Sayıştay 8. Dairesi 34504 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 8

• Dosya No: 34504

• Tutanak No: 36069

• Tutanak Tarihi: 08.01.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 1363 sayılı ilamın 4. maddesi ile Zeytinli Belediyesi tarafından akaryakıt için ödenen fiyat farkının hatalı hesaplanması nedeniyle 13.124,49 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar başlıklı Bakanlar Kurulu Kararının 7.maddesinde;

“Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır.

F: Fiyat farkının tutarı

A1 : İhale tarihinde geçerli bayi satış fiyatını veya satın alınan malın ücret tarifesindeki fiyatını,

M : Bayi satış fiyatının veya ücret tarifesinin değişmesinden sonra idarece teslim alınan mal miktarını ifade eder.

……………….

Fiyat farkı (F): F : (M x B) x (A2/A1-1 formülü ile hesaplanacaktır” denildiğini,

Akaryakıt ihalesi incelendiğinde alımın 20.000 litre Euro Dizel, 160.000 litre motorin, 6.000 litre kurşunsuz benzinden oluştuğunun görüleceğini, dolayısıyla üç çeşit akaryakıt ürünü için ayrı ayrı akaryakıt fiyat farkı hesaplanması gerektiğini, bunun için her akaryakıt ürününün B, A1, ve A2 parametrelerinin değişik olacağını, çünkü fiyatlarının farklı olduğunu,

İlamdaki kamu zararı tablosu incelendiğinde kamu zararının tek tip akaryakıt ürünü alınmış gibi hesap edildiğini ve hesaplamada hangi ürünün esas alındığının dahi belirtilmediğini, çünkü tüm hesaplamalarda B parametresini 1,69966 TL, A1 parametresinin 1,86441 TL alındığının görüldüğünü, bunun da hesaplamanın tamamen yanlış hesaplandığını gösterdiğini,

Euro dizel, motorin ve kurşunsuz benzin için üç ayrı akaryakıt fiyat farkı hesap edilmesi gerektiğini, oysa ilamda fiyat farkı hesabının tek ürün için hesaplandığının görüldüğünü, bu yönüyle hesaplamanın tutarsızlıklarla dolu olduğunu, üç akaryakıt ürününün de fiyat fiyatı değişik olduğundan fiyat farkının üç ayrı şekilde yapılması gerektiğini, bu nedenlerle tazmin hükmüne ve hesaplama tarzına katılmadıklarını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı “Adı geçen belediyenin akaryakıt alımları ile ilgili fiyat farkı hesabının 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihalesi yapılmış olan mal alımlarına ilişkin fiyat farkı hesabında uyulacak esaslar başlıklı Bakanlar Kurulu Kararının 5 ve 7. maddelerine uygun olmadığı anlaşıldığından tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesi uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar başlıklı Bakanlar Kurulu Kararının 7. maddesinde;

7. maddesinde;

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F: Fiyat farkı tutarını (YTL),

A1: İhale tarihinde geçerli bayi satış fiyatı veya satın alınan malın ücret tarifesindeki fiyatını,

B: Sözleşme fiyatını,

A2: Mal teslim tarihinde geçerli bayi satış fiyatı veya satın alınan malın ücret tarifesindeki fiyatını,

M: Bayi satış fiyatının veya ücret tarifesinin değişmesinden sonra idarece teslim alınan mal miktarını,

ifade eder.

Fiyat farkı (F):

F = (MxB)x[(A2/A1)-l]

formülü ile hesaplanacaktır.” denilmektedir.

Dilekçi ilamdaki kamu zararı tablosu incelendiğinde kamu zararının tek tip akaryakıt ürünü alınmış gibi hesap edildiğini ve hesaplamada hangi ürünün esas alındığının dahi belirtilmediğini, çünkü tüm hesaplamalarda B parametresini 1,69966 TL, A1 parametresinin 1,86441 TL alındığının görüldüğünü, bunun da hesaplamanın tamamen yanlış hesaplandığını gösterdiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemekte ise de;

Rapor dosyası ve ekleri ile ilamdaki kamu zararı tablosu birlikte incelendiğinde; sadece motorin için kamu zararı hesaplandığı, bunun haricindeki (euro dizel ve kurşunsuz benzin gibi) diğer akaryakıt ürünleri için herhangi bir kamu zararı hesaplanmadığı görülmektedir. Kamu zararı tablosundaki B parametresinin 1,69966 TL, A1 parametresinin 1,86441 TL olmasının, sadece motorin için hesaplama yapılmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla dilekçinin iddia ettiği gibi tek tip akaryakıt (motorin) için kamu zararı hesaplanmış ve tabloda hangi akaryakıt çeşidi için kamu zararı hesaplandığı yazılmamıştır. Ancak bu durum usule ilişkin bir eksiklik olmakla birlikte, motorin için yapılan kamu zararı hesabının hatalı olduğu ya da hesaplanan kamu zararı miktarının azaltılacağı anlamına gelmemektedir. Diğer bir ifade ile tazmin hükmünün esasını etkilememektedir. Çünkü ödeme emirleri ekinde yer alan fatura ve teslim alma fişlerinde yazılı motorin miktarları ile kamu zararı tablosunda hesaplanan miktarlar birbiriyle uyumludur.

