Sayıştay 8. Dairesi 33512 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 8

• Dosya No: 33512

• Tutanak No: 35398

• Tutanak Tarihi: 09.07.2012

• Konu:

KARAR

1. 723 sayılı ilamın 4 üncü maddesiyle: Trafik kazası sonucu yaralanmış yeşil kartlı hastaların tedavi giderlerinin sigorta şirketinden tahsil edilmeyerek söz konusu giderlerin Antalya Devlet Hastanesi bütçesinden karşılandığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler dilekçesinde özetle:

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 11. maddesi Devlet memurlarının görev ve sorumluluklarını düzenlemiştir. Devlet memuru kanun, tüzük, ve yönetmeliklere uymakla ve amirleri tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür. Amir emrini yazı ile yenilerse memur bu emri yapmaya mecburdur Ancak emrin yerine getirilmesinden doğan sorumluluk emri verene aittir. Bu hükme göre sağlık bakanlığı müsteşarı imzası ile yayımlanan 21/03/2006 tarih ve 5376 sayılı genelgeye göre harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin tazminle sorumlu tutulmasının hukuka uygun olmayacağı görüşünde olduğunu, Ayrıca Sayıştay sorgusundan sonra tarafımızdan (Antalya Devlet Hastanesi) sağlık bakanlığından yeşil kartlı trafik kazası geçiren hastalarla ilgili 19/09/2008 tarih ve 7473 sayılı yazıyla görüş istenmiş 14/05/2009 tarih ve 14549 sayılı yazıyla cevabi yazıda ;Bu cihette vatandaşlarımızın mağdur edilmemesi maksadı ile kazanın oluşumunda sürücü,araç sahibi ve yaya kusurlarının tespit edilmesi durumlarında sunulan tedavi hizmetlerine ait giderlerin kişinin sosyal güvencesine fatura edilerek tahsil edilmesi gerekmekte olduğunu, Trafik kazası geçirmiş yeşil kart sahibi vatandaşlarımıza üniversite hastanelerinde sunulan tedavi masraflarının kazadaki kusur oranı yeşil kartına fatura edilerek tahsil edilmesi işletme müdürlüğümüzce uygun görülmüştür denilmektedir. Öte yandan söz konusu ödemelerle ilgili olarak Sayıştay'ın tazmin kararı üzerine Akdeniz üniversitesine 12/09/2008tarih ve 7286 sayılı yazı 17/09/2008tarih ve 7287 sayılı yazı yazılarak ödenen paraların geri ödenmesi talep edilmiştir. Ayrıca 26/09/2008 tarih 7752 sayılı ve 26/09/2008 tarih ve 7753 sayılı yazılarla defterdarlık muhasebe müdürlüğüne yazı yazılarak mahsup işlemlerinin yapılması istendiğini, Ekte 1'er örneği sunulan Sayıştay denetçileri derneği web sayfasında yayımlanan iki haberden de anlaşılacağı gibi mevzuat uygulamasında yaşanan güçlükleri devlet kendisi çözmekte çaresiz kalmışken genelgeyi uygulayan hiçbir kadro güvencesi bulunmayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisini tazminle sorumlu kılmanın sorgulanması gereken vicdanı bir sorumluluk duygusu olması gerekir. Ayrıca hastane müdürü olarak Temmuz 2008 yılında emekliye ayrılmış bir kişiyim Sayıştay sorgusunda ve sonrasında görevde bulunmadığımdan dolayı Kurumsal olan bu işlerin takibi ve yapılması için hiçbir yetkimiz olmamasına rağmen, gücümüzün yettiği oranda gelişmeleri takip ettik ve halen etmekteyiz. Gerekçeleriyle tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:

“Usul Yönünden: Sorumlular tarafın ileri sürülen iddialar, 5018 sayılı kanunun 32 ve 33. maddelerinde belirtilen sorumluluklarını kaldırıcı mahiyette olmadığından taleplerin reddine,

