Sayıştay 8. Dairesi 304 Kararı - Özel Bütçeli İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 11.01.2024

• Karar No: 304

• İlam No: 385

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Teknik Şartnameye aykırı imalat yapılması

… Mimarlık Mühendislik İnş. Otom. Emlak Gıda Hayvancılık İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne doğrudan temin usulü ile yaptırılan … TL sözleşme bedelli “Ek Hizmet Binası Olarak Kullanılan Dairenin Bakım Onarımı ve İmalatların Yapımı” işine ilişkin Teknik Şartnameye göre;

A) L şeklindeki ahşap sedirin (kumaş ve döşemesi dahil) ölçülerinin 6,25 (4,85 +1,40) m olması gerekirken uygulamada 5,30 (4,60+0,70) m olmasından kaynaklanan … TL kamu zararı hakkında … Kurumu 2017 yılı hesabının 8. Dairede yargılanması sonucu düzenlenen … sayılı İlamın … maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak sorumlulardan Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (...) … ile Diğer Sorumlular (…)…, (...) … ve (…) … tarafından Temyiz Kurulu’na sunulan ortak dilekçe üzerine Temyiz Kurulu tarafından verilen … tarih ve … tutanak numaralı bozma kararı çerçevesinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23’üncü maddesinde;

“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiçbir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli ona göre ödenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Şartnamenin “Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları” başlıklı 25’inci maddesinin dördüncü fıkrasında ise;

“Yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de on beş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilir. …” denilmek suretiyle hatalı, eksik veya kusurlu imalatların bedellerinin yükleniciye yapılacak ödemelerden kesileceği hükme bağlanmıştır.

Yine, anılan işe ilişkin olarak İdarece düzenlenen Teknik Şartnamede L şeklindeki ahşap sedirin 6.25 m ebatlarında olacağı öngörülmesine rağmen mahallinde yapılan incelemede, sedirin köşe bölgesinin ölçüsünün mükerrer olarak dikkate alınması sebebiyle fiilen yapılan imalattan daha fazla bir imalat için ödemede bulunulması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.

Sorumlular dilekçelerinde, İdare tarafından hesaplanan imalat miktarlarının hatalı hesaplandığını, ancak teklif veren firmaların yerinde ölçü alarak tekliflerini sunmaları ve mobilya sektöründe kesişme noktalarının mükerrer olarak ölçüye dahil edilmesi suretiyle teklif verilmesi nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmediğini ifade etmişlerse de; Birim Fiyat Teklif Cetvelinde miktar, birim fiyat ve tutar sütunları mevcut olduğundan ve Teknik Şartname de buna göre düzenlendiğinden, söz konusu imalatların Teknik Şartnameye uygun olarak yapılması gerekmektedir. Bu sebeple, Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki ve Teknik Şartnamedeki ölçülere göre eksik olduğu tespit edilen imalatlar nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmış bulunmaktadır.

Bu itibarla, “Ek Hizmet Binası Olarak Kullanılan Dairenin Bakım Onarımı ve İmalatların Yapımı” işi kapsamında yer alan L şeklindeki ahşap sedirin ölçüsünün mahallinde 5,30 (4,60+0,70) m olduğu tespit edilmesine rağmen, ödemenin 6,25 (4,85 +1,40) m üzerinden gerçekleştirilmesinden kaynaklanan [(6,25 m x …TL/m=) … TL – (5,30 m x …TL/m =)… TL) = … TL x 1,18 KDV = … TL kamu zararının;

Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (...) … ile Diğer Sorumlular (...) …, (…) … ile (…) …’a müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,

Üye …‘ın karşı oyu ile ve oy çokluğuyla karar verildi.

