Sayıştay 8. Dairesi 32739 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 8

• Dosya No: 32739

• Tutanak No: 33443

• Tutanak Tarihi: 28.06.2011

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten ve duruşmada hazır bulunan murafaacı Nazım ALKAN ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

1. 609 sayılı ilamın 17.maddesiyle; Ondokuz Mayıs Üniversitesine bağlı birimlerden gelir ve giderleri ayrı bir hesapta tutulan ve sosyal tesis statüsünde bulunan Üniversite Konukevine dana kısa but alınması ve bedelinin bütçeden karşılanması nedeniyle 87.106,92 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler vermiş oldukları ortak dilekçelerinde özetle;

Üniversite Genel Sekreteri ve Harcama Yetkilisi olarak Üniversite konukevine yapılan alımlarda kendilerinin yazılı veya sözlü talimatının olmadığını,

5018 sayılı Kanunun, giderlerin gerçekleştirilmesi başlıklı 33. maddesine göre; Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının ve gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi ve komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerektiğini,

Giderlerin gerçekleştirilmesinin, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahiplerine ödenmesiyle tamamlandığını,

Gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürüttüklerini,

Yasanın 33. maddesinin 2. fıkrası uyarınca gerçekleştirme görevlisine ait olan bir sorumluluğun harcama yetkilisi olarak taraflarına yüklenmesinin mümkün olmadığını,

Buradaki sorumluluklarının, tahakkuk evrakı üzerinde olduğunu,

Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığından gelen tahakkuk evraklarının kendilerince incelenerek imzaladıktan sonra ödemenin gerçekleştirilmesi için ilgili daire başkanlığınca Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına gönderildiğini,

Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına gönderilen evrakların tekrar burada incelendikten sonra herhangi bir belge eksikliği yoksa ödemeye konulduğunu, aksi takdirde evrakların ilgili dairesine iade edildiğini,

5018 sayılı yasada belirtilen sorumluluğunun, mal ve hizmet alımları sonuçlandırılıncaya kadar olup, bundan sonraki sorumluluğun aşama itibari ile kendilerine ait olmadığını,

Kaldı ki alınan malın bir bölümünün Üniversite Konukevine gönderilmiş olması ile ilgili bir yetkilerinin bulunmadığını,

Başka açıdan değerlendirildiğinde, Üniversiteye usulüne uygun olarak alınan etin bir kısmının yine kamu kurumu mahiyetindeki Üniversite Konukevine gönderilmiş olmasının şekil ve usul hatası olduğunu, kamu zararı olmadığını,

Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığının "Öğrenci Sosyal Hizmetler Bütçesi" kaldırılarak Özel Bütçe kapsamına alındığını ve alt hesap olarak özel bütçe içerisinde izlenmeye başlandığını,

Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığının bütçesinin,

1. Örgün öğretimden elde edilen gelirler,

2. İkinci Öğretimden elde edilen gelirler,

3. Yurt gelirleri ve diğer gelirlerden oluştuğunu,

Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı bütçesine hazineden herhangi bir yardım yapılmadığını,

Üniversite Sosyal Tesislerinin (Konukevi) Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığına bağlı (bir alt birim) olarak faaliyetlerini sürdürdüğünü,

Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca Konukevine gönderilen dana kısa but'un ödemeleri yukarıda bahsedilen öz gelirlerden karşılandığını, hazineden herhangi bir ödemede bulunmadığını, dolayısıyla bir hazine zararı olmadığını belirterek konunun sorumluluk ve esas açısından değerlendirilerek öncelikle sorumluluklarının daha sonra da verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.

Dairesi, 2007 yılı et ve tavuk ürünleri alımındaki kamu zararının tahsili amacıyla Üniversite tarafından Samsun 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/276 sayılı dosyası kapsamında 780.430,19 TL. alacak davası açıldığını ve yargılamanın devam ettiğini bildirmiştir.

