Sayıştay 8. Dairesi 33131 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 8

• Dosya No: 33131

• Tutanak No: 33462

• Tutanak Tarihi: 28.06.2011

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

609 sayılı ilamın 8.maddesiyle, Yaşar Doğu BESYO’da görevli öğretim görevlilerine diğer faaliyetler için (uygulama) I.öğretimde verilen derslerin bir kısmına ücret tahakkuk ettirilmeyip ücreti daha fazla olduğu için II.öğretim ders ücretinin ödenmesi nedeniyle 3.535,35 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu'nun "Ek Ders Ücreti" başlıklı 11. maddesine göre; "2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elemanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla normal öğretimde en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır.Öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları uygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavların ne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. Ara sınavlar için Yükseköğretim Kurulunca öğrenci sayısı göz önünde bulundurulmak suretiyle tespit edilecek ders yükü beş saati, diğer faaliyetler için belirlenecek ders yükü ise bir saati geçemez. Teorik dersler dışındaki faaliyetlerin ders yükünün tamamlanmasından sonraki kısmı ek ders ücretinin hesabında dikkate alınır. Ancak mecburi ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesabında, teorik dersler dışındaki faaliyetlerin haftalık en fazla on saatlik kısmı dikkate alınır, kalan kısmı ise maaş karşılığı sayılır.Dersi veren öğretim elemanına her ders için ayrı ayrı olmak üzere yarı yıl ve yıl sonu dönemlerinde her 50 öğrenci için 300 gösterge rakamının Devlet Memurları Kanununa göre aylıklar için belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda sınav ücreti ödenir.Öğrenci sayısının hesabında küsurlar tama iblağ edilir ve 500 öğrenciden fazlası dikkate alınmaz. Ara sınavlar ve bütünleme sınavları için sınav ücreti ödenmez.Ek ders ücreti, aşağıdaki göstergelerin Devlet Memurları Kanununa göre aylıklar için belirlenen katsayı ile çarpımından oluşur.

..." ve

3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun'un "Ders Ücreti" başlıklı 10. maddesine göre;

"Normal örgün öğretimde zorunlu ders yükünü doldurmuş olan öğretim elemanlarına ikinci öğretimde verdikleri her ders için; dolduramamış olan öğretim elemanlarına bu yükün doldurulmasından sonra verdikleri her ders için, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 11 inci maddesinde öngörülen hükümler çerçevesinde ek ders ücreti ile ara sınav, yarıyıl ve yıl sonu sınavları için ödenecek ücretlerin üç katını aşmayacak şekilde ikinci öğretim programları esas alınarak, Yükseköğretim Kurulunun görüşü, Milli Eğitim Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenecek ders ücreti ödenir."denildiğini belirtilen madde hükümlerine göre, mecburi ders yüklerinin hesaplanmasında öncelikle örgün öğretimde verilen derslerin ve faaliyetlerin dikkate alınacağını normal örgün öğretimde öncelikle teorik dersler dışındaki faaliyetlerle mecburi ders yükünün tamamlanması yönünde herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğini,

Yukarıda belirtilen madde hükümlerine göre, mecburi ders yüklerinin hesaplanmasında öncelikle örgün öğretimde verilen derslerin ve faaliyetlerin dikkate alınacağı düzenlenmiş olup, normal örgün öğretimde öncelikle teorik dersler dışındaki faaliyetlerle mecburi ders yükünün tamamlanması yönünde herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğini,

Temyiz konusu Sayıştay İlamında kıyaslama yapılarak, ders yüklerinin tamamlanmasında ve ek ders ödemelerinde öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetlerin dikkate alınması gerektiği, eğer bu aşamadan sonra saatlik sınırlamalar dolmadıysa ikinci öğretimdeki ders ve faaliyetlerin dikkate alınması gerektiği gerekçesine dayandığını, İlama dayanak yapılan gerekçenin, yukarıda açıklanan nedenlerle hukuka uygun olmadığını,

Nitekim benzer konularda daha önce verilmiş Sayıştay Temyiz Kurulunun, 01.04.2008 tarih ve 2008/30064 sayılı kararının mevcut olduğunu,

