Sayıştay 8. Dairesi 32970 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 8

• Dosya No: 32970

• Tutanak No: 34028

• Tutanak Tarihi: 06.12.2011

• Konu:

KARAR

1. 1016 sayılı ilamın 15. maddesiyle Yalova İli Termal İlçesi Kaymakamı H. Bilge AKTAŞ'a 5302 sayılı Kanunun 63.maddesi uyarınca yapılan ödemeden gelir vergisinin kesilmemesi ve kesilen gelir vergisinin de iadesinin yapıldığı gerekçesiyle 762,81 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63 üncü maddeleri kapsamında yapılan ödemelerin gelir vergisine tabi olup olmayacağı konusu ile ilgili, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 20.12.2006 tarih ve 14914 sayılı yazısında; "5540 sayılı kanuna dayanılarak yapılan ek Ödemeler ile İçişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında eş değer görevleri yapan aynı memuriyet kıdemindeki Mülkî İdare Amirlerinin aylıklarının eşitlenmesi amaçlanmış olup, bu çerçevede 5302 Sayılı Kanunun 28 ve 63. maddelerine göre yapılacak ilave ödemelerin ek ödemeler konusunda dikkate alındığı ve bu nedenle de 5302 sayılı kanuna göre yapılan bu ödemelerin 5540 Sayılı Kanunun ek 5. maddesinin kapsamında bir ek ödeme sayılması gerektiğine kuşku bulunulmadığı" belirtildiğini,

İlgili görüş nedeniyle Vergi Dairesi Başkanlıkları da 5302 sayılı kanunun 28 ve 63. maddelerine göre yapılan ödemelerden kesilen gelir vergilerini ilgililerine iade edilmesine karar verdiğini,

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun genel bir kanun, 5440 sayılı Kanunun ise hem özel bir kanun olduğu, hem de daha sonra çıkartıldığı, 5440 sayılı kanuna aykırı olan eski ve genel Kanun hükümlerinin uygulanamayacağının genel Hukuk kuralı olduğu,

Konu ile ilgili olarak Kırıkkale Vergi Mahkemesinin E:2009/628, k:2010/142 (EK:7/1,...7/3) ve Danıştay 4. Dairesinin E;200/5848, K:2008/5019 sayılı (EK:8/1...8/6) kararları da mevcut olup, uygulamanın mevzuata uygunluğu açık bir ifade İle kabul edildiği,

Diğer yandan 10.07.2009 tarih ve 27284 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 25.06.2009 tarih ve 5917 sayılı kanunun 36.maddesi ile 5302 sayılı il özel idaresi kanununa eklenen geçici 4.madde ile "bu kanunun 28. ve 63.maddeleri gereğince, 04.03.2005 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar ilgililere yapılan ödemeler hakkında borç çıkarılmaz, çıkarılmış olan borç tutarlarının tahsilinden vaz geçilerek borç takibi işlemine son verilir" hükmü getirilmiş olmakla tazmin hükmünün hiçbir dayanağı kalmadığını, belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık, 5540 sayılı Yasa’nın Ek 5. maddesi ile İçişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatlarında eşdeğer görev yapan aynı memuriyet kıdemindeki mülki idare amirlerinin aylıklarının eşitlenmesi amaçlanmış olduğundan, bu kişilere yapılan ek ödemelerinde vergi istisnası kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca bu konuda Danıştay 4. Dairesinin E:2009/1510, K:2009/4, yine aynı dairenin E:2007/5848 K:2008/5019 sayılı kararları da bulunduğunu belirterek, hükmünün kaldırılması yönünde görüş bildirmiştir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28. maddesinde; “Encümen başkanına 14000, üyelerine 12000 gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık brüt ödenek verilir. Encümenin memur üyelerine encümen üyeleri için belirlenen gösterge rakamının yarısı ödenir.” denilmektedir.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61 inci maddesinde; Ücretin, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler olduğu,

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmeyeceği,

94 üncü maddesinde, Kamu idare ve müesseselerinin hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç) istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları,

hükme bağlanmıştır.

Bu düzenlemelere göre, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 28. maddesine göre encümen üyelerine yapılan ödemenin Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde belirtilen kazançlar kapsamında bir ücret ödemesi olduğu tartışmasızdır.