Savcılık, her iki dilekçinin Harcama yetkilisi olması sıfatıyla sorumluluk konusunda ileri sürdüğü iddialarının, 5018 sayılı Kanunun 32. maddesinin 2. fıkrasına aykırı olduğunu belirterek Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.

Harcama yetkilisi olarak dilekçilerin sorumluluğa dair yapmış olduğu itiraz değerlendirildiğinde;

5018 sayılı Kanunun 31.maddesinde Harcama yetkisi ve yetkilisi, 32.maddesinde de Harcama talimatı ve sorumluluk düzenlenmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31.maddesinde;

“Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.

…” ve

“Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32.maddesinde;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”denilmiştir.

Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Kararının “Sorumlular” başlıklı 3.bölümünde Harcama Yetkilileri açıklanmış ve (a) şıkkında;

“Harcama Yetkililerinin Genel Sorumluluğu:

...bütçeden yapılacak harcamalar konusunda 5018 sayılı Kanunda öngörülen harcama sürecinde tek ve tam yetkili olan, giderin yapılmasına karar vermekten ödeme aşamasına kadar tüm işlemleri emir ve talimatı çerçevesinde yürüten ve maiyetindekileri ve onların eylem ve işlemlerini gözetmek ve denetlemekle yükümlü olan harcama yetkilisinin, Sayıştay’a karşı hesap verme konusunda tam ve doğrudan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına,

…” karar verilmiştir.

5018 sayılı Kanunun 3. maddesinin (k) bendinde, kamu idaresi bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birim harcama birimi olarak tanımlanmıştır.

Kanunun 31. maddesinde bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olduğu ifade edilmiş, 32. maddesinde ise; bütçeden harcama yapılabilmesi harcama yetkilisinin, harcama talimatı vermesine bağlanmış, harcama talimatlarında da hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgilerin yer alacağı, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken işlemlerden harcama yetkililerinin sorumlu oldukları belirtilmiştir.

Adı geçen Kanunun 33. maddesinde de, giderin gerçekleştirilmesinin, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesi ile tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Mevzuatın yukarıda belirtilen hükümlerine göre, bütçeden yapılacak harcamalarda süreç, harcama talimatı ile başlamakta ve ödeme emri belgesi uyarınca hak sahibine ödeme yapılması ile son bulmaktadır.

5018 sayılı Kanunda, giderin yapılmasından ödeme aşamasına kadar tüm işlemlerin harcama yetkilisinin gözetim ve denetimi altında, onun emir ve talimatı ile yürütülmesi öngörüldüğünden, dilekçilerin sorumluluk konusunda yapmış oldukları itiraz yerinde görülmemiştir.Bu nedenle sorumluluk itirazının reddine,

Konu esası açısından ele alındığında;

2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun “Kamu idarelerince işletilen sosyal tesisler” başlıklı 27. maddesinde;

“Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerince işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin giderleri, münhasıran bu tesislerin işletilmesinden elde edilen gelirlerden karşılanır. Bu yerlerde, merkezi yönetim bütçesi ile döner sermaye ve fonlardan ücret ödenmek üzere 2007 yılında ilk defa istihdam edilecek yeni personel görevlendirilmez.” denilmektedir.

Rapor dosyası ve eki belgeler incelendiğinde ilama konu alımların, Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ihtiyacına binaen ihaleye çıkılmak suretiyle temin edildiği,

Üniversitenin Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca öğrencilere yönelik kültürel ve sportif faaliyetler ile kongre, konferans, panel, sempozyum, seminer şeklinde gerçekleştirilen sosyal aktiviteler için davet edilen öğretim elemanları, öğrenciler, sanatçılar ve Devlet Büyükleri ile Kosova'dan her yıl misafir olarak gelen öğretmenlerin beslenme ve barınma giderleri ile,