Ayrıca temyiz konusu kararda öğretim üyelerine ödenen ek ders ücretlerinin tamamına hükmedildiğini oysa söz konusu derslerin bu öğretim üyelerince fiilen verildiğini,

Kabul etmemekle birlikte temyiz konusu İlamda belirtilen gerekçeyle işlem yapılsa bile söz konusu derslere ilişkin ders yükünü aşan kısmı için gerekçede belirtilen esaslara göre hesaplanacak ek ders ücretinin zarar olarak belirtilen miktardan düşülmesi gerektiğini,

Anayasada yerini bulan angarya yasağına aykırı bir şekilde, fiilen işlenen ve mecburi ders yükünü aşan kısmın dikkate alınmayarak ödenen ek ders ücretinin tamamının ilama konu edilmesinin hukuka uygun olmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Rektörlük, Dairesi olarak sorumluların temyiz gerekçeleri doğrultusunda tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık,

3343 sayılı Yüksek Öğretim Kurumlarında ikili öğretim yapılması hakkındaki Kanunun 10. maddesine, 488 sayılı KHK' nin 5 maddesi ile eklenen hüküm gereği zorunlu ders yükünün dışında 20 saat olan haftalık ek ders süresine, ikinci öğretim için 10 saat daha ilave edilmiştir. Öte yandan Yükseköğretim Kurulunun 16.09.2005 tarih ve 2005.04.2312 sayılı kararının 3. maddesinde: “Ek ders ücreti haftalık ders yükü sınırını aşan teorik dersler ve diğer faaliyetler için ödenir, teorik dersler dışındaki faaliyetlerin haftalık ders yükünün tamamlanmasından sonraki kısmı ek ders ücretinin hesabında dikkate alınır. Ancak haftalık ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesabında teorik dersler dışındaki faaliyetlerin, haftalık en fazla on saatlik kısmı dikkate alınır, toplam on saati aşan kısmı için ek ders ücreti ödenmez.” denilmiştir. Madde hükmünde belirtilen yasal mevzuat çerçevesinde öğretim elamanlarına teorik dersler dışındaki faaliyetleri dolaysıyla, haftalık on saati aşan kısmı için yapılan ek ders ücreti ödenmesi yasal değildir.Bu durum karşısında tazmin kararının tasdikine, karar verilmesi uygun olur, şeklinde görüş bildirmiştir.

2914 sayılı Kanunun Ek ders ücreti başlıklı 11.maddesinde;

“2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elamanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır.

Öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları uygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavların ne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. Ara sınavlar için Yükseköğretim Kurulunca öğrenci sayısı gözönünde bulundurulmak suretiyle tespit edilecek ders yükü beş saati, diğer faaliyetler için belirlenecek ders yükü ise bir saati geçemez. Teorik dersler dışındaki faaliyetlerin ders yükünün tamamlanmasından sonraki kısmı ek ders ücretinin hesabında dikkate alınır. Ancak mecburi ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesabında, teorik dersler dışındaki faaliyetlerin haftalık en fazla on saatlik kısmı dikkate alınır, kalan kısmı ise maaş karşılığı sayılır.

Dersi veren öğretim elemanına her ders için ayrı ayrı olmak üzere yarı yıl ve yıl sonu dönemlerinde her 50 öğrenci için 300 gösterge rakamının Devlet Memurları Kanununa göre aylıklar için belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda sınav ücreti ödenir. Öğrenci sayısının hesabında küsurlar tama iblağ edilir ve 500 öğrenciden fazlası dikkate alınmaz. Ara sınavlar ve bütünleme sınavları için sınav ücreti ödenmez.

Ek ders ücreti, aşağıdaki göstergelerin Devlet Memurları Kanununa göre aylıklar için belirlenen katsayı ile çarpımından oluşur.

Ek Ders Ücreti

Unvanı Göstergesi

Profesör 300

Doçent 250

Yardımcı Doçent 200

Öğretim Görevlisi ve Okutman 160

Yükseköğretim Kurumlarının kadrolarında olmayıp bu unvanları taşıyanlardan ders saati başına görevlendirilenlerin sosyal güvenlik kuruluşlarından almakta oldukları aylıklar bu şekilde görevlendirilmeleri nedeniyle kesilmez.

