Sayıştay 8. Dairesi 33646 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 8

• Dosya No: 33646

• Tutanak No: 34512

• Tutanak Tarihi: 06.03.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

847 sayılı ilamın 4 üncü maddesiyle; Eyüp, İslambey Mahallesi 32 pafta, 187 ada, 6 parsel "üzerindeki Sultan Center İş Merkezinde özel şahıslara ait 9, 10, 13, 20, 21, 43, 44, 45 ve 55 nolu dükkânların başka idarelerin kamu hizmetinde kullanılmak üzere kiralanması sonucu 102.300,00 YTL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

Sayıştay ilamının 4.maddesinde Eyüp, İslambey Mahallesi 32 pafta 187 ada 6 parsel üzerindeki Sultan Center İş Merkezinde bulunan özel şahıslara ait 9,10,13,20,21,43,44,45 ve 55 no lu dükkanların kamu hizmetinde kullanılmak üzere kiralanması soncu 102.300,00 TL. kamu zararı oluştuğu ileri sürülerek işbu zararın tarafımdan tazminen tahsili istendiğini,

Eyüp Belediye Başkanlığı tarafından 5393 sayılı Belediye Kanunun 14. Maddesi hükmü uyarınca gerçekleştirilen hizmetlere müteallik işler için kullanılan mekanlar olup, bu hizmetin dağıtımı için kiralanan gayrimenkuller olduğunu, Ortada iddia olunanın aksine bir beledi hizmet mevcut olduğunu,

-9,10,13 no lu dükkanların bir başka kuruma kullandırılması söz konusu olmadığını, Bu dükkanlar Eyüp Belediyesi Beyaz Masa biriminin ihtiyaç sahiplerine giyim ve ev eşyası temin edip dağıttığı faaliyetler için kullanıldığını, Bu dükkanların ilamda geçtiği üzere başka kurumlarla ilgisinin olmadığını,

-20,21 numaralı dükkanlar ise adliye hizmetleriyle alakalı doğan ihtiyaçların giderilmesi ve kamu hizmetinin daha kaliteli ve verimli yürütülmesi maksadıyla 5393 sayılı Belediye Kanununun 75.maddesinde yer bulan "Mahalli idareler ile merkezi idareye ait asli görevler ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynı ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir" hükmü gereğince belediyece kamunun hizmetine sunulduğunu, Ortada bir kamu zararı olmadığı gibi kamu hizmetinin kalitesinin arttırılmasını amaçlayan bir çaba olduğunu,

-43,44,45 numaralı dükkanlar Eyüp Belediye Başkanlığı ile Türkiye istatistik kurumu (TUİK) ortak çalışmaları için Eyüp Kaymakamlığının talebi üzerine kiralandığını ve ortak hizmete sunulduğunu, Burada da yasa, tüzük ve yönetmeliklere aykırılık söz konusu olmadığını,

-55 no lu dükkan, Eyüp ilçesi sınırları içindeki gayrimenkullerin mülkiyet sınırlarını tespit eden, çap, röperli kroki gibi belgeleri tanzim edip sürekli belediye ile işbirliği içinde olan bir kuruma temin edilerek hem belediyenin hem de vatandaşların ahenkli, seri ve sıkıntısız yapılması amaçlandığından Kadastro Müdürlüğüne kullandırıldığını, Burada da yasa, tüzük ve yönetmeliklere aykırılık söz konusu olmadığını,

