Sayıştay 8. Dairesi 327 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 07.11.2024

• Karar No: 327

• İlam No: 9

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Personel Ödemesi

Özel Kalem Müdürlüğü kadrosuna açıktan atanarak göreve başlayan Mühendislik Fakültesi mezunu … ve …’ın mühendis kadrosuna, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi mezunu …’un ise ekonomist kadrosuna, unvan değişikliği sınavına alınmadan atanması ve adı geçen kişilere atandıkları kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstisnai memurluklar” başlıklı 59’uncu maddesinde yer alan “…özel kalem müdürlüklerine,… bu Kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve dereceye yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın tahsis edilmiş derece aylığı ile memur atanabilir.

Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmaz. Bu görevlerde bulunan memurların emeklilik kıdemleri yürümekte devam eder.” hükmü ile,

12.09.2018 tarih ve 30533 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2018/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin;

“Kamu kurum ve kuruluşlarınca açıktan veya naklen yapılacak personel atamaları ile mesleğe özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alınan personel için düzenlenecek sınavlar hakkında aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde işlem tesisi edilmesi uygun görülmüştür.

1. Tüm kamu kurum ve kuruluşlarınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 59’uncu ve 61/A maddelerine göre yapılacak açıktan atama işlemleri için Cumhurbaşkanlığından izin alınacaktır.

…” hükmüne istinaden, İdarelerce özel kalem müdürlüklerine atama yapılmaktadır.

Öte yandan, 02.07.2020 tarih ve 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde, unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında mühendis ve ekonomist kadrosu sayılmış bulunmaktadır.

Mezkûr Yönetmelik’in “Unvan değişikliği sınavına tabi olan kadrolara atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 8’inci maddesinde de, unvan değişikliği sınavına tabi olan mühendislik ve ekonomistlik kadrosuna atanacaklarda unvan değişikliği sınavında başarılı olma şartının aranacağı hükme bağlanmıştır.

Benzer şekilde, anılan Yönetmelikten önce yürürlükte bulunan 02.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (Mülga) Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in; 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde de; unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında mühendis ve ekonomist kadrosu sayılmış ve 8’inci maddesinde unvan değişikliği sınavına tabi olan kadrolara atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında unvan değişikliği sınavında başarılı olma şartına yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında, özel kalem müdürlüğü kadrosunda istihdam edilenlerin unvan değişikliği sınavında başarılı olma koşulunu taşımadan mühendis ve ekonomist kadrolarına atamalarının yapılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun; “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde; kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmış olup, mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak haller arasında sayılmıştır.

Yapılan incelemede,

Ahiz …’in; 13.02.2020 tarihinde açıktan … Büyükşehir Belediyesine Özel Kalem Müdürü olarak, sonrasında unvan değişikliği sınavında başarılı olma şartını karşılamamasına rağmen 21.04.2020 tarihli olur ile Özel Kalem Müdürlüğünden Fen İşleri Dairesi Başkanlığında boş bulunan 5’inci dereceli Mühendis kadrosuna atandığı,

Ahiz …’un; 06.11.2015 tarihinde açıktan … Büyükşehir Belediyesine Özel Kalem Müdürü olarak, daha sonra unvan değişikliği sınavında başarılı olma şartını karşılamamasına rağmen 31.05.2019 tarihli olur ile Özel Kalem Müdürlüğünden Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığında boş bulunan 5. dereceli Ekonomist kadrosuna atandığı,

Ahiz …’ın ise; 25.11.2020 tarihinde açıktan … Büyükşehir Belediyesine Özel Kalem Müdürü olarak atandığı, akabinde unvan değişikliği sınavında başarılı olma koşulunu taşımamasına rağmen 02.07.2021 tarihli olur ile naklen … Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde (…) boş bulunan 5. dereceli Mühendis kadrosuna atandığı, bu atamadan çok kısa bir süre (1,5 ay) sonra ise 19.08.2021 tarihli olur ile … Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünden tekrar … Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığında boş bulunan 5’inci dereceli Mühendis kadrosuna naklen atandığı,

Mevzuata aykırı olarak gerçekleştirilen bu üç atama nedeniyle ilgililere ödemesi yapılan ek gösterge, ek ödeme ile zam ve tazminat farkları nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği,

Anlaşılmıştır.

Konunun sorumluluk yönüyle değerlendirilmesinde;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda oldukları hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde; harcama yetkililerinin harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden; “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde; gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanmasından, “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde; muhasebe yetkililerinin ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde; yetkililerin imzasını, ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını, maddi hata bulunup bulunmadığını, hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri, kontrol etmekle yükümlü

oldukları belirtilmiştir.

Diğer taraftan, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Aylıklar” başlıklı 8’inci maddesinde,

“(1) Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hakedişler için Aylık Bordrosu (…) ve Personel Bildirimi (…) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler eklenir.

a) İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı,

b) Naklen atamalarda, atama onayı, işe başlama yazısı ve Personel Nakil Bildirimi (…),

…” hükmüne yer verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinde; belediye personelinin belediye başkanı tarafından, 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Teşkilat ve personel” başlıklı 12’nci maddesinde ise teknik personelin Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulu kararı ile atanacağı belirtilmiştir.

