Sayıştay 8. Dairesi 33498 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 8

• Dosya No: 33498

• Tutanak No: 34110

• Tutanak Tarihi: 20.12.2011

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

Giresun İl Özel İdaresi memurlarının öğle yemeği verilmesinde idareye ait faal yemekhane servisi var iken ihaleye çıkılarak tekrar yemek hizmeti satın alınması nedeniyle toplam 78.208,44 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde, ilamda söz konusu yemekhanenin Giresun İl Özel İdaresi adına TUHİS ile Türkiye Yol İş Sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin 75.maddesi gereğince açılan bir yemekhane olduğunu, Çünkü; Giresun İl özel İdaresi Bünyesinde 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 2.ci ve 212 .ci maddesine göre, Bakanlar Kurulunun 19.11.1986 tarih ve 86/11220 sayılı kararına istinaden, 11.12.1986 tarih ve 19308 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan "Devlet Memurları yiyecek Yardımı Yönetmeliği Hükümleri dikkate alınarak Giresun İl Özel İdaresi Genel Sekreterliğinin Yemek Servisi ve bu kanuna dayanılarak 3011 sayılı Kanun gereğince mahalli gazetede ilanına müteakip yürürlüğe konularak İl genel Meclisince karar verilmiş bir yönetmelik olmadığını, Yine 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa göre İdarede usulüne göre oluşturulmuş yemek servisi olmuş olsa her yıl Bütçe Kanununda belirlenen oranlarda memurlara yemek katkı paylarının idarece ilgili yemek yönetim kurulunun açmış olduğu hesaba yatırılarak yemek yardımından faydalanılması ve yemek verilmesi gerektiğini, idarede 4857 sayılı iş kanununa tabi çalışan 384 işçi personel yukarıda bahsedilen toplu iş sözleşmesi gereği bu yemekhanede yemek yediğini,

İdarede görev yapan ve Sayıştay ilamı ekinde isimleri yer alan kamu memur personelin bir kısmının bu yemekhanede şimdiye kadar hiç yemek yemediğini, Kalan diğer memurların ise kurum bütçesinden herhangi bir katkı almaksızın yemek yediği günlerin yemek ücretinin tamamını yemekhane yönetimine ödediğini, Yiyecek Yardım Yönetmeliğinin amacının, memurlara yapılacak yiyecek yardımının sosyal bir mahiyet taşıması sebebiyle , memurların yaptıkları görevlerin özellikleri, çalışma şartları ve saatleri dikkate alınarak verimliliği artırma, geçim yüklerini hafifletmek olduğu, Bu bağlamda , Yiyecek yardım Yönetmeliğinden doğan hakların verilmesi için, aylık çalışma günleri baz alınarak, hak ettikleri ölçüde memurlara ayni olarak yiyecek yardımı yapıldığını,

Gerek memur personelin bir kısmının yemekhanede hiç yemek yememeleri gerekse yemekhanede yemek yiyen memur personelin , devlet katkısı olmaksızın günlük yemek ücretinin tamamını kendilerinin karşıladığı hususları göz önüne alındığında kamu zararı oluşmadığını, Kaldı ki yemekhanesi olan diğer bazı illerde de memur personele halen bu şekilde ayni yemek yardımı yapıldığını,

Diğer yandan Sayıştay Temyiz Kurulu 23.05.2000 tarih ve 24760 sayılı kararında;"……. ayni olarak yapılan yiyecek yardımı tutarının bütçeye konan ödeneği aşmadığı da dikkate alındığında yönetmelikte aranan maksadın gerçekleşmiş olması nedeniyle tazmin hükmünün kaldırılmasına" denildiğini,

Sayıştay ilamında atıfta bulunulan denetçi raporunda "İdarede bulunan yemek servisinin sadece işçi personele hizmet vermediğini memur personele de hizmet verdiğini bilgi için çıkarılan ödeme emri belgelerinin incelenmesinden bu yemekhaneden memur personelin yemek yediği ve bununla ilgili olarak puantaj cetvellerinin tutularak hesaplandığı buna ilişkin kesintilerin ve ödemelerin yapıldığı anlaşılmaktadır." Denilmekte ise de bir kısım memurun zaman zaman yemek yediği yemekhane işçi yemekhanesi olması sebebiyle işçi yemek servisi; yemek yönetim kurulunun talebi ile idare maaş tahakkuk servisince işçi yemekhanesinden yemek yiyen işçi personelinin yemiş oldukları yemek ücretlerinin bordrolarından kesilmesi şeklinde oluşan belgeler olduğu, Yine aynı şekilde işçi yemekhanesinden yemek yiyen memur personelden bazılarının kendi ceplerinden yemiş oldukları yemek bedelinin işçi yemekhane servisindeki hesaba ödemesinin sağlanması için kesildiğini, Ancak bu uygulamadan daha sonra ki aylarda vazgeçtiklerini, Bu nedenle idare memurlarına yapılan yiyecek yardımının Devlet Memurları Yiyecek Yardım yönetmeliğine uygun olarak yapıldığını, Keza söz konusu yardım maliyet tespit komisyonunun piyasadan temin etmiş olduğu teklifler dahilinde , İl Genel Meclisince tespit edilen yiyecek yardım ödeneği aşılmadan ,yemek maliyetinin %50'sini geçmeyecek şekilde verildiğini, Bu bağlamda Sayıştay Temyiz Kurulunun yukarıdaki mezkur kararı göz önüne alındığında, tazmin konusu yemek yardımı mevzuata uygun olarak yapılmış olup , Yiyecek Yardım Yönetmeliğinde aranan maksatın gerçekleştiğini, Ayrıca Sayıştay ilamında ilçelerde çalışan ve yemek yardımından faydalanan memur personelimize ilçede usulüne uygun yemekhane olmadığı gerekçe gösterilerek zimmet çıkartılmadığını, Ancak gerek anayasanın eşitlik ilkesi gerekse söz konusu personelin ilçelerde bulunan hizmet binasında bulunan lojmanda oturuyor olması sebebiyle yemek yardımının verilmesinin merkezde bulunan personel arasında ayırımcılığa ve iş veriminin düşmesine sebebiyet verdiğini,