Esas Yönünden: İlamın 4 , 5/a ve 6 maddeleri ile ilgili olarak: Trafik kazası sonu yaralanan yeşil kartlı hastaların tedavi giderlerinin 2918 sayılı kanununun 8, 91 ve 98 maddesi gereği araçların zorunlu mali sorumluluk Sigortasınca karşılanması esastır. Tedavi giderlerinin sigorta şirketlerince karşılanmamasının mümkün olmadığı hallerde, 14.06.2007 tarihine kadar Hazine Müsteşarlığı bünyesindeki Sigortacılık Genel Müdürlüğüne bağlı Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği bünyesindeki Karayolu Trafik Garanti Sigorta Fon hesabından, 14.06.2007 tarihinden sonra ise Güvence hesabından karşılanacağı belirtilmiştir. Bu durumda 321.491,20 TL. tedavi giderinin hastane bütçesinden karşılanması yasal olmadığından tazmin hükmünün,

İlamın 5-B ve 7 maddeleri ile ilgili olarak: Yeşil kartlı hastalara uygulanan P619930 kot numaralı sezaryen işlemlerine ilişkin ödeme 2006 Mali Yılı Bütçe uygulama talimatına aykırı olarak hastane bütçesinden ödenmesi yasal olmadığından tazmin hükmünün, 832 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi gereği tasdikine karar verilmesi uygun olur görüşündeyim.”denilmiştir.

Dilekçiler gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi olarak sorumlu olmamaları gerektiğini ifade etmişlerdir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 32. maddesinde; “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

33. maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.

…”,

İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12. maddesinde “Harcama yetkilileri, yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirir. Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar. Bu gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılan kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek imzalanır.”,

13. maddesinde “Harcama birimlerinde ve malî hizmetler biriminde yapılan kontrol sonucunda, malî karar ve işlemin uygun görülmesi halinde, dayanak belgenin üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülür veya yazılı görüş düzenlenir.” Hükümleri yer almaktadır.

Sayıştay Genel Kurulunun 5189/1 sayılı kararında da harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına; aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine karar verilmiştir.

Yapılan açıklamalar uyarınca harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlilerinin sorumlu olmadıkları yönündeki talepleri mevzuata uygun bulunmamaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesinde; "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.

Zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin primler peşin ödenir. Ancak, Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlık primlerin taksitler halinde tahsil edilmesine ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidir." denilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 92. maddesinde ise; "Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı başındadırlar,

Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar:

Madde 92 – Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.

a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98. maddesinde de; "Motorlu araçların sebep oldukları kazalarda yaralanan kimselerin ilk yardım, muayene ve kontrol veya bu yaralanmadan ötürü ayakta, klinikte, hastane ve diğer yerlerdeki tedavi giderleri ile tedavinin gerektirdiği diğer giderleri aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan sigortacı başvurma tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde ve zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları kapsamında öder." hükmüne yer verilmiş; aynı maddenin ikinci fıkrasında da; "Birden çok aracın karıştığı bir trafik kazasında zarar gören kişiler, araçların sigortacılarından herhangi birine veya 108 inci maddede belirtilen durumlarda Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı'na başvurarak zararın giderilmesini isteyebilirler. Giderleri ödeyen sigortacı veya Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı, ödediği miktarın sorumluluk oranlarına göre paylaşılmasını talep edebilir." denilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98. maddesi ikinci fıkrasında, Kanunun 108. maddesinde belirtilen hallerde kazada zarar görenlerin Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı'na başvurarak zararın giderilmesini isteyebilecekleri belirtilmesine rağmen Güvence Hesabı 14 Haziran 2007 tarih, 5584 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesiyle Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri bünyesinde Güvence Hesabı adı altında kurulduğundan ve Sigortacılık Kanununun Geçici 1 inci maddesi ile Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı, tüm sorumlulukları, varlıkları, alacakları ve yükümlülükleriyle birlikte Güvence Hesabı'na devir olduğundan ve de anılan kanunla Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabına yapılan atıfların Güvence Hesabına yapılmış sayılacağı belirtildiğinden; 14.06.2007 tarihi itibarı ile 2918 sayılı Kanunun 108. maddesi yerine, bu tarihten sonra 5584 sayılı Sigortacılık Kanunu'nda belirtilen esaslar uygulanacaktır.