Üye …’ın karşı oy gerekçesi;

“Anılan işe ilişkin olarak İdarece düzenlenen Teknik Şartnamede; L şeklindeki ahşap sedirin (kumaş ve döşemesi dahil) 6,25 (4,85 +1,40) m olacağı belirtilmiştir. Ancak, mobilya imalat sektöründe köşeli ürün imalatlarında ürün ebatları belirlenirken ölçülerin köşeden köşeye alındığı, bunun nedeninin ise köşeli ürünlerin yapımının seri üretimi geciktirmesi ve ekstra işçilik maliyetinin oluşması ile alakalı olduğu bilgisi edinilmiştir. Bunun yanında, teklif veren firmaların yerinde ölçü almak suretiyle gerçek ölçülere göre fiyat verdiği anlaşıldığından, rapora konu olayda kamu zararının oluşmadığı değerlendirilmektedir.”

B) Mutfak dolapları (alt ve üst toplamı) ölçüsünün 10,00 m olması gerekirken, uygulamada 8,58 m olmasından kaynaklanan … TL kamu zararı hakkında … Kurumu … yılı hesabının 8. Dairede yargılanması sonucu düzenlenen … sayılı İlamın … maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak sorumlulardan Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (...) … ile Diğer Sorumlular (…) …, (...) … ve (…) … tarafından Temyiz Kurulu’na sunulan ortak dilekçe üzerine Temyiz Kurulu tarafından verilen … tarih ve … tutanak numaralı bozma kararı çerçevesinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23’üncü maddesinde; “Yüklenici projelerde kendiliğinden hiçbir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli ona göre ödenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Şartnamenin “Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları” başlıklı 25’inci maddesinin dördüncü fıkrasında ise; “Yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de on beş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilir. …” denilmek suretiyle hatalı, eksik veya kusurlu imalatların bedellerinin yükleniciye yapılacak ödemelerden kesileceği hükme bağlanmıştır.

Yine, Sözleşmenin ekinde yer alan Teknik Şartnamede; mutfak dolabının (alt + üst) 10,00 m ebatlarında olacağı belirtilmesine rağmen, mahallinde yapılan incelemede, dolabın köşe bölgesinin ölçüsünün mükerrer olarak dikkate alınması ile bulaşık makinesi ve fırının yerleştirildiği bölgelerin toplam metrajdan düşülmemesi nedenleriyle fiilen yapılan dolap imalatından daha fazla bir imalat miktarı için ödemede bulunulması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.

Sorumlular dilekçelerinde, İdare tarafından hesaplanan imalat miktarlarının hatalı hesaplandığını, ancak teklif veren firmaların yerinde ölçü alarak tekliflerini sunmuş olmaları ve mobilya sektöründe kesişme noktalarının mükerrer olarak ölçüye dahil edilmesi suretiyle teklif verilmesi nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmediğini ifade etmişlerse de; birim teklif cetvelinde miktar, birim fiyat ve tutar sütunları mevcut olduğundan ve Teknik Şartname de buna göre düzenlendiğinden, söz konusu imalatların Teknik Şartnameye uygun olarak yapılması gerekmektedir. Bu sebeple, bu ölçülere göre eksik olduğu tespit edilen imalatlar nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmış bulunmaktadır.

Bu itibarla, Ek Hizmet Binası Olarak Kullanılan Dairenin Bakım Onarım ve İmalatları Yapım İşi kapsamında yaptırılan mutfak dolaplarının (alt ve üst toplamı) ölçüsünün 10,00 m olması gerekirken, uygulamada 8,58 m olmasından kaynaklanan [(10,00m – 8,58m =) 1,42 m x … TL/m ]= … TL x 1,18 KDV = … TL kamu zararının;

Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (...) … ile Diğer Sorumlular (...) …, (…) … ve (…) …’a, müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,

Üye …’ın karşı oyu ile ve oy çokluğuyla karar verildi.