Dilekçinin 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63 üncü maddelerine göre yapılan ödemelerin, 1700 sayılı Kanunun Ek 5 inci maddesi kapsamında bir ek ödeme olduğunu ve damga vergisi dışında bir kesintiye tabi tutulmaması gerektiğini iddiasına ilişkin olarak; 5540 sayılı Kanun'un 1.maddesi ile 9.6.1930 tarihli ve 1700 sayılı Dâhiliye Memurları Kanununa eklenen Ek Ödeme başlıklı Ek 5.maddesinde;

“İçişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilâtında Mülkî İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfında bulunan personele, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) % 200'ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. Ek ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin görev mahalli, çalışma şartları, unvanı, görevi, aylık derecesi gibi kriterler dikkate alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine İçişleri Bakanı tarafından belirlenir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63 üncü maddelerine göre ödeme yapılanlar ile diğer mevzuata göre ilave ödemeden yararlananlara emsali unvanlara göre belirlenen oranların altında ek ödeme oranları tespit edilebilir veya hiç belirleme yapılmayabilir. Ek ödemenin hak kazanılmasında ve ödenmesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun aylıklara ilişkin hükümleri uygulanır ve bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz.” Denilmektedir.

Söz konusu düzenlemeden anlaşılacağı üzere, encümen başkanı (Vali), encümen üyeleri, vali yardımcıları ve kaymakamlara, iki ayrı yasaya dayanılarak ek ödemede bulunulmaktadır. Bu ödemelerden biri, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63 üncü maddelerine göre yapılan ek ödeme, diğeri ise 1700 sayılı Kanun’un ek 5 inci maddesine istinaden yapılan ek ödemedir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63 üncü maddelerine göre yapılan ödemeler özel idare bütçesinden karşılanırken, 1700 sayılı Kanun’un ek 5 inci maddesine istinaden yapılan ödemeler genel bütçeden karşılanmaktadır. Buna göre, yapılan ödemelerin dayanakları farklı olduğundan, 1700 sayılı Kanun’un ek 5 inci maddesinde yer alan istisna hükmü, hukukun genel prensiplerine göre istisnai hükümlerin dar yorumlanması gerektiğinden, sadece bu madde kapsamında verilen ek ödemeleri kapsamaktadır. Ayrıca, vergi hukukunda kanunilik ilkesi geçerli olduğundan ve kıyas yasağı bulunduğundan, 1700 sayılı Kanun’un ek 5 inci maddesinde yer alan istisna hükmünün, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63 üncü maddelerine göre ödenmekte olan ödeneklere de teşmili mümkün değildir.

Diğer taraftan, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’na 5917 sayılı Kanun’un 36. maddesi ile eklenen Geçici 4. Madde hükmü gereğince tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişse de, söz konusu düzenleme 5302 sayılı Kanun’un 28. ve 63. maddeleri gereği yapılacak ödemelerin aslı ile ilgili olup bu ödemelerden yapılacak kesintileri kapsamamaktadır.

Dilekçi bu ödemelerden gelir vergisi kesintisi yapılmayacağına ilişkin Danıştay 4. Dairesi ile Kırıkkale Vergi Mahkemesi kararlarına değinmekte ise de, Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 03.06.2011 tarih ve 2010/290 E, 2011/240 K. Sayılı kararında 1700 sayılı Kanun’un ek 5 inci maddesine istinaden yapılan ek ödemenin 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63 üncü maddelerine göre yapılan ödemelerle ilişkilendirilmesine olanak bulunmadığına karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle dilekçi iddialarının reddiyle, ilamın 15. maddesiyle verilen 762,81 TL tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. Dilekçi İlamın 16. maddesiyle verilen 1.029,42 TL tazmin hükmüne itiraz etmekte ise de; söz konusu tazmin hükmünün, Harcama Yetkilisi H.Bilge Aktaş’ın başvurusu üzerine düzenlenen 06.12.2011 tarih ve 34027 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile Kaldırılmış bulunduğu anlaşılmakla, dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı hakkında Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

Karar verildiği 06.12.2011 tarih ve 34028 sayılı tutanakla yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.