5393 Sayılı Belediye Kanunu ile birlikte belediyelere yeni ve 1580 sayılı yasada düzenlenen görevlerinden farklı misyonlar yüklendiğini, Yeni belediye yasası ile birlikte belediyelere toplumsal ve kamusal hayata farklı açılardan girme ve destekleme biçiminde kendini gösteren açılımlar getirildiğini, 5393 sayılı yasa ile belediye teşkilatının merkezi idarenin alanına az da olsa girdiği gözlemlendiğini, Bu durum ortak projelerle birlikte çalışmak olarak kendini gösterdiği gibi aynı zamanda merkezi idarenin yapması gereken hizmetlerin bir kısmının belediyeler tarafından görülmesi ve yine merkezi idarenin bir çok ihtiyacının belediyeler tarafından karşılanması olarak da karşımıza çıktığını, Yukarıda verilen bilgiler paralelinde 5393 Sayılı Yasanın 75. Maddesi belediyelerin diğer kurumlarla ilişkilerini düzenlemekte olduğunu, Söz konusu maddenin (a) fıkrasında: "Belediyeler.. Mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir……. "Aynı maddenin (b) fıkrasında: "Mahalli idareler ile merkezi idareye ait asli görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli ayni ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir"

Maddenin (d) fıkrasında ise: "Kendilerine ait taşınmazları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir" hükmü açık ve net biçimde yer aldığını, Yasa hükmünde dikkat çeken husus, belediyelerin diğer kamu kuruluşlarına ait yapım, onarım bakım ve taşıma işlerini bedelsiz olarak üstlenebileceği, mahalli idarelerle merkezi idarenin hizmet için gerek duyduğu ayni ihtiyaçları bedelsiz olarak karşılayabileceği, kendisine ait taşınmazları bedelsiz olarak diğer kamu kurumlarına devredebileceği gerçekleridir. 5393 Sayılı yasanın yukarıda değinilen hükmünden, belediyelerin diğer kurumların ihtiyaçlarının karşılaması sırasında işin maliyeti ve bedeli üzerinde durulmasının gerekmeyeceği açıkça anlaşıldığını, Zira belediyeler merkezi idarenin bir ihtiyacını karşılarken bir taşınmazını başkaca bir kuruma devrederken bedel isteyip istememekte serbest bırakıldığını, Klasik anlamda düşünüldüğünde, belediyenin bir işi bedelsiz olarak görmesi kendi bütçesi aleyhine kayıp olarak değerlendirileceğini, Aynı şekilde belediyenin kendi taşınmazını bedelsiz olarak merkezi idareden bir kuruluşa devretmesi de belediye bütçesi aleyhine bir zarar teşkil edeceğini, Fakat artık 5393 sayılı kanun bu anlayışı kaldırmış ve mahalli idarelerin elindeki gücü merkezi idareye yansıtmasını, desteğe dönüştürmesini öngördüğünü, Yeni belediye yasasında belediyeler başkaca bir kurumun yapım, bakım, tamir ve taşıma işini bedelsiz olarak görebileceği gibi diğer kurumların hizmet için gerek duyduğu ayni ihtiyaçlarını da bedelsiz olarak karşılayabileceğini, Bir başka anlatımla belediye kendi bütçesinden harcama yaparak başka bir kurumun işini ve ihtiyacını görecek olup bunun karşılığında kendi bütçesine herhangi bir girdi söz konusu olmayacak, bu durum da belediye açısından kamu zararı olarak adlandırılmayacağını, Zaten bilindiği üzere kamu zararı 5018 sayılı Kamu Malı Yönetimi ve Kontrol Kanununda 71.maddesinde tanımlanmış bulunduğunu, Ayrıca bakanlar kurulunca kamu zararlarının tahsiline ilişkin yönetmelikte yayınlandığını, Buna göre ortada yasaya ve mevzuata aykırı bir ödeme olmadığını, Bu durumda kamu zararı da meydana gelmediğini, Çünkü yasal dayanağı bulunan bir hizmet için harcama gerçekleştirildiğini, Yasa hükmünde öz olarak belediyelerin başka kurum ve kuruluşların ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri vurgulandığını,

