dil kurslarıyla rekabet edebilmenin önem arz ettiğini, bu tip ilanların yapılmaması durumunda yeterli sayıda kursiyer bulunmasının ve dolayısıyla gelir getirici faaliyet yapılmasının zorlaşacağını, ifade ettiklerini,

Galatasaray Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'nün gelirlerinin önemli bir bölümünün, Yabancı Diller Bölümü'nün kamunun katılımına açık olarak düzenlediği çeşitli yabancı dil kurslarından elde edildiğini, İstanbul'da kendi üniversiteleri yanında diğer devlet üniversiteleri, vakıf üniversiteleri ve özel sektör kurumlarının da yabancı dil kursları düzenlediğini,

Üniversitenin, devlet üniversitesi olması nedeniyle, vakıf üniversiteleri ve özel kurumların sağladığı bazı cazip olanakları öğrencilerine sağlamasının mümkün olmadığını,

Bu nedenle diğer kurumlarca düzenlenen yabancı dil kurslarıyla rekabet edebilmenin önem arz ettiğini dolayısıyla yabancı dil kursları ile ilgili olarak verilen ilanların amacının düzenlenen yabancı dil kurslarına olan talebi artırarak döner sermaye işletmesi gelirlerinin artırılmasını sağladığını,

Nitekim bu çalışmalar sayesinde 2008 yılında 616.679,78 TL.lik gelir yanında 66.601 TL.lik KDV ile toplam 683.280,78 TL.lik bir katma değer sağlanmış olduğunu,

2006 yılında sağlanan katma değer tutarının 331.089,32 TL. olduğunu bir başka deyişle, sağlanan katma değerin, 2008 yılında 2006 yılına oranla % 106,37 oranında bir artış gösterdiğini,

Bu artışın nedeninin, eğitim kalitesi yanında, hedef kitleye ulaşabilmek için yapmış oldukları reklam niteliğindeki ilanlar sayesinde, yabancı dil kurslarına olan talep olduğunu,

Döner sermaye işletmemizce yabancı dil kurslarından elde edilen gelir 2006 yılında 162.072,48 TL. (toplam gelirin % 52,86'sı) iken, 2008 yılında 408.011,62 TL.ye (toplam gelirin % 66,16'sı) yükseldiğini,

Bu kurslarla ilgili olarak, rekabet kuralları içinde, yabancı dil kursları almak isteyen hedef kütleye ulaşabilmek amacıyla, Basın İlan Kurumu vasıtasıyla, Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun ve Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde, gazete ilanları verildiğini,

Yapılan ilanların, 4734 sayılı kanunun belirlediği resmi idareye mal, malzeme ve hizmet satın alma veya ihale İlanları niteliğinde olmayıp, tamamen üniversite döner sermaye işletmesinin gelirlerini artırmayı hedefleyen ilanlar niteliğinde yani resmi ilan niteliği taşımadıklarını,

Nitekim Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun'un, 29. maddesinde;

“a) Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle yayınlanması mecburi olan (Özel dernekler hariç) veya,

b) Genel ve katma bütçeli dairelerle il özel idareleri, belediyeler, köyler ve iktisadi Devlet Teşekkülleri ve sermayesinin yarısından fazlası kamu hukuku tüzel kişilerine ait bulunan teşekküllerin verdikleri, Reklam mahiyeti taşımayan ilanlar, resmi ilan sayılır"

40. maddesinde;

"Resmi ilan sayılmayan ve gerçek ve tüzel kişiler tarafından gazete ve dergilerde yayınlanmak üzere verilip de reklam mahiyetinde bulunmayan ilanlar, hususi ilan sayılır.

Satışı artırmak gibi ticari gayelerle veya bir şeye veya bir fikre rağbet sağlamak gibi maddi veya manevi bir menfaat temini maksadıyla gazete ve dergilerde yazı, resim veya çizgilerle yapılan ilanlar, reklam sayılır" , ve

43. maddesinde ise,

"Hususi ilan ve reklamlar, bunları veren gerçek veya tüzel kişilerin isteklerine uygun olarak gazete ve dergilerde yayınlanır", denildiğini,

Yabancı dil kursları ile ilgili olarak verilen ilanların, Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanunun, yukarıda zikredilen 29, 40 ve 43. maddeleri dikkate alındığında; bunların resmi ilan niteliği taşımadıkları, aksine reklam mahiyeti taşıdıkları, kurslara olan rağbeti artırarak döner sermaye gelirlerini artırmak amacıyla gazetelerde yapılan ilanlar, yani reklam sayılabilecek nitelikteki İlanlar olarak değerlendirilebilmelerinin mümkün olabileceğini,

Ayrıca bir devlet üniversitesi olan üniversitelerinin, kamu yararını her zaman titizlikle korumaya ve artırmaya gayret ettiğini,

Döner sermaye bünyesinde düzenlenen dil kurslarına kamudan gelen talep sayesinde, döner sermaye bütçesine giren gelirlerin % 8'i Katma Değer Vergisi, Katma Değer Vergisi düşüldükten sonra kalan kısmın % 5'i Hazine Payı olarak, % 5'inin de Araştırma Fonları'na katkı olarak ayrıldığını, KDV sonrası kalan kısmın % 55'inin döner sermayeye katkı sağlayanlara, brüt olarak, katkı payı olarak dağıtılabilmekte ve sağlayanların da aldıkları brüt katkı payı üzerinden, gelir dilimlerine göre, devlete, gelir vergisi ve damga resmi ödediklerini,

