Sayıştay 8. Dairesi 33339 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 8

• Dosya No: 33339

• Tutanak No: 34735

• Tutanak Tarihi: 10.04.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve Harcama Yetkilisi Nevzat BADEM ile Sayıştay Savcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

1055 sayılı ilamın 5’inci maddesinde, Etimesgut Belediyesi Yazı İşleri Müdürlüğü bünyesinde çalışan personele 2006 yılı boyunca “Fazla Mesai Ücreti” adı altında ödeme yapılması nedeniyle toplam 4.128,00 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde, tazmin hükmünün gerekçesinde özetle 2006 yılında memurlara verilen fazla mesai ücretinin 2006 yılı Bütçe Kanununun K Cetvelinin III. Kısmının A saat başı fazla çalışma ücreti başlıklı bölümünün 2 numaralı maddesinin J bendine göre ödenmesi mümkün olmadığı gibi Yazı İşleri Müdürlüğüne hiçbir şekilde fazla mesai ücreti ödenmesinin mümkün olmadığı belirtildiğini,

1. Belediyece 2006 yılında ödenen fazla çalışma ücretinin; 657 sayılı Kanunun B Fıkrasında " Fabrika, atölye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması, Hallerine münhasır olmak üzere yapılan, fazla çalışmalar ücretle karşılanır. Yukarıda sayılan hallerde yaptırılacak fazla çalışmanın süresi ve saat başına ödenecek ücret Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenir" denildiğini, Buna göre nüfusu 400.000'e ulaşmış ilçede Etimesgut Belediyesinin Eryaman, Elvankent, Atatürk Orman Çiftliğine kadar geniş bir alanda hizmet vermekte olup bunun içinde Cumartesi, Pazar gece mesaisi, mesai sonrası sürekli işçi çalıştırdığını, Bu işçilerin başında sevk ve idare için sürekli memurlar, mimar, mühendis, teknik eleman, doktor, Puantör vb. memurlarda fazla mesai yaptığını, Bunun için 18.04.2006 tarih 884 sayılı yazı ile Kaymakamlık Makamı Kanalıyla İç İşleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğüne Belediyede 657 sayılı yasaya tabi olarak görev yapmakta bulunan memur personellere 2006 mali yılı içerisinde yaptırılması öngörülen fazla mesaiye ilişkin cetvel sunulduğunu, İçişleri Bakanlığınca Bakanlar Kuruluna sunulduğunu, Bakanlar Kurulundan 657 sayılı Kanunun 178.maddesine göre izin çıktığını, 30.10.2006 tarih ve 2006/11175 sayılı Kararnamesi eki olarak Etimesgut Belediyesine 74.000 saat fazla çalışma programına göre izin verildiğini, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün Yazısı ile Bakanlar Kurulu Kararının Belediyeye 23.11.2006 tarihinde bildirildiğini, Belediye Yazı İşleri (Personel) Müdürlüğünün de Başkanlık OLUR'u ile Belediyenin tüm birimlerinde mesaiye gelen memurlara tahsis edilen mesai saatlerine göre puantajlarını isteyerek fazla çalışma ücretlerini ödediğini,

2. 03.07.2005 tarihli 5393 sayılı Belediye Kanununun 48. ve 49.maddesi gereği Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri norm Kadro İlke ve Standartlarına dair yönetmelik hükümlerinin 22 Nisan 2006 tarih ve 26147 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, Buna göre Belediye Meclisinin 491 sayılı kararı gereği Personel Müdürlüğü kaldırılıp servis halinde Yazı İşleri Müdürlüğüne bağlı İnsan Kaynakları ve Eğitim Servisi olarak Yazı İşleri Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösterdiğini, Dolayısıyla Belediyenin tüm personel hizmetleri memur, işçi maaş, ikramiye, mesai vb. tüm işlemleri Yazı İşleri Müdürlüğü bünyesinde yapılmaya başlanıldığını, her ay toplanan 1 hafta süren Belediye Meclisinin akşam mesai bitimi saat 18.oo'de toplanmakta olduğunu, zaman zaman gece yarılarına kadar sürdüğünü, bundan dolayı meclis raportörü olan memurların da meclis sonuna kadar beklediklerini, Belediyenin Fen İşleri, Park ve Bahçeler, Temizlik, Sağlık vb. tüm birimlerinde çalışan mimar, mühendis, doktor, tekniker gibi memurların; (Cumartesi Pazar mesaiden sonra) işçilerin sevk ve idaresi için başında bulunduğunu, yapılan çalışmaların işlemlerinin tamamı Yazı İşleri (Personel) Müdürlüğünün personelleri tarafından yapıldığı için fazla çalışma bordrolarını Yazı İşleri Müdür Vekilinin (Kenan ÇALIMLI) gerçekleştirme görevlisi olarak imzaladığını, Bundan dolayı tazmin raporunda 2006 yılı fazla çalışma mesai ücretleri sanki Yazı İşleri Müdürlüğü personellerine ödenmiş gibi değerlendirildiğini,