Müfredat programları uyarınca normal çalışma günlerinde çalışma saatinin bitiminden ve saat 17.00'den sonra başlayan gece öğretimi ile hafta tatili, yarı yıl veya yaz tatillerinde yapılan öğretimde yukarıdaki şekilde hesaplanan ek ders ücretleri % 60 zamlı ödenir. Yaz ve yarı yıl tatillerinde yapılan öğretim için verilecek ek ders ücretinin hesabında ders yükü dikkate alınmaz.”hükmü yer almaktadır.

27.11.1992 tarih ve 21418 sayılı Resmi Gazete yayımlanan 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanunun "Ders Ücreti" başlıklı 10.maddesinde de;

“Normal örgün öğretimde zorunlu ders yükünü doldurmuş olan öğretim elemanlarına ikinci öğretimde verdikleri her ders için; dolduramamış olan öğretim elemanlarına bu yükün doldurulmasından sonra verdikleri her ders için, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 11 inci maddesinde öngörülen hükümler çerçevesinde ek ders ücreti ile ara sınav, yarıyıl ve yıl sonu sınavları için ödenecek ücretlerin üç katını aşmayacak şekilde ikinci öğretim programları esas alınarak, Yükseköğretim Kurulunun görüşü, Milli Eğitim Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenecek ders ücreti ödenir.”denilmektedir.

Yükseköğretim Kurulunun 16.09.2005 tarih ve 2005.04.2312 sayılı kararı ile kabul edilen Ders Yükü Tespitinde Uyulacak Esasların Ek Ders Ücreti başlıklı 3 (a) maddesinde;

“Ek ders ücreti, haftalık ders yükü sınırını aşan teorik dersler ve diğer faaliyetler için ödenir. Kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elemanlarına normal örgün öğretimde en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Bir öğretim elemanı hem normal örgün öğretimde, hem de ikinci öğretimde görev alıyorsa en çok otuz saate kadar (20 saati normal öğretim, 10 saati ikinci öğretim için olmak üzere) ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesaplanmasında, öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır.

…”ve 5.maddesinde

“Haftalık ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesaplanmasında sırasıyla; normal örgün öğretimde verilen teorik dersler ve diğer faaliyetler, daha sonra ikinci öğretimde verilen teorik dersler ve diğer faaliyetler dikkate alınır.”

denilerek kanun hükümleri vurgulanmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre diğer faaliyetler (uygulama) için getirilen haftalık on saatlik sınırlamanın hem ders yükü hesabında hem de ek ders ücreti ödenmesinde dikkate alınacağı ve diğer faaliyetlerdeki on saatlik sınırlamanın aşılamayacağı, hesaplamada da önceliğin gündüz dersleri için yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu üniversitede ekders ücretleri hesaplanırken saat ücreti daha fazla olduğu için II.öğretime öncelik verilmiştir.

İlam hükmünde ise, haftalık ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesaplanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen teorik dersler ve diğer faaliyetler, daha sonra ikinci öğretimde verilen teorik dersler ve diğer faaliyetlerin dikkate alınması gerektiği ifade edilmesine rağmen fazla ödemeye ilişkin hesaplama yapılırken II.öğretimde fazla olarak belirtilen ekders ücretinden I.öğretimde alması gereken ekders ücretinin mahsup edilmediği görülmüştür.

Oysa mevzuatla getirilen I.öğretimde 20 saat, II.öğretimde 10 saat ve teori dışındaki diğer faaliyetlerde 10 saat sınırlamaları altında öğretim elemanının I ve II.öğretimde almış olduğu toplam ekders ücretinden, yine öğretim elemanının I ve II.öğretimde mevzuatta belirtilen sınırlamalar dahilinde önce normal örgün öğretim sonra ikinci öğretim üzerinden hesaplama yapılarak bulunacak ekders ücretinin düşülmesi ve aradaki farkın fazla ödeme olarak değerlendirilmesi gerekirdi.Bu nedenle yeniden bir hesaplama yapılması için ilam hükmünün Bozularak dosyanın Daireye gönderilmesine,

Karar verildiği 28.06.2011 tarih ve 33462 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.