Bu hükümlere göre,

• Ahiz ….’in mühendislik kadrosuna atanmasına ilişkin 21.04.2020 tarihli atama onayı yazısının sadece ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine eklenmesi gerektiğinden, ilk aya ait ödeme emri belgesini imzalayan harcama yetkilisinin ve gerçekleştirme görevlisinin yapılan atamanın mevzuata uygunluğunu araştırma mükellefiyeti bulunmaktadır. Dolayısıyla, ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme emri belgesini izleyen ödeme emri belgelerine, atama onayının eklenmesi zorunlu tutulmadığından, 2023 yılına ilişkin ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlilerinin bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmesi mümkün değildir. Yapılan incelemede, ödemenin gerçekleştirildiği ilk aya (Mayıs 2020) ait ….2020 tarih ve … yevmiye numaralı ödeme emri belgesini Harcama Yetkilisi sıfatıyla (...) ….’ün, Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla ise ….’in imzaladığı tespit edildiğinden, 2023 yılına ilişkin ödeme emri belgelerini Harcama Yetkilisi olarak imzalayan (…) …’ün, mevzuata aykırı atamadan haberdar olması nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu, Gerçekleştirme Görevlisi olarak imzalayan (…) … ve (…) …’nun ise sorumluluklarının bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Diğer taraftan, Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumluluğu bulunmamakla beraber, (…) …’in, Ahiz ….’in 21.04.2020 tarihli atama teklifini düzenlemesi; (…aynı zamanda Harcama Yetkilisi olarak da sorumlu olan) …’ün, (…) …’ın ve (….) …’ın da teklif edilen Oluru uygun görüşle arz etmesi, (…) …’in ise teklif edilen atamaya Olur vermesi nedeniyle sorumlulukları bulunmaktadır.

Benzer şekilde, Ahiz …’un Ekonomist kadrosuna atanmasına ilişkin 31.05.2019 tarihli atama onayı yazısının, mevzuat gereği sadece ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme emri belgesine eklenmesi gerektiğinden, ödemenin gerçekleştirildiği ilk aya ait ödeme emri belgesini imzalayan harcama yetkilisinin ve gerçekleştirme görevlisinin yapılan atamanın mevzuata uygunluğunu araştırma mükellefiyeti bulunmaktadır. Dolayısıyla, ödemenin gerçekleştirildiği ayı izleyen ödeme emri belgelerine, atama onayının eklenmesi zorunlu tutulmadığından, 2023 yılına ilişkin ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlilerinin bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmesi mümkün değildir. Yapılan incelemede, ödemenin gerçekleştirildiği ilk aya (Haziran 2019) ait … tarih ve … yevmiye numaralı ödeme emri belgesini Harcama Yetkilisi sıfatıyla (...) …’ın ve Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla ise …’in imzaladığı tespit edildiğinden, 2023 yılına ilişkin ödeme emri belgelerini Harcama Yetkilisi olarak imzalayan (…) … ile Gerçekleştirme Görevlisi olarak imzalayan (…) … ve (…) …’nun oluşan kamu zararı nedeniyle sorumluluklarının bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Diğer taraftan, Ahiz …’un 31.05.2019 tarihli atama teklifini düzenleyen (...) … ve teklif edilen atamayı onaylayan (…) …’in oluşan kamu zararı nedeniyle sorumluluğu bulunmaktadır.

• Ahiz …’ın unvan değişikliği sınavında başarılı olma koşulunu taşımamasına rağmen mühendis kadrosuna atanması ile ilgili olarak;

Sorguda ilgilinin; Büyükşehir Belediyesindeki Özel Kalem Müdürlüğü kadrosundan …’de boş bulunan 5. dereceli Mühendis kadrosuna naklen atanmasına ilişkin .. .2021 tarihli atama yazısında imzaları bulunanların ve … Yönetim Kurulu Üyelerinin sorumlu tutulduğu görülmüştür. Ancak, …, Büyükşehir Belediyesinde Özel Kalem Müdürü olarak çalışırken unvan değişikliği sınavına tabi olmadan naklen …ye mühendis olarak atanmış, çok kısa bir süre (1,5 ay) sonra … .2021 tarihinde tekrar naklen Büyükşehir Belediyesine mühendis olarak atanmıştır. Naklen atama süresinin kısalığı dikkate alındığında, ilgilinin …’den Büyükşehir Belediyesine naklen mühendis olarak atanmasına ilişkin onayda imzası bulunanların, adı geçenin Büyükşehir Belediyesindeki özel kalem müdürlüğünden …’ye mühendis olarak atanması için de gereken şartları taşımadığı hususunda bilgi sahibi oldukları, dolayısıyla da yapılan atama işlemini bilinçli yaptıkları değerlendirilmektedir.