3. Tazmin Raporunda 2006 yılında Yazı İşleri (Personel) Müdürlüğünce hazırlanan tahakkuku yapılıp ödenen fazla çalışma ücretinin 2006 yılı Bütçe Kanununun K Cetveline göre ödendiğinin belirtildiğini, Halbu ki; ödenen fazla çalışma ücretinin 657 sayılı Kanunun 178.maddesi B Bendine göre ödendiğini,

4. 01.08.2010 tarih 27659 sayılı resmi gazetenin ek geçici 8. maddesiyle de memurlar lehine yapılan ödemelerin işlemden kaldırıldığını belirterek tazmin kararının kaldırılarak BERAATİNE karar verilmesini talep etmektedir.

Sayıştay Savcılığı “Bilindiği üzere 657 sayılı Kanunun 178. maddesi gereği çıkarılan Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmeliğin 8. maddesinde:(Devlet Memurları Kanununun 99 ve 100 üncü maddeleri uyarınca tespit olunan günlük çalışma saatleri dışında ve aşağıdaki şartların gerçekleşmesi halinde fazla çalışmalarının ücretleri ödenir.)

a)Görevin kanun ile belirli bir süre içinde bitirilmesinin zorunlu bulunması,

b)İnsan, hayvan ve bitkilerle ilgili hastalıklar, arızalar ile tabii afetler gibi olağanüstü hallerin oluşu (Bu hallerin devam süresince),

c)İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması,

d)Görevin gereği olarak çalışma saatlerini aşması zorunlu işlerde çalışılması, Ancak, 1, 2 ve 3 üncü derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenmez,

Yine; “657 sayılı Kanunun 178. maddesinde belirtilen şartlara göre fazla mesai ücreti ödenmesi söz konusu değilse; Bütçe Kanununun K cetvelinin 111. kısmının A. (Saat Başı Fazla Çalışma Ücreti) başlıklı bölümünün 2. maddesinde; özel şartlar olarak sayılan durumlarda belirtilen kişilere bahsedilen miktar ve tutar ölçüsünde fazla mesai ücreti ödenmesinde herhangi bir sakınca yoktur.” demektedir. Anılan hükümlerden anlaşılacağı üzere aylık maktu fazla çalışma ücreti sadece zabıta ve itfaiye hizmetlerinde filen çalışan personel ile kadrolu olarak fiilen çalışan koruma ve güvenlik personeline ödenebilmektedir. Bunların haricinde görev yapan belediye personeline maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi mümkün değildir. Bu durum karşısında tazmin hükmünün 832 sayılı kanunun 73. maddesi gereği tasdikine karar verilmesi uygun olur” şeklinde görüş bildirmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 99 uncu maddesinde, memurların haftalık çalışma sürelerinin genel olarak 40 saat olduğu, 100 üncü maddesinde de günlük çalışma saatlerinin merkezde Bakanlar Kurulunca illerde ise valiler tarafından belirleneceği öngörülmüş bulunmaktadır.