Tüm bunlar dışında, KDV sonrası gelirin % 35'inin araç-gereç fonuna aktarılarak, üniversitenin birçok konudaki ihtiyaçlarının karşılanabildiğini ve dolayısıyla devlet bütçesinin yükünün hafifletilmiş olduğunu,

25.01.2000 tarih ve 24642 numaralı emsal olabilecek Sayıştay Temyiz Kurulu Kararı'nda, "195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun'un 43'üncü maddesinde, kamu kurumlarının istekleri doğrultusunda özel ilan ve reklam yayınlanmasının mümkün olduğu belirtildiğinden, Türkiye genelinde dağıtımı yapılan yüksek tirajlı bir gazetede talep nedeniyle yayınlanan ilan için özel ilan tarifesi uygulanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı" belirtilerek, yukarıda zikrettiğimiz 195 sayılı basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun'un 29,40 ve 43'üncü maddelerindeki açıklamalara dayanarak, "195 sayılı kanunun 43'üncü maddesi hükmüne göre kamu kurumlarının istekleri doğrultusunda özel ilan ve reklam yayınlanması mümkün olmakta, başka bir ifade ile, ilgili kurum ancak özel ilan veya reklam için özel istekte bulunabilmektedir. Bu bakımdan Türkiye genelinde dağıtımı yapılan yüksek tirajlı bir gazetede yayınlanmasına ilişkin talep nedeniyle, bu ilanların resmi ilan olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından, özel ilan tarifesi uygulanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır." denildiğini belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık; “195 sayılı Kanunun 29. maddesi gereği reklam mahiyetini taşımayan ilanların resmi ilan olduğunu belirtmektedir. Aynı kanunun 40. maddesinin ikinci fıkrası: “Satışı artırmak gibi ticari gayelerle veya bir şeye veya bir fikre rağbet sağlamak gibi maddi veya manevi bir menfaat temini maksadıyla gazete ve dergilerde yazı, resim veya çizgilerle yapılan ilanlar, reklam sayılır.” demektedir. Resmi kurumların bu hükümlere göre yapacağı reklam mahiyetinde olan ilanlarını basın ilan kurumu aracılığı ile yapabilecekleri aynı Kanunun 43. maddesi ile hüküm altına alındığından, bu ilan bedellerinin resmi ilan bedeli üzerinden fiyatlandırılması mümkün değildir.

Ayrıca bu çeşit ilan bedellerinin özel ilan tarifesinin uygulanmasının yasal olduğuna ilişkin 25.01.2000 tarih ve 24642 numaralı kararı bulunmaktadır.Bu durum karşısında tazmin hükmünün kaldırılmasına 832 sayılı Kanun’un 73. maddesi gereği karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir.”şeklinde görüş bildirmiştir.

Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair 195 sayılı Kanunun 29. Maddesinde;

“a)Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle yayınlanması mecburi olan (Özel dernekler hariç) veya, b) Genel ve katma bütçeli dairelerle il özel idareleri, belediyeler, köyler ve İktisadi Devlet Teşekkülleri ve sermayesinin yarısından fazlası kamu hukuku tüzel kişilerine ait bulunan teşekküllerin verdikleri, Reklam mahiyeti taşımayan ilanlar, resmi ilan sayılır" denilerek resmi ilanın tanımı yapılmış,

40. maddesinde;

"Resmi ilan sayılmayan ve gerçek ve tüzel kişiler tarafından gazete ve dergilerde yayınlanmak üzere verilip de reklam mahiyetinde bulunmayan ilanlar, hususi ilan sayılır.

Satışı artırmak gibi ticari gayelerle veya bir şeye veya bir fikre rağbet sağlamak gibi maddi veya manevi bir menfaat temini maksadıyla gazete ve dergilerde yazı, resim veya çizgilerle yapılan ilanlar, reklam sayılır" denilerek hususi ilanlar tanımlanmış,

43. maddesinde ise;

"Hususi ilan ve reklamlar, bunları veren gerçek veya tüzel kişilerin isteklerine uygun olarak gazete ve dergilerde yayınlanır”, denilmiştir.

195 sayılı Kanunun 43.maddesi hükmüne göre Kamu kurumlarının Basın İlan Kurumu aracılığı ile özel ilan yayınlatmaları mümkün olmaktadır.

İlama konu olayda yabancı dil kursları ile ilgili olarak verilen ilanların, Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanunun yukarıda bahsedilen 29, 40 ve 43. maddeleri dikkate alındığında; resmi ilan niteliği taşımadıkları, kurslara olan talebi artırarak döner sermaye gelirlerini artırmak amacıyla gazetelerde yapılan ilanlar olduğu anlaşılmaktadır. Türkiye genelinde dağıtımı yapılan yüksek tirajlı bir gazetede yayınlanmasına ilişkin talep nedeniyle, bu ilanların resmi ilan olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından, özel ilan tarifesi uygulanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle 1099 sayılı ilamın 1.maddesi ile 56.924,49 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 27.11.2012 tarih ve 35799 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.