Sayıştay 8. Dairesi 34 Kararı - Denetleyici Kurumlar Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 04.11.2014

• Karar No: 34

• İlam No: 100

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Üst Kurul Üyelerine Maaş Ödemelerinin 666 s. KHK Hükümlerine Aykırı Ödenmesi:

........... kurul üyelerinin maaş ödemelerinde, 02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 666 sayılı “Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname” hükümleri geçerli olduğu halde, 6112 sayılı RTÜK Kanunu’nun 35’inci maddesinde yer alan RTÜK Üyelerinin TBMM tarafından seçileceğine ilişkin düzenleme esas alınarak, RTÜK üyelerinin mali haklar konusunda diğer kurulların üye ve başkanlarına ilişkin düzenlemeye tabi olmadıklarına ilişkin 11.07.2013 tarih ve 13 numaralı kurul kararı doğrultusunda işlem tesis edilmesi ve yasanın belirlediği tarihten sonra göreve gelen üst kurul üyelerinin maaşları hesaplanırken 666 sayılı KHK hükümlerine uyulmaması ile ilgili olarak;

Gönderilen savunmalarda her ne kadar RTÜK Üyelerinin Anayasanın 133’üncü maddesi gereği TBMM tarafından “seçilme” usulüyle göreve geldikleri ve bu nedenle de 666 sayılı KHK kapsamında olmadıkları, kararnamenin amaçsal yorumuna göre RTÜK üyelerinin de kapsama dahil edilebileceği ancak Kurul tarafından lafzi (deyimsel) yorumunun yapılarak bu yönde karar verildiği, RTÜK Başkan ve Üyelerinin RTÜK idari hiyerarşisi kapsamında bir kadro ve pozisyonlarının olmadığı, üst kurul üyelerinin mali haklarını düzenleyen 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede atanmış/seçilmiş ayrımına yer verilmemesinin böyle bir ayrımın olmadığı anlamına gelmeyeceği, birçok kanun hükmünde bu ayrımın altının çizildiği ve kanunlara dayanarak çıkarılan diğer düzenleyici hükümlerin bu kurallara göre şekillendiği, konuya ilişkin olarak 161 sayılı Genel Tebliğ’de Anayasa’ya aykırı genellemeler yapıldığını düşündükleri belirtilmiş olsa da;

666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile amaçlanan “eşit işe eşit ücret” prensibinden hareketle, mevcut çalışanların mali haklarında bir azalma olmaksızın kamu görevlilerinin mali hakları açısından mevcut adaletsizliklerin giderilmesi ve ilgililerin tümüne bu uygulamanın yayılmasıdır. 666 sayılı KHK’nın 1’inci maddesi ile 375 sayılı KHK’ye eklenen ek 11’inci maddenin (b) bendinde herhangi bir istisnaya yer verilmeksizin 5018 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumların kadro ve pozisyonlarına ilk defa veya yeniden atanan kurul başkanı ve kurul üyesi ifadesi kullanılarak tüm Düzenleyici ve Denetleyici kurumlar kapsam içerisine alınmıştır. RTÜK Başkan ve Üyelerinin bu madde kapsamına dahil olmayacaklarına ilişkin gerek 666 sayılı KHK’de gerekse diğer mevzuat hükümlerinde istisna hükmü olmadığı gibi, seçilmiş kurul başkan ve üyeleri için getirilmiş ayrıca bir düzenleme de yoktur.

Ayrıca 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye yetki veren 6223 sayılı Kanun’un gerek kavramsal gerekse amaçsal yorumlanmasında kamu hizmeti gören kamu görevlilerinin istihdam usulü ve şekline bakılmaksızın kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlamak için eşit işe eşit ücret ödenmesini sağlamak ve benzer görev ve unvanlara sahip kamu görevlilerinin ücretlerinin dengelenmesinin amaçlandığı ve 666 sayılı KHK ile de bu bağlamda düzenlemeler yapıldığı görülmektedir.

Savunmalarda ayrıca üst kurulun görev alanına giren konular itibariyle idari ya da hiyerarşik denetimin dışında olduğu, oysa atama yoluyla getirilen görevlerde idari denetim ve atamaya yetkili amirin hiyerarşik vesayetinin olduğu belirtilmiş ise de, üyelerinin Bakanlar Kurulu tarafından “atama” yoluyla göreve getirildiği Sermaye Piyasası Kanunu’nun 117’nci maddesine bakıldığında, Sermaye Piyasası Kurulunun bağımsızlığından bahsedilerek, hiçbir makam, merci veya kişinin kurulun kararlarını etkilemek amacıyla emir ve talimat veremeyeceği belirtilmiştir.

Sonuç itibariyle, RTÜK’ün idari ve mali özerkliği diğer kurullarda olduğu gibi kuruluş kanununda belirtilmiştir ve bu açıdan ayrıcalıklı bir durumunun olmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, 6112 sayılı Kanun’da geçen “seçilir” ifadesinin esasında bir kamu görevine atama şekli olduğu ve müstakil bir seçim olmadığı, 666 sayılı KHK’de geçen “atama” nın ise “bir kişinin belli bir göreve getirilmesi, görevin tahsis edilmesi” şeklinde anlamak gerektiği açıktır.