Diğer taraftan, Devlet memurlarına hangi hallerde fazla çalışma yaptırılacağı ve fazla çalışma ücretinin nasıl belirleneceği 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 178 inci maddesinde (Değişik madde: 05/07/1991 - KHK-433/3 md.; İptal: Anayasa Mahkemesi'nin 05/05/1992 tarih ve E.1991/33, K.1992/32 sayılı Kararı ile, Yeniden düzenlenen madde: 18/05/1994 - KHK - 527/8 md.) düzenlenmiş bulunmaktadır. Söz konusu maddenin (A) fıkrasında;

"A) 99 ve 100 üncü maddeler hükümleri uyarınca tespit olunan günlük çalışma saatleri dışında;

a. Salgın hastalık ve tabii afet gibi olağanüstü hallerin olması (bu hallerin devamı süresince),

b.Fabrika, atölye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması hallerine münhasır olmak üzere, yaptırılacak fazla çalışmalar ücretle karşılanır. Yukarıda sayılan hallerde yaptırılacak fazla çalışmanın süresi ve saat başına ödenecek ücret Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir."hükmüne yer verilerek, Devlet memurlarına salgın hastalık ve tabii afetler gibi olağanüstü hallerin meydana gelmesi ve fabrika, atölye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması durumlarında fazla çalışma yaptırabileceği ve bu kapsamda yapılan fazla çalışmanın ücretle karşılanacağı belirtilmiştir.

Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmelik’te(Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi 13.3.1975, No: 15176 )

“FAZLA ÇALIŞMANIN ÜCRETLE KARŞILANMASI

Madde 8 - Devlet Memurları Kanununun 99. ve 100. maddeleri hükümleri uyarınca tespit olunan günlük çalışma saatleri dışında ve aşağıdaki şartların gerçekleşmesi hallerinde fazla çalışma ücretle karşılanır:

a) Görevin kanun ile belirli bir süre içinde bitirilmesinin zorunlu bulunması,

b) İnsan, hayvan ve bitkilerle ilgili hastalıklar, arızalar ile tabii afetler gibi olağanüstü hallerin oluşu (Bu hallerin devam süresince)

c) İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması,

d) Görevin gereği olarak çalışma saatlerini aşması zorunlu işlerde çalışılması.

Ancak, 1, 2 ve 3. derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenmez.

Madde 9 - Bakanlıklar ve müstakil bütçeli kuruluşlar 8. maddenin (a), (c) ve (d) fıkraları gereğince yapılacak fazla çalışma için gerekçeli teklif hazırlarlar.

Madde 10 - Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, Maliye Bakanlığı ile bütçe mutabakatını sağladıktan; Belediye ve İl Özel İdareleri, bütçelerini vesayet makamlarına tasdik ettirdikten sonra dokuzuncu maddenin (a), (c) ve (d) fıkraları kapsamına giren fazla çalışma taleplerini Devlet Personel Dairesine (Bu Dairenin bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığı kanalı ile) gönderirler. “ denilmektedir.

657 sayılı Kanunun 178. maddesinde " Fabrika, atölye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması, Hallerine münhasır olmak üzere yapılan, fazla çalışmalar ücretle karşılanır. Yukarıda sayılan hallerde yaptırılacak fazla çalışmanın süresi ve saat başına ödenecek ücret Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenir" hükmüne göre Bakanlar Kurulunun 30.10.2006 tarih ve 2006/11175 sayılı Kararnamesi eki olarak Etimesgut Belediyesine 74.000 saat fazla çalışma programına göre izin verildiğinden memurlara fazla çalışma ücreti ödenmesi mümkündür. Ancak fazla çalışma yönetmeliğinin 8’inci maddesinde fazla çalışma ücretinin ödeme şartları sayıldıktan sonra maddenin son fıkrasında ; “Ancak, 1, 2 ve 3. derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenmez.” hükmüne göre müdürlere fazla çalışma ücreti ödenmemesi gerekmektedir. İlamda ahiz listesi bulunmadığı için yönetici kadrolarında bulunanlara ödeme yapılıp yapılmadığı anlaşılamamaktadır. Bu nedenle, eğer yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenmişse, toplam kamu zararının 1,2 ve 3. derece yönetici kadrolarında bulunanlara ödenen fazla çalışma ücretine göre hesaplanması ve tazmin hükmü verilmesini teminen, 1055 sayılı ilamın 5’inci maddesi ile toplam 4.128,00 YTL.’ye tazmin hükmünün BOZULARAK, kararı veren Daireye GÖNDERİLMESİNE,

Karar verildiği 10.04.2012 tarih ve 34735 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.