İkinci öne çıkan husus ihtiyaçların bedelsiz olarak görülebileceği gerçeği,

Belediyenin başka bir kurumun taşınmaz ihtiyacını görürken kiralama yaparak söz konusu taşınmazı ilgili kuruma teslim etmesine engel olacak açık bir kural olmadığını, Açık olan kural, belediyenin başka bir kurumun ihtiyacını bedel almaksızın giderebileceği, Esasen taşınmazın kiralanarak bir kuruma kullandırılması ile bedelsiz kullandırılması arasında bir fark bulunmadığını, Zira her iki durumda da belediye bütçesinden çıkış olmakta , her iki durumda da belediye hesabı zararda görünmekte olduğunu, Ancak düzenleme kanuna dayandığı için oluşmuş bir zarardan bahsetmek mümkün olmadığını, Aksi durumda belediyenin bedelsiz olarak başka bir kurumun işini yapması kamuyu zarara uğratmaktan başka bir durum olmayacağı, Belediye taşınmazı bir başka kurumun ihtiyacını görmesi amacıyla o kuruma bedelsiz olarak devredilebiliyorken, aynı belediyenin kiralama yöntemiyle bir başka kurumun taşınmaz ihtiyacını karşılamasının kamu zararı olarak algılanması 5393 sayılı yasanın ve mahalli idarelere yükletilen misyonun ruhuna ve hukukun temel mantığına aykırı bir tutum olacağını, Bir başka kurumun ihtiyacını karşılamak için belediyeye kendi malını bedelsiz verme, devretme iznini tanıyan yasa koyucunun, aynı belediyenin kiralama yöntemiyle bir başka kurumun ihtiyacını görmesi yöntemine kamu zararı olacağı iddiasıyla karşı çıkacağını düşünmek olaylara yanlış yaklaşmak anlamına geleceğini, Mahalli idarelerle merkezi idareye ait asli görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi için gerekli ayni ihtiyaçları karşılamak gibi bir yetkisi ve görevi bulunan , geçici olarak söz konusu idarelere personel ve araç temin edebilecek bir konumda olan , kendisine ait bir taşınmazı bedelsiz olarak başka bir kuruma devretme yetkisini elinde bulunduran belediyenin taşınmaz kiralayarak söz konusu kurumların mekan ihtiyaçlarını gidermiş olmasının kamu zararına yol açmayacağı hukukun ve kamusal anlayışın bir gereği olduğunu,

Yasa maddesinin c fıkrası açıktır. Bu madde, görev ve hizmetlerin yerine getirilebilmesi amacıyla gerekli ayni ihtiyaçların belediye tarafından karşılanmasından bahsedilmekte olduğunu, Bu ihtiyaçların ne şekilde karşılanacağına dair sınırları keskin hatlarla çevrili bir düzenleme de olmadığını, Kesin olan bir husus vardır ki, o da, kamu kurumlarının görev ve hizmetle alakalı ayni ihtiyaçlarının belediye tarafından karşılanabileceği, Hizmet ve görev için gerekli ihtiyaçların başında ise faaliyetlerin icra edileceği bir binanın geldiğinde şüphe olmadığını, Nitekim Eyüp Belediyesi yasanın düzenlemesi çerçevesinde, İcra Müdürlüğünün, Kadastro Müdürlüğünün ve TUIK 'ın ihtiyaç duyduğu bina gereksinimini karşıladığını, Belediye bu ihtiyaçlarını karşılamak için kendine ait taşınmaz malını bedelsiz olarak devretmemiş, ,belediye bütçesi açısından daha karlı ve münasip olan kiralama yoluyla söz konusu kurumların ihtiyacı giderilerek kamu hizmetinin sürekliliği sağlandığını, Taşınmaz malların belediye tarafından bedelsiz olarak devredilip kurumların bina ihtiyacının karşılanabildiği bir ortamda kiralama yaparak söz konusu kurumların ayni ihtiyaçlarının karşılanamayacağına dair herhangi yasa hükmü ve engel söz konusu olmadığını, Taşınmaz kiralayarak kamu kurumlarının binaya ilişkin ayni ihtiyaçlarının karşılamak yasaya ve kamusal yönetim anlayışına aykırılık oluşturmayacağından bu konuda kamu zararının oluştuğundan bahsetmek mümkün olmadığı, İhtiyaçların karşılanması sırasında meclis kararı alınmamış olması veya ilgili konuda kurumlar arası bir protokol yapılmamış olması harcanan paraların kamu zararına olduğunu göstermeyeceğini, Sonuçta belediye tarafından kiralanmış binaların kamu kurumları tarafından kullanıldığında şüphe olmadığını, Bu gerçek zaten Sayıştay ilamında da yer aldığını, Para kamu yararı için, kamu kurumlarının ihtiyacının giderilmesi için harcandığını, Bu konuda meclis kararının alınmamış olması, protokolün yapılmamış olması mevzuat açısından eksiklik olarak değerlendirilebilirse de Sayıştay Başkanlığının denetim yetki ve görevi mali denetimle sınırlı olur, mevzuata uygunluk denetimi Sayıştay tarafından yapılmamaktadır. İşlemlerde mali açıdan kamunun zararına olacak hiçbir harcama söz konusu değildir.