Savunmalarda belirtilen diğer bir husus olan, 15/01/2012 tarihinden sonra 15/07/2013 tarihinden itibaren Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyesi olarak aylığa hak kazanan üst kurul üyeleri ............ve ................’ün üst kurul personeli iken (Daire Başkanı iken) üyeliğe seçilmiş olmaları nedeniyle 631 sayılı KHK hükümlerinin uygulanmaya devam edilmesi gerektiği ile ilgili olarak ise;

Her ne kadar ödemede dayanak alınan ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan düzenlemelere ilişkin uygulama birliğinin sağlanması ve oluşabilecek tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayınlanan 161 seri nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlara ilişkin hükümlerin düzenlendiği (E) bendinin 1/a maddesinde, 15/01/2012 tarihi itibariyle düzenleyici ve denetleyici kurumlara ait kadro veya pozisyonlarda istihdam edilen personelden (istihdam edilen personelden kurul başkan ve üyeliklerinden kurumu kadrolarına dönenler dahil) bu tarihten sonra herhangi bir nedenle kurumlarında kadro veya pozisyon unvanı değişenlerin mali ve sosyal hakları hakkında, kurumlarında görev yaptıkları sürece 2/11/2011 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin aynı usul ve esaslar çerçevesinde uygulanmasına devam olunacağı ve bunlardan 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14’üncü maddesi kapsamında yer alanların mali ve sosyal hakları konusunda anılan madde ve bu madde uyarınca yürürlüğe konulan BKK hükümlerinin uygulanmaya devam olunacağı belirtilmiş olsa da, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Atamaya ilişkin Esaslar” başlıklı bölümünde hangi kadroların unvan değişikliği ve atamaya tabi olacağı belirtilmiştir. Kurul Başkan ve Üyeliği ise görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi hizmet grupları içerisinde yer almamaktadır. Kurul Başkan ve Üyelerinin nasıl atanacağı ise 6112 sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 35’inci maddesinde ayrıca düzenlenmiştir. Sonuç itibariyle 161 seri nolu Genel Tebliğin “E” bendinin 1/a maddesi, örneğin müdür yardımcısı iken müdürlüğe atananlar ya da daire başkanı yardımcısı iken daire başkanlığına atananlar için geçerli olmaktadır. Kurul Başkan ve Üyeliğine seçilme ise görevde yükselme ve unvan değişikliği ile gelinebilecek görevler arasında yer almamaktadır.

161 seri nolu Genel Tebliğin 1 ve 3 nolu hükümlerinde de, üst kurul üyeleri ile kurum personelinin durumu ayrı ayrı düzenlenmektedir.

Bu itibarla, ..........ve ................’ün 15/07/2013 tarihinde kurum personeli iken kurul üyeliğine getirilmelerini 161 seri nolu genelgenin “E” bendinin 1/a maddesine göre değil, aynı genelgenin 3/b maddesinde yer alan;

“15.01.2012 tarihinden sonra;

…….

(b) Düzenleyici ve denetleyici kurumlara kurul başkanı veya kurul üyesi olarak ilk defa veya yeniden atananların,

mali ve sosyal hakları, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 11’inci maddesi ve bu madde uyarınca yürürlüğe konulacak Bakanlar Kurulu Kararında yer alacak hükümlere ve belirlemelere göre tespit edilecektir.” hükmüne göre değerlendirmek gerekmektedir.

Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi konumunda olan sorumluların ödemelerin kurul kararına dayanılarak yapıldığı, ödemenin mevzuata uygun olmayacağının gerek sözlü gerekse yazılı olarak karar mercii olan üst kurula arz edildiği ancak üst kurulun kararında ısrar ederek konuya ilişkin en son kararı ile ödemenin yapıldığı şeklindeki savunmalarına ilişkin olarak ise;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 11’inci maddesinde yer alan “Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar. Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene aittir.” hükmü ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 31’inci maddesinde yer alan “Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur.” hükmü gereğince harcama yetkilisi ..................(İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) ile Gerçekleştirme Görevlileri ..............(Daire Bşk.Yard.) ve .................(Daire Bşk.Yard.)’nun sorumluluklarının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen 5018 sayılı Kanun’un 31’inci maddesi hükmü ile 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “ Sorumlular ve Sorumluluk” başlıklı üçüncü bölümünün yedinci maddesi üçüncü bendinde yer alan;

“Sorumlular; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.” hükmü ve 6112 sayılı “Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun”un “Kuruluş” başlıklı 34’üncü maddesinde yer alan;

“Üst Kurul, bu Kanun ve mevzuatta kendisine verilen görev ve yetkileri kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak yerine getirir ve kullanır.” hükümleri gereğince, Üst Kurul mevzuata aykırı aldığı kararın tesis edilmesi sonucu oluşan kamu zararından sorumlu olacaktır.

Bu sebeplerle, Üst kurul üyelerinin maaş ödemelerinde, 02.11.2011 tarih ve 28103 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 666 sayılı “Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname” hükümleri geçerli olduğu halde, 6112 sayılı RTÜK Kanunu’nun 35’inci maddesinde yer alan RTÜK Üyelerinin TBMM tarafından seçileceğine ilişkin düzenleme esas alınarak RTÜK üyelerinin mali haklar konusunda diğer kurulların üye ve başkanlarına ilişkin düzenlemeye tabi olmadıklarına ilişkin 11.07.2013 tarih ve 13 numaralı kurul kararı dayanarak alınarak yasanın belirlediği tarihten sonra göreve gelen üst kurul üyelerinin maaşları hesaplanırken 666 sayılı KHK hükümlerine uyulmaması sonucu oluşan .............TL. tutarındaki kamu zararının;

Kurul Kararına muhalefet şerhi koyarak karara katılmadığı anlaşılan ................... dışındaki Kurul Kararını alan Üst Kurul Üyeleri;

.............(RTÜK Başkanı), .............(RTÜK Üyesi), ................(RTÜK Üyesi), .............(RTÜK Üyesi), .................(RTÜK Üyesi), ..................(RTÜK Üyesi) ile ..............(RTÜK Üyesi)’den,

Ortaklaşa ve zincirleme tazmin ettirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.