Ağustos 2010 tarih ve 27659 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan 6009 Sayılı Kanunun Geçici 8.nci maddesinde yer alan " Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu Kanun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye,Büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne adla olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır." Hükmü yer aldığından adımıza çıkan memurlara verilen yemek yardımının da ek ödeme şeklinde bir iyileştirme ödeneği olduğundan işlemden kaldırılması gerektiği hususlarını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Savcılığı “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 212 nci maddesine dayanılarak yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 3 üncü maddede aynen; “yiyecek yardımı yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulmaz.” 4’üncü maddesinde; “yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin yemek maliyetlerinin yarısını aşmayacağını ve yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmının yemek yiyenlerden alınacağı”

Yine yönetmeliğin 5. maddesinde: “Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödenir." denilmektedir.

Kurumun faal yemekhanesi olduğu halde il merkezindeki memurlar için ayrıca yemek hizmeti alımı ihalesi yapılarak öğün başına sözleşme bedelinin % 50 sinin ihaleye alan firmaya ödenmesi daha sonra yüklenici firma tarafından alınan bedelin ilgili personellere yemek fişi olarak dağıtılması yukarda belirtilen yönetmelik hükümlerine uygun olmadığından tazmin kararının tasdikine, 832 sayılı Kanunun 76. maddesi gereği karar verilmesi uygun olur” şeklinde görüş bildirmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 212 nci maddesine dayanılarak yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 3 üncü maddede aynen; “yiyecek yardımı yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulmaz.”

4’üncü maddesinde; “yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin yemek maliyetlerinin yarısını aşmayacağını ve yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmının yemek yiyenlerden alınacağı”

Yine yönetmeliğin 5. maddesinde: “Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödenir." denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde; Giresun Özel İdare Müdürlüğü 2007 mali yılı bütçesine memurlara yiyecek yardımı için 16,500,00 YTL. ödenek konduğu, Giresun İl Genel Meclisinin kararı ile başka tertipten aktarma yapılarak toplam 96.379,82 YTL memur yemek yardımı ödeneği konulduğu, 11.07.2007 tarihinde yapılan ihale sonucunda ihaleyi kazanan Sodexho isimli yemek firmasından karşılandığı,

Yapılan ihale sözleşmesine göre 1 öğün yemek bedelinin (kdv dahil) 11,74 YTL olarak belirlendiği, her ay düzenlenen hak edişler ile ay içinde yemek yiyen memurların fiilen çalıştığı iş günü sayısı dikkate alınarak, bu rakam üzerinden adı geçen firmaya ödeme yapıldığı, bütçedeki yıllık yiyecek yardımı ödeneğinin aşılmadığı, yemek maliyet bedelinin yarısı üzerinden ihaleye çıkıldığından memurlara yapılan maaş ödemelerine esas bordrolardan, memur personelin tamamından yemek adedine göre yemek katkı payı kesilmediği, ancak işçilere ait olduğu belirtilen yemekhaneden yararlanan bazı memurlar için yemek bedelleri(yemek maliyeti üzerinden) tahsil edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen yönetmelik hükümlerine göre memurlara yiyecek yardımının ne şekilde yapılması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Bunun yanısıra işçiler için kullanılan yemek servisinin memurlar için de kullanılması mümkün olup(kullanıldığı anlaşılmaktadır), yiyecek yardımı yönetmeliğine aykırı şekilde yemek hizmeti alımı yoluyla bütçeden yiyecek yardımı yapılması mümkün değildir. Bunlara ilaveten yemek giderlerinin yarısının yardımdan faydalanan memurlarca karşılanması gerektiğine ilişkin amir hükmün, ihale dosyasının hazırlık aşamasında bir başka deyişle, idarece yapılan yaklaşık maliyet bedel tespitinde dikkate alındığını ifade etmişler ise de, ödeme aşamasında, yemek bedelinin tamamının bütçeden ödenmesi nedeniyle bu talebin kabulü mümkün değildir. Yönetmeliğin sözkonusu hükmünün, yaklaşık maliyet bedelinin tespitinden ziyade, ilgili firmaya yemek bedelinin ödenmesi aşamasında dikkate alınması gerekmektedir.

Dilekçi ilamın 2. maddesinde yer alan tazmin hükümün 6009 sayılı kanunla getirilen af kapsamında değerlendirilerek, tazmin hükmünün kaldırılmasını istemekte ise de; 6009 sayılı kanunun geçici 8. maddesinde, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayacağı hükmü, herhangi bir mevzuatla öngörülmemiş olan, toplu sözleşme ile ya da idari bir tasarrufla çalışanların koşullarını iyileştirici nitelikte genel olarak bütün çalışanlar için yapılan ek ödemelerle ilgili olup, memurlara yiyecek yardımının nasıl yapılacağını belirleyen mevzuat hükümlerine aykırı olarak yemek hizmeti satın alınması için yapılan ödemeyi bu kanun kapsamında değerlendirmek mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle dilekçi iddialarının reddi ile 875 sayılı ilamın 2’nci maddesiyle toplam 78.208,44 YTL.’ye dair tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 20.12.2011 tarih ve 34110 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.