Bu itibarla dilekçi iddialarının reddedilerek 1363 sayılı İlam’ın 4. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 1363 sayılı ilamın 6. maddesi ile Zeytinli Belediyesi Sınırları İçerisinde Bulunan Mahallelerin Şehir Çöpünün Toplanması, Temizlenmesi ve Süpürülmesi Hizmet alımına ilişkin hakediş ödemelerinde asgari ücretin belli katı ücret verilmesi öngörülen vasıflı personel için ödenmesi gereken fiyat farkının hatalı hesap edilmesi nedeniyle 644,07 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Yaklaşık maliyet hazırlanırken vasıflı personel için asgari ücretin üzerinde ödeme yapılmasının düşünüldüğünü ve buna göre yaklaşık maliyet hesaplanıp ihaleye çıkıldığını, ödemelerin de asgari ücretin belli katı olarak hesaplandığını,

Asgari ücret fiyat farkı ödenirken fiyat farkı tutarının da vasıflı personel için arttırılarak uygulandığını ve ihale aşamasındaki ücret dengesinin korunduğunu, aksi halde sözleşmedeki hükmün geçersiz kalmış olacağını,

Çünkü sözleşme ve şartnamenin vasıflı personel için asgari ücretin belli katı kadar arttırılarak ödemeyi taahhüt ettiğini, aksi halde vasıflı işçilerin asgari ücretin belli bir katı kadar artırımlı ücret alamamış olacaklarını, bu durumda yüklenicinin yargıya gitmesi durumunda idareyi zor durumda bırakacağının düşünülerek asgari ücret fiyat farkının artırımlı olarak uygulandığını

Ayrıca yüklenici firmanın kendi rızası ile ilgili tutarı ödediğini, buna ilişkin muhasebe işlem fişinin ekte sunulduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı “Dava dilekçesi ekinde sunulan tahsilat makbuzunun incelenmesinde tazmine konu meblağın ilam tarihinden önce tahsil edildiğinden tazmin kararının kaldırılmasına karar verilmesi uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Rapor dosyası ve ekleri incelendiğinde;

İdare ile yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin “Fiyat Farkı” başlıklı 15. maddesinde;

“15.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

15.2. Fiyat farkı 31.12.2002 gün ve 24980/3.mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan (07/05/2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazetede değişiklik yapılan) “4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhalesi Yapılacak olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar” fiyat farkı kararnamesinin 8. maddesi hükümlerince ödenecektir.

15.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” denildiği görülmektedir.

07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esasların 3. maddesi ile aynı Esasların 8. maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

“Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark:

Madde 8: “İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;

a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,

b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark,

toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir."

Kamu İhale Genel Tebliği’nin Personel Ücretleri ile İlgili Fiyat Farkı Hesabı başlıklı bölümünde ise;

“Çalışan personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülmekle birlikte hizmet alımlarına ilişkin Fiyat Farkı Esaslarının sadece 8 inci maddesinin uygulanacağı hizmet alımı ihalelerinde, ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretin artması halinde anılan madde gereği sadece asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar fiyat farkı hesaplanacaktır.

Fiyat Farkı Esaslarının bütün olarak uygulandığı ve vasıflı işçiliğin a2 olarak belirlendiği hizmet alımı ihalelerinde, Esasların 7 nci maddesi gereği ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretteki artış oranı kadar ücret farkı hesaplanacaktır. Esaslar bütün olarak uygulanmakla birlikte vasıflı işçilik a1 olarak belirlenmişse 8 inci madde gereği sadece asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar hesaplama yapılacaktır.

Asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülen vasıflı personelin çalıştırıldığı işlerde Fiyat Farkı Esaslarının sadece 8 inci maddesi uygulandığında asgari ücretteki değişiklik sonrasında yüklenici vasıflı personelin ücretini asgari ücretteki artış miktarı kadar, Esasların tümü uygulanarak işçiliğin a2 olarak belirlendiği hallerde ise asgari ücretteki artış oranı kadar artırabileceğinden ücret bordrosu da buna göre düzenlenecektir.” denilmektedir.

Yukarıda belirtilen sözleşme hükmü, Fiyat Farkına İlişkin Esasların 8. maddesi ve Kamu İhale Tebliği’nin açıklamalarına göre, vasıflı personel için asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar fiyat farkı ödenmelidir.

Dilekçinin iddia ettiği gibi asgari ücretin üzerinde ücret alan vasıflı personele fiyat farkının da asgari ücretin belli katı oranında ödenebilmesi için; sözleşmenin fiyat farkı ile ilgili maddesine, Fiyat Farkı Esaslarının bütün olarak (7 ve 8. maddenin birlikte) uygulanacağının yazılması, 7. maddedeki fiyat farkı formülü ve bu formülde yer alan katsayıların toplamı 1 (bir)’e eşit olacak şekilde belirlenmesi ve vasıflı işçiliğin a2 olarak belirlenmesi gerekmektedir. Ancak sözleşmede bu yapılmamış, sadece fiyat farkı kararnamesinin 8. maddesi hükümlerine göre fiyat farkı ödeneceği yazılmıştır. Bu durumda yukarıda da açıklandığı üzere vasıflı ya da vasıfsız, asgari ücretin üzerinde ya da asgari ücret tutarında maaş alan tüm personel için sadece asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar fiyat farkı ödenebilecektir.

Diğer yandan dilekçi, ilgili tutarın (hükümden önce) tahsil edildiğini belirterek dilekçesi ekinde buna ilişkin muhasebe işlem fişi göndermiştir. Ancak aynı belgeler sorgu üzerine ilgili yargı dairesine de gönderilmiş, daire ilamında, gönderilen muhasebe işlem fişinin gelir kaydının yapıldığına ilişkin tahsilatı kanıtlayıcı belge olmadığı belirtilerek tazmin hükmü verilmiştir. Muhasebe işlem fişi incelendiğinde tazmin konusu tutarın “Diğer fazla ve yersiz tahsilât” açıklaması ile “333 Emanetler” hesabına kaydedildiği, dolayısıyla gelir kaydedilmeyip emanet hesabına kaydedildiği görülmüştür.

Bu itibarla dilekçi iddialarının reddedilerek 1363 sayılı İlam’ın 6. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 08.01.2013 tarihli ve 36069 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.