Sayıştay 8. Dairesi 331 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 19.11.2024

• Karar No: 331

• İlam No: 8

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Personel Ödemesi

Devlet memurlarının kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilen hizmet sürelerine ilişkin hükümler dikkate alınmadan şartları sağlamayan ….'nun daire başkanı kadrosuna atanması, bu usulsüz atama sonucunda da daire başkanı kadrosu için öngörülen ek gösterge, ek ödeme ile zam ve tazminatların ilgiliye ödenmesi neticesinde … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76’ncı maddesinde;

“Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.”

Denilmektedir.

Aynı Kanun’un “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68’inci maddesinde ise;

“…(Ek paragraf: 2/7/2018 - KHK-703/172 md.) …. Üst kademe kamu yöneticisi sayılmayan daire başkanı ve bu kadrolara denk yönetici kadrolarına yapılacak atamalarda bu bentte öngörülen hizmet süresi yükseköğrenim gördükten sonra beş yıl olarak uygulanır. Ancak bu beş yıllık sürenin hesabında Devlet memurlarının kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilen hizmet süreleri esas alınır.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden; kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68’inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri ve üst kademe kamu yöneticisi sayılmayan daire başkanı ve bu kadrolara denk yönetici kadrolarına yapılacak atamalarda öngörülen hizmet süresinin yükseköğrenim gördükten sonra beş yıl olarak uygulanacağı, bu beş yıllık sürenin hesabında da Devlet memurlarının kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilen hizmet sürelerinin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Kazanılmış hak aylığına esas aylık derecesi ise, 657 sayılı Kanun’a tabi olarak geçirilen ya da ilgili mevzuatı gereğince bu kapsamda geçmiş gibi değerlendirilen hizmet süreleri ile öğrenim durumu veya kariyeri dikkate alınarak uygulanan ilerlemeler sonucunda ulaşılan dereceyi ifade etmektedir.

Yapılan incelemede, devlet memurluğuna Genel İdari Hizmetler sınıfından başlayan ve kazanılmış hak aylık derecesinde değerlendirilecek hizmet süreleri beş yılı bulmayan; 14.06.2013 tarihinde … Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünden (4 Yıl süreli) mezun olan ve 19.01.2021 tarihinde … Belediyesinde Özel Kalem Müdürü olarak memuriyete intisap eden ….'nun 15.09.2023 tarihinde … Büyükşehir Belediyesinde … Dairesi Başkanı kadrosuna atandığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde ilgilinin 19.01.2021 tarihinde …Belediyesinde Özel Kalem Müdürü olarak memuriyete başladığı, atama evrakına göre … Büyükşehir Belediyesinde 9’uncu derecenin 3’üncü kademesinde memur kadrosunda görev yapan söz konusu kişinin 15.09.2023 tarihinde … Dairesi Başkanı kadrosuna atandığı görülmektedir.

Buna göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinde yer verilen üst kademe kamu yöneticisi sayılmayan daire başkanı kadrolarına yapılacak atamalarda öngörülen hizmet süresinin yükseköğrenim gördükten sonra beş yıl olarak uygulanacağı kuralına somut olayda, ilgilinin hizmet süresinin 2 yıl 7 ay 27 gün (19.01.2021 - 15.09.2023 tarihleri arası) olduğu dikkate alındığında, uyulduğu söylenemez.

Aynı maddenin devamında “… Ancak bu beş yıllık sürenin hesabında Devlet memurlarının kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilen hizmet süreleri esas alınır.” denilmekte ise de dosya kapsamında ilgilinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilen hizmet süreleri dahil toplam hizmet süresinin beş yıl olduğuna ilişkin bir belgeye rastlanmamıştır.

Kaldı ki, Diğer Sorumlu sıfatıyla … … tarafından gönderilen savunmada mevzuat hükümlerine aykırı olarak atanmış Daire başkanı için mali hakların ödenmesi neticesinde oluşan kamu zararının yasal faiziyle birlikte tahsil edildiği ifade edilmiş olup ilgilinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilen hizmet süreleri dahil toplam hizmet süresinin beş yıl olmadığı zımnen kabul edilmiştir.

Hal böyle iken, mevzuatta öngörülen süre şartını sağlamayan ilgilinin daire başkanı kadrosuna atanması, bu usulsüz atama sonucunda da daire başkanı kadrosu için öngörülen ek gösterge, ek ödeme ile zam ve tazminatların ilgiliye ödenmesi neticesinde Belediye bütçesinden yapılan … TL ödemenin 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesine göre kamu zararı oluşturduğu kanaatine varılmıştır.

Konu mali sorumluluk yönünden değerlendirildiğinde ise;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda oldukları hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde; harcama yetkililerinin harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden; “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde ise gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanmasından, sorumlu oldukları belirtilmiştir.

Diğer taraftan, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “aylıklar” başlıklı 8’inci maddesinde,

“(1) Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hakedişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler eklenir.

a) İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı,

…” hükmüne yer verilmiştir. Bu hüküm uyarınca, ilgilinin Daire Başkanlığına atanmasına ilişkin 15.09.2023 tarihli atama onayı yazısının sadece ilk aya ait ödeme belgesine eklenmesi gerektiğinden, ilk aya ait ödeme emri belgesini imzalayan harcama yetkilisinin ve gerçekleştirme görevlisinin yapılan atamanın mevzuata uygunluğunu araştırma mükellefiyeti bulunmaktadır. İlk ödeme emri belgesini Harcama Yetkilisi sıfatıyla imzalayan … ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla imzalayan …. kamu zararına konu diğer ödeme emri belgelerini de aynı sıfatlarla herhangi bir değişiklik olmaksızın imzaladıklarından oluşan kamu zararından sorumludurlar.

Diğer sorumluların sorumluluğuna ilişkin olarak;

657 sayılı Kanun’un 76’ncı maddesinde kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68’inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri düzenlenmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun, “Personel istihdamı” başlıklı 21’inci maddesinde, Büyükşehir Belediyesi personelinin Büyükşehir Belediye Başkanı tarafından atanacağı ve … tarih ve … sayılı … Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı ile kabul edilen “… Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığı Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”in 7.3’üncü maddesinde, Belediye birimleri arasındaki personel işlerinin belli esaslar dahilinde mevzuata uygun ve her birimde aynı şekilde yapılmasını sağlamak görevinin İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığına ait olduğu ifade edilmiştir.

Bu hükümlere göre, sorgu konusu edilen mevzuata aykırı atamadan kaynaklanan kamu zararı nedeniyle 15.09.2023 tarihinde ilgilinin Daire Başkanlığına atanmasını olura arz eden … ve …ile atamaya olur veren …’in sorumluluğu bulunmaktadır.

Sonuç olarak, mevzuatta öngörülen süre şartını sağlamayan …'nun … Dairesi Başkanı kadrosuna atanması, bu usulsüz atama sonucunda da daire başkanı kadrosu için öngörülen ek gösterge, ek ödeme ile zam ve tazminatların ilgiliye ödenmesi neticesinde Belediye bütçesinden yapılan …TL kamu zararının

Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (…) …ile Diğer Sorumlular (…) …,, (…) …, ve (…) …,’a müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine,

Ancak sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan, bu tutarın ahiz … 'ndan … tarih ve … no’lu muhasebe işlem fişi ile tahsil edilerek bütçe gelir kaydının tamamlandığı anlaşıldığından, uyuşmazlık konusu edilen … TL hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına, oy birliğiyle karar verildi.