26.07.2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Güvence Hesabı Yönetmeliğinin "Hesaba başvurulabilecek haller" başlıklı 9. maddesinde; "Hesaba;

a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için,

b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için,

c) Zorunlu sigorta teminat limitleri ile sigorta poliçesinde belirtilen teminat arasındaki fark kadar ödenecek bedensel tazminat tutarları için,

ç) Sigorta şirketinin mali bünye zafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedensel zararlar için,

d) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada, 3/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar için, başvurulabilir..hükümleri yer almaktadır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 8. maddesinde; " Bu Kanun açısından Milli Eğitim Gençlik ve Spor, Sağlık ve Sosyal Yardım ve Ulaştırma bakanlıklarının görev ve yetkileri şunlardır:

Sağlık Bakanlığı:

…….

Üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşları acil olarak kendilerine getirilen trafik kazası geçirmiş kişilere, Sağlık Bakanlığı tarifesini' uygulamak suretiyle, vermiş oldukları hizmetlerin bedelinin tamamını yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil ederler.

Sağlık Bakanlığı bu görevlerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak; verilen hizmetlerin bedellerini yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil etmek için Maliye Bakanlığının görüşünü alarak döner sermaye saymanlığı kurar. Bu amaçla döner sermaye saymanlığı tarafından tahsil edilen gelirin tamamı, bu Kanun ile Sağlık Bakanlığına verilen görevlerin yerine getirilmesinde kullanılır.

Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan harcamaların tamamı Sağlık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesine 8 işgünü içinde yükümlü sigorta şirketlerince ödenir. Sağlık Bakanlığı Trafik Hizmetleri Döner Sermaye İşletmesinin verdiği hizmetler için uygulayacağı fiyat tarifesi, Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunun da uygun görüsü alınarak Sağlık Bakanlığınca belirlenir. Sigorta şirketleri, zorunlu mali sorumluluk sigortası geçerli teminat limitleri ve şartlan dâhilinde ödemekle yükümlü bulundukları tutan aşan kısmı için Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabına başvurur. Buna ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir." hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; Karayolu trafiğine katılacak her araç, mutlaka mali sorumluluk sigortası kapsamında olmalıdır. Bu zorunluluğun nedeni, trafik kazası ile meydana gelen maddi hasar, ölümlü ve yaralanmalı insani kayıplara ilişkin zararların giderilmesini sağlamaktır. Ayrıca mali sorumluluk kapsamında bulunmayan hususlar tespit edilmiş; işletenin kapsam dışında tutulan sorumluluğunun sadece mallara yönelik zararlarla sınırlamış olması münasebetiyle işletenin neden olduğu bedensel zararlar mali sorumluluk kapsamında tutularak tedavi giderlerinin sigorta kapsamında bulunduğu hüküm altına alınmıştır. Böylece sigorta şirketleri trafik kazası sonucu oluşan tedavi giderlerini başvuru tarihinden itibaren sekiz işgünü içinde ödemekle yükümlü tutulmuştur. Kazada zarar gören kişiler kusur oranına bakılmaksızın kazaya karışan araçların herhangi birisinden tedavi giderlerini talep edebileceklerdir. Gideri ödeyen sigortacı ise kusurluluk oranına göre giderin paylaşımını isteyebilecektir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 8. maddesi Sağlık Bakanlığına, 8. maddede sayılan ye yukarıda belirtilmiş görevleri ile ilgili hizmet bedellerini yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil etmek için Maliye Bakanlığının görüşünü alarak döner sermaye saymanlığı kurma yetkisi vermiştir. Yasanın bu hükümlerinde açıkça görülmektedir ki Sağlık Bakanlığı sorumluluğu bulunduğu hizmeti verdikten sonra tedavi giderlerini döner sermaye vasıtasıyla yükümlü sigorta şirketinden tahsil edecektir. 2918 sayılı Kanunun 8. maddesinde açıkça tedavi giderlerinin sağlık kuruluşlarınca sigorta şirketlerinden tahsil edileceği belirtildiğinden aynı durum hastane döner sermayeleri için de söz konusu olduğundan tedavi giderleriyle ilgili muhatap sigorta şirketleridir. Dolayısıyla resmi ve özel sağlık kuruluşlarının trafik, kazaları nedeniyle ortaya çıkan tedavi bedellerini hastanın kendisinden veya bağlı olduğu sosyal güvenlik kurumundan talep etmesi kanuna aykırılık teşkil etmektedir.