Üniversitenin düzenlemiş olduğu kuruluş yıldönümleri, bayramlaşma törenleri, mezuniyet ve emekliler gecesi gibi faaliyetlerin tüm giderlerinin ilgili başkanlık tarafından karşılandığı, bu bağlamda Sağlık Kültür Spor Daire Başkanlığına alınan malzemelerin bir kısmının konukevine, Üniversitenin burada ağırlanan misafirleri için gönderildiği anlaşıldığından 609 sayılı ilamın 17.maddesiyle 87.106,92 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

2. İlamın 18.maddesi ile; Ondokuz Mayıs Üniversitesine bağlı birimlerden gelir ve giderleri ayrı bir hesapta tutulan ve sosyal tesis statüsünde bulunan Üniversite Konukevine ekmek alınması ve bedelinin bütçeden karşılanması nedeniyle 698,08 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçilerden Fuat YILMAZ 609 sayılı ilamın 18.maddesine itiraz etmekte ise de, söz konusu tazmin hükmü ilamda isimleri yazılı gerçekleştirme görevlisi, harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisine yöneltilmiş olup ilgilinin, bu tazmin hükmünde sorumluluğa iştiraki bulunmamaktadır.

Sayıştay Dairelerince verilen kararlara karşı Temyiz Kurulu nezdinde temyize yetkili olanlar 832 sayılı Kanunun 68.maddesinin (c) fıkrasının atıfta bulunduğu 63.maddesinde belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilmiş olan memurlardan ibaret olup bunlar arasında yer almayan dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

Diğer dilekçi Nazım ALKAN’ın temyiz dilekçesi ile savcılık karşılaması iş bu ilamın 1.maddesinde belirtildiği gibi olup sözü edilen maddede yer alan gerekçelerle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

3. 609 sayılı ilamın 19.maddesi ile;Ondokuz Mayıs Üniversitesine bağlı birimlerden gelir ve giderleri ayrı bir hesapta tutulan ve sosyal tesis statüsünde bulunan Üniversite Konukevine Lpg tüp alınması ve bedelinin bütçeden karşılanması nedeniyle 469,02 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlam hükmüne ilişkin temyiz dilekçeleri ile savcılık karşılaması iş bu ilamın 1.maddesinde belirtildiği gibi olup sözü edilen maddede yer alan gerekçelerle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

4. 609 sayılı ilamın 20.maddesi ile;Ondokuz Mayıs Üniversitesine bağlı birimlerden gelir ve giderleri ayrı bir hesapta tutulan ve sosyal tesis statüsünde bulunan Üniversite Konukevine su alınması ve bedelinin bütçeden karşılanması nedeniyle 1.148,70 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlam hükmüne ilişkin temyiz dilekçeleri ile savcılık karşılaması iş bu ilamın 1.maddesinde belirtildiği gibi olup sözü edilen maddede yer alan gerekçelerle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

5. 609 sayılı ilamın 21.maddesi ile;Ondokuz Mayıs Üniversitesine bağlı birimlerden gelir ve giderleri ayrı bir hesapta tutulan ve sosyal tesis statüsünde bulunan Üniversite Konukevine tavuk alınması ve bedelinin bütçeden karşılanması nedeniyle 555,39 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçilerden Fuat YILMAZ 609 sayılı ilamın 21.maddesine itiraz etmekte ise de, söz konusu tazmin hükmü ilamda isimleri yazılı gerçekleştirme görevlisi, harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisine yöneltilmiş olup ilgilinin, bu tazmin hükmünde sorumluluğa iştiraki bulunmamaktadır.

Sayıştay Dairelerince verilen kararlara karşı Temyiz Kurulu nezdinde temyize yetkili olanlar 832 sayılı Kanunun 68.maddesinin (c) fıkrasının atıfta bulunduğu 63.maddesinde belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilmiş olan memurlardan ibaret olup bunlar arasında yer almayan dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

Diğer dilekçi Nazım ALKAN’ın temyiz dilekçesi ile savcılık karşılaması iş bu ilamın 1.maddesinde belirtildiği gibi olup sözü edilen maddede yer alan gerekçelerle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 28.06.2011 tarih ve 33443 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.