Kaldı ki, her ne kadar ilgilinin Büyükşehir Belediyesindeki Özel Kalem Müdürlüğü kadrosundan …’deki Mühendislik kadrosuna yapılan atama işlemi hatalı ise de, bu atamada imzası olanların Büyükşehir Belediyesi açısından sorumluluğu bulunmamaktadır. Zira, kamu zararına sebep olan ödemelerin Büyükşehir Belediyesi bütçesinden yapılması ve hatalı atama konusunda Büyükşehir Belediyesinin düzeltici işlem yapma yetkisini haiz olması nedeniyle sorgu konusu edilen kamu zararından (Raporda Diğer Sorumlu sıfatıyla sorumlu tutulan) … Yönetim Kurulu Üyelerinin sorumlulukları bulunmamaktadır.

Bu sebeple, ahiz …’ın ….’den Büyükşehir Belediyesine naklen atanmasına ilişkin 19.08.2021 tarihli atama teklifini düzenleyen (…) …, Olur’u uygun görüşle arz eden (…) …, (…) … ve (…) … ile Oluru veren (…) …’in söz konusu atamanın Yönetmeliğe uygun olup olmadığı konusunda gerekli inceleme ve kontrolü yapmamaları nedeniyle sorumluluğu bulunmaktadır.

Her ne kadar sorguda, ilgilinin …’den Büyükşehir Belediyesine mühendis olarak atanmasına ilişkin 19.08.2021 tarihli atama yazısı yerine Büyükşehir Belediyesinden …’ye mühendis olarak atanmasına ilişkin 02.07.2021 tarihli atama yazısını imzalayanlar ile … Yönetim Kurulu üyeleri sorumlu tutulmuşsa da, denetçi tarafından 3 ahiz için de ortak sorgu düzenlenmesi ve sorumluların, sorumlu tutulmadıkları ödemeler için de savunma göndermesi ve tahsilat bildirmesi nedeniyle konudan haberdar edildikleri anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, ilgilinin mühendislik kadrosuna atanmasına ilişkin 19.08.2021 tarihli atama onayı yazısının, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 8’inci maddesi gereği, ödemenin gerçekleştirildiği ilk aya ait ödeme belgesine eklenmesi gerektiğinden, ilk aya ait ödeme emri belgesini imzalayan harcama yetkilisinin ve gerçekleştirme görevlisinin yapılan atamanın mevzuata uygunluğunu araştırma mükellefiyeti bulunmaktadır. Dolayısıyla, ilk aya ait ödeme emri belgesini izleyen ödeme emri belgelerine, atama onayının eklenmesi zorunlu tutulmadığından, 2023 yılına ilişkin ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlilerinin bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmesi mümkün değildir. Yapılan incelemede, ödemenin gerçekleştirildiği ilk aya ait …2021 tarih ve … yevmiye numaralı ödeme emri belgesini Harcama Yetkilisi sıfatıyla (…) …’ün ve Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla ise …’ın imzaladığı tespit edildiğinden, 2023 yılına ilişkin ödeme emri belgelerini Harcama Yetkilisi olarak imzalayan (…) …’ün mevzuata aykırı atamadan haberdar olması nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu, Gerçekleştirme Görevlisi olarak imzalayan (…) …in ise sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Yine, sadece … .2023 tarih ve … yevmiye numaralı ödeme emri belgesindeki imza eksikliği nedeniyle sadece bu aya mahsus … TL kamu zararı ile ilgili olarak Muhasebe Yetkilisi (…) …’nin sorumluluğu bulunmaktadır.

Sonuç itibarıyla, Özel Kalem Müdürlüğü kadrosuna açıktan atanarak göreve başlayan Mühendislik Fakültesi mezunu …. ve …’ın mühendis kadrosuna, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi mezunu …’un ise ekonomist kadrosuna, unvan değişikliği sınavında başarılı olmadan atanması ve adı geçen kişilere atandıkları kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesinden kaynaklanan … TL kamu zararının yukarıda sorumlu oldukları belirtilen sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine,

Ancak, sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan bu tutarın;

… TL’sinin … tarih ve … sayılı, … TL’sinin … tarih ve … sayılı tahsilat makbuzu ile Ahiz …’tan tahsil edilerek sırasıyla … tarih ve …, … tarih ve … yevmiye numaralı Muhasebe İşlem Fişi (MİF) ile,

… TL’sinin … tarih ve … sayılı, … TL’sinin … tarih ve … sayılı tahsilat makbuzu ile Ahiz …’tan tahsil edilerek sırasıyla … tarih ve …, … tarih ve … yevmiye numaralı Muhasebe İşlem Fişi (MİF) ile,

… TL’sinin ise … tarih ve … sayılı, … TL’sinin … tarih ve … sayılı tahsilat makbuzu ile Ahiz …’tan tahsil edilerek sırasıyla … tarih ve …, … tarih ve … yevmiye numaralı Muhasebe İşlem Fişi (MİF) ile,

Bütçe gelirlerine alındığı anlaşıldığından, uyuşmazlık konusu edilen … TL hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına, yapılan tahsilatın İlamda gösterilmesine, oy birliğiyle karar verildi.