Gerek 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, gerekse 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile bu kanunlara dayanılarak çıkartılan yönetmelikler trafik kazaları nedeniyle yaralanan kişilerin tedavilerinin özel ve resmi sağlık kuruluşlarında herhangi bir sosyal güvence ve ödeme teminatı aranmaksızın ivedilikle yapılmasını sağlamaya matuf düzenlemelerdir. Trafik kazası nedeniyle yaralanan bir kimsenin her ne şart altında olursa olsun kaza yerine en yakın, acil sağlık hizmeti vermeye yetkili kamu ya da özel sağlık kuruluşuna kaldırılması ve her türlü tıbbi müdahale, teşhis, tedavi işlemlerinin uygulanması gerekmektedir. Bu sağlık hizmetleri için kazazededen herhangi bir ücret talep edilmesi mümkün değildir. Masrafların ilgili sigorta şirketi tarafından karşılanması ve 2918 sayılı Kanunun 98. maddesi hükmü gereğince belirlenen hallerde güvence hesabından karşılanması yasal bir zorunluluktur. Ancak uygulamada; tedavi giderleri yaralının bağlı olduğu sosyal güvenlik kurumuna veya çalıştığı kuruma fatura edilerek, vatandaşlardan alınan teminat bedelleri karşılığında sigorta şirketlerince karşılanması gereken giderlerin kamuca üstlenilmesine neden olunmakta ve kamu zararına sebebiyet verilmektedir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle trafik kazaları nedeniyle yaralanan kişilerin tedavi giderlerinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 8, 91 ve 98 inci maddeleri uyarınca araçların zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasınca karşılanmaması; tedavi giderlerinin sigorta şirketlerince karşılanmasının mümkün olmadığı hallerde ise 14.06.2007 tarihine kadar Hazine Müsteşarlığı bünyesindeki Sigortacılık Genel Müdürlüğüne bağlı Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği bünyesindeki Karayolu Trafik Garanti Sigortası Fon Hesabından; 14.06.2007 tarihinden sonra ise Güvence Hesabından karşılanması gerekmektedir. Kazazedenin ilgili bulunduğu kuruma fatura edilmemesi gerekmektedir.

Bu itibarla 723 sayılı ilamın 4 üncü maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 723 sayılı ilamın 5. a maddesiyle; Trafik kazası sonucu yaralanmış yeşil kartlı Ramazan Akyüz adlı hastanın tedavi giderlerinin sigorta şirketinden tahsil edilmeyerek söz konusu giderin Antalya Devlet Hastanesi bütçesinden karşılandığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçinin dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması bu tutanağın 1. maddesinde belirtildiği gibi olup; sözü edilen madde de belirtilen gerekçelerle dilekçi iddialarının reddi ile, 723 sayılı ilamın 5-a üncü maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

3. 723 sayılı ilamın 5. b maddesiyle; Yeşil kartlı hastalara uygulanan sezaryen işlemlerine ilişkin olarak düzenlenen faturalarda, tıbbi endikasyonların belgelendirilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

723 sayılı ilamın 5/b. maddesi ile verilen 2.555,00 YTL.nin tazminine dair hükmün, yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 29.09.2011 tarih ve 1531 sayılı Daire ilamıyla kaldırılmış bulunduğu anlaşılmakla; bu hususta Kurulumuzca Yapılacak İşlem Olmadığına,

4. 723 sayılı ilamın 6 ncı maddesiyle; Trafik kazası sonucu yaralanmış yeşil kartlı hastaların tedavi giderlerinin sigorta şirketinden tahsil edilmeyerek söz konusu giderlerin Antalya Devlet Hastanesi bütçesinden karşılandığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçinin dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması bu tutanağın 1. maddesinde belirtildiği gibi olup; sözü edilen madde de belirtilen gerekçelerle dilekçi iddialarının reddi ile, 723 sayılı ilamın 6 ıncı maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

5. 723 sayılı ilamın 7 nci maddesiyle; Yeşil kartlı hastalara uygulanan sezaryen işlemlerine ilişkin olarak düzenlenen faturalarda, tıbbi endikasyonların belgelendirilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

723 sayılı ilamın 7. maddesi ile verilen 1.022,00 YTL.nin tazminine dair hükmün, yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 29.09.2011 tarih ve 1531 sayılı Daire ilamıyla kaldırılmış bulunduğu anlaşılmakla; bu hususta Kurulumuzca Yapılacak İşlem Olmadığına,

Karar verildiği 03.07.2012 tarih ve 35398 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.