5393 sayılı belediye kanununda 75.madde hükmünde belirtilen usul eksikliğinin harcama esnasında mevcut olması, harcamanın yersizliği ya da geriye tahsili gerektiği anlamına gelmeyeceğini, Sayıştay'ımızın çeşitli tarihli kararlarında da belirtildiği üzere önemli olan husus "işin yapılmış hizmetin yerine getirilmiş" olmasıdır. Sayıştay 4. Dairesinin 18.06.1992 gün ve 27510 sayılı kararında ; "usul eksik yapılarak sözleşme yapılmadan sözleşmeli avukat istihdam edilerek ücret ödendiği ve bunun mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmüşse de; anılan kişinin avukat olarak belediye başkanlığına verilen avukatlık hizmetlerinin yerine getirdiği ve karşılığında da bu hizmetlerin ücretini aldığı anlaşılmakla harcamada ilişik bulunmadığına sorumluların bu yönden beraatine" denildiğini, Usul eksikliği giderilebilir. Burada önemli olan kiralanan mekanların kamu kurumlarının ayni ihtiyaçlarının giderilmesinde kullanılıp kullanılmadığıdır. İhtiyaçların giderildiği gerçeği Sayıştay ilamına zaten yansıdığını gerekçeleriyle daire tarafından verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

5393 Sayılı Yasanın 75. Maddesi belediyelerin diğer kurumlarla ilişkilerini düzenlemekte olduğunu, Söz konusu maddenin (a) fıkrasında: "Belediyeler.. Mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir……. "Aynı maddenin (b) fıkrasında: "Mahalli idareler ile merkezi idareye ait asli görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli ayni ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir"

Maddenin (d) fıkrasında ise: "Kendilerine ait taşınmazları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir" hükmü açık ve net biçimde yer aldığını, Yasa hükmünde dikkat çeken husus, belediyelerin diğer kamu kuruluşlarına ait yapım, onarım bakım ve taşıma işlerini bedelsiz olarak üstlenebileceği, mahalli idarelerle merkezi idarenin hizmet için gerek duyduğu ayni ihtiyaçları bedelsiz olarak karşılayabileceği, kendisine ait taşınmazları bedelsiz olarak diğer kamu kurumlarına devredebilecektir.

Yasal dayanağı bulunan bir hizmet için harcama gerçekleştirildiği, yasa hükmünde öz olarak belediyelerin başka kurum ve kuruluşların ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri anlaşılmaktadır.

Kamu zararı 5018 sayılı Kamu Malı Yönetimi ve Kontrol Kanununda 71.maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre ortada yasaya ve mevzuata aykırı bir ödeme olmadığından kamu zararı da meydana gelmemiştir. Yasa hükmünde öz olarak belediyelerin başka kurum ve kuruluşların ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri anlaşılmaktadır.

Bu itibarla dilekçinin iddialarının kabul edilerek 847 sayılı ilam’ın 4. maddesi ile 102.300,00 YTL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 06.03.2012 tarih ve 34512 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.