Sayıştay 8. Dairesi 34705 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 8

• Dosya No: 34705

• Tutanak No: 38646

• Tutanak Tarihi: 18.03.2014

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

25 sayılı İlam’ın 1 inci maddesi ile, 22 Kişilik Danışma, Ziyaretçi Yönlendirme ve Sekreterlik Destek Hizmetleri Alımı işine ilişkin hakediş ödemelerinde asgari ücretin belli katı ücret verilmesi öngörülen personel için ödenmesi gereken fiyat farkının hatalı hesap edilmesi nedeniyle 9.764,74-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler dilekçede özetle, Kamu ihale mevzuatının yürürlüğe girmesinden sonra hizmet sözleşmelerinin anahtar teslimi yapılmasının mümkün hale geldiğini; ancak uygulamada anahtar teslimi sözleşmelerde fiyat farkı uygulanamaması sebebi ile yıl içinde veya yıllara sari olarak asgari ücrete yapılan zamların işveren kamu idaresi tarafından karşılanmasının mümkün olmaması, buna karşılık müteahhitlerin ise sözleşmelerini asgari ücretle denk veya çok az üstünde bağıtlaması sonucu asgari ücretteki artışı çalışan personele yansıtmama durumunun oluştuğunu; bu durumda ya sözleşmelerin feshine gidildiğini ya da fiilen asgari ücretin altında ücret ödenmesine sebep olduğunu;

İşte bu mahzurları ortadan kaldırmak için yapılan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhalesi Yapılacak olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların anahtar teslimi sözleşmelerde bile asgari ücret farklarının fiyat farkı olarak ödenmesi gerektiğini hüküm altına aldığını;

Dolayısı ile bu düzenlemenin amacının her halükarda, yani asgari ücretin katları oranında personel ücreti ödenmesi yönünde hüküm bulunan hizmet sözleşmelerinde de, bir asgari ücret farkının fiyat farkı olarak ödenmesine yönelik uygulama sağlanmasına matuf olmadığı için karara dayanak alınmasının mümkün olmadığını;

Diğer taraftan İlam’ın bir diğer dayanağı olan Kamu İhale Genel Tebliğinin "XII-Hizmet Alımlarında Fiyat Farkı" bölümünün "B. Personel Ücretleri ile İlgili Fiyat Farkı Hesabı" başlıklı maddesinin ikinci fıkrasının da somut olaydaki uygulamayı hukuka aykırı hale getirmediğini; zira bu düzenleme ile bu kabil anahtar teslimi sözleşmelerde asgari ücrette yapılan artış oranının sadece işçiye verilen ücret artışı kadar eskalasyona konu olabileceğini sözleşmenin diğer kalemlerine (malzeme, işçiye verilen giyim, yemek gibi asgari ücret dışı kalan sosyal haklar veya kar gibi) uygulanamayacağını düzenlemekte olup "asgari ücret altında işçi çalıştırmamaya yönelik olan ve anahtar teslimi sözleşmelerdeki genel hukuk mantığına aykırı olan" Bakanlar Kurulu Kararının mezkur 8. Maddesinin kötü kullanımını önlemeye yönelik olduğunu; dolayısı ile tebliğ düzenlemesinin de Kurumun uygulama şeklini yasaklayan bir düzenleme olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazısında; “İdare ile yüklenici arasında düzenlenen sözleşmenin 15.1 inci maddesinde fiyat farkı hesabının 2002/5037 ve 2004/7221 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yayımlanan Hizmet Alımına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8. maddesine göre ödeneceği belirtilmiş olmasına rağmen, belirtilen esasların 8’inci maddesi ve (Kamu İhalesi Genel Tebliği) nin Xll-B bölümünde düzenlenen (Personel Ücretleri ile İlgili Fiyat Farkı Hesabı) nda yer alan hükümlere uyulmayarak fiyat farkı tutarının asgari ücretin üzerinde oran kadar artırılarak ödenmesi yasal değildir.

Bu durum karşısında 832 sayılı Kanun’un 73. maddesi gereği tazmin kararının kaldırılmasına, karar verilmesi uygun olur görüşündeyim.” denilmiştir.

Rapor dosyası ve ekleri incelenmesi neticesinde, İdare ile yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin “Fiyat Farkı” başlıklı 15 inci maddesinde, 2002/5037 ve 2004/7221 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yayımlanan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesine göre yükleniciye fiyat farkı verileceğinin hüküm altına alındığı görülmüştür.

07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esasların 3 üncü maddesi ile aynı Esasların 8 inci maddesi, başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

“Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark:

Madde 8: İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;

a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,

b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark,

toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir."

Kamu İhale Genel Tebliği’nin Personel Ücretleri ile İlgili Fiyat Farkı Hesabı başlıklı bölümünde ise;

“Çalışan personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülmekle birlikte hizmet alımlarına ilişkin Fiyat Farkı Esaslarının sadece 8 inci maddesinin uygulanacağı hizmet alımı ihalelerinde, ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretin artması halinde anılan madde gereği sadece asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar fiyat farkı hesaplanacaktır.

Fiyat Farkı Esaslarının bütün olarak uygulandığı ve vasıflı işçiliğin a2 olarak belirlendiği hizmet alımı ihalelerinde, Esasların 7 nci maddesi gereği ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretteki artış oranı kadar ücret farkı hesaplanacaktır. Esaslar bütün olarak uygulanmakla birlikte vasıflı işçilik a1 olarak belirlenmişse 8 inci madde gereği sadece asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar hesaplama yapılacaktır.

Asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülen vasıflı personelin çalıştırıldığı işlerde Fiyat Farkı Esaslarının sadece 8 inci maddesi uygulandığında asgari ücretteki değişiklik sonrasında yüklenici vasıflı personelin ücretini asgari ücretteki artış miktarı kadar, Esasların tümü uygulanarak işçiliğin a2 olarak belirlendiği hallerde ise asgari ücretteki artış oranı kadar artırabileceğinden ücret bordrosu da buna göre düzenlenecektir.” denilmektedir.

Bu durumda, Sözleşme hükmü, Fiyat Farkına İlişkin Esasların 8 inci maddesi ve Kamu İhale Tebliği’nin açıklamalarına göre, vasıflı personel için asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar fiyat farkı ödenmelidir.

Asgari ücretin üzerinde ücret alan vasıflı personele fiyat farkının da asgari ücretin belli katı oranında ödenebilmesi için; sözleşmenin fiyat farkı ile ilgili maddesine, Fiyat Farkı Esaslarının bütün olarak (7 ve 8 inci maddenin birlikte) uygulanacağının yazılması, 7 nci maddedeki fiyat farkı formülü ve bu formülde yer alan katsayıların toplamının 1 (bir)’e eşit olacak şekilde belirlenmesi ve vasıflı işçiliğin a2 olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar ışığında, vasıflı ya da vasıfsız, asgari ücretin üzerinde ya da asgari ücret tutarında maaş alan tüm personel için sadece asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar fiyat farkı ödenebilecektir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddedilerek 25 sayılı İlam’ın 1 inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 18.03.2014 tarih ve 38646 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.