Üye …’ın karşı oy gerekçesi;

“Anılan işe ilişkin olarak İdarece düzenlenen Teknik Şartnamede; mutfak dolaplarının (alt ve üst toplamı) 10 m olacağı belirtilmiştir. Ancak, mobilya imalat sektöründe köşeli ürün imalatlarında, ürün ebatları belirlenirken ölçülerin köşeden köşeye alındığı, bunun nedeninin ise köşeli ürünlerin yapımının seri üretimi geciktirmesi ve ekstra işçilik maliyetinin oluşması ile alakalı olduğu bilgisi edinilmiştir. Bunun yanında, teklif veren firmaların yerinde ölçü almak suretiyle gerçek ölçülere göre fiyat verdiği ve ankastre fırının altına çekmeceli, buzdolabı üzerine ise kapaklı dolap yapıldığı anlaşıldığından, rapora konu olayda kamu zararının oluşmadığı değerlendirilmektedir.”

C) Kuvars esaslı mutfak tezgahı ölçüsünün 5,50 m olması gerekirken, uygulamada 4,61 m olmasından kaynaklanan … TL kamu zararı hakkında … Kurumu … yılı hesabının 8. Dairede yargılanması sonucu düzenlenen … sayılı İlamın … maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak sorumlulardan Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (...) … ile Diğer Sorumlular (…) …, (…) … ve (…) … tarafından Temyiz Kurulu’na sunulan ortak dilekçe üzerine Temyiz Kurulu tarafından verilen … tarih ve … tutanak numaralı bozma kararı çerçevesinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23’üncü maddesinde; “Yüklenici projelerde kendiliğinden hiçbir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli ona göre ödenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Şartnamenin “Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları” başlıklı 25’inci maddesinin dördüncü fıkrasında ise; “Yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de on beş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilir. …” denilmek suretiyle hatalı, eksik veya kusurlu imalatların bedellerinin yükleniciye yapılacak ödemelerden kesileceği hükme bağlanmıştır.

Yine, sözleşme ekinde yer alan Teknik Şartnamede; kuvars esaslı kompoze taş mutfak tezgahının 5,50 m ebatlarında yapılacağı belirtilmiştir. Ancak, mahallinde yapılan incelemede, hatalı ölçüm ve tezgahın köşe bölgesi ölçüsünün mükerrer olarak dikkate alınması nedeniyle fiilen yapılan tezgah imalatından daha fazla bir imalat miktarı için ödemede bulunulması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.

Sorumlular dilekçelerinde, İdare tarafından hesaplanan imalat miktarlarının hatalı hesaplandığını, ancak teklif veren firmaların yerinde ölçü alarak tekliflerini sunmuş olmaları ve mobilya sektöründe kesişme noktalarının mükerrer olarak ölçüye dahil edilmesi suretiyle teklif verilmesi nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmediğini ifade etmişlerse de; Birim Fiyat Teklif Cetvelinde miktar, birim fiyat ve tutar sütunları mevcut olduğundan ve Teknik Şartname de buna göre düzenlendiğinden, söz konusu imalatın teknik şartnameye uygun olarak yapılması gerekmektedir. Bu sebeple, bu ölçülere göre eksik olduğu tespit edilen bu imalat nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmış bulunmaktadır.

Bu itibarla, “Ek Hizmet Binası Olarak Kullanılan Dairenin Bakım Onarımı ve İmalatların Yapımı” İşi kapsamında yaptırılan kuvars esaslı mutfak tezgahının ölçüsünün 5,50 m olması gerekirken uygulamada 4,61 m olmasından kaynaklanan [(5,50 m – 4,61m =) 0,89 m x …TL/mt] = … TL x 1,18 KDV = … TL kamu zararının,

Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (...) … ile Diğer Sorumlular (...) …, (…) … ve (…) …’a, müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,

Üye …’ın karşı oyu ile ve oy çokluğuyla karar verildi.

Üye …’ın karşı oy gerekçesi;

“Anılan işe ilişkin olarak İdarece düzenlenen Teknik Şartnamede; kuvars esaslı kompoze taş mutfak tezgahının 5,5 m olacağı belirtilmiştir. Ancak, Teknik Şartname hazırlanırken buzdolabının önce tezgâhtan bağımsız bir yere yerleştirilmesinin düşünüldüğü, bunun için tezgâh uzunluğunun 5,5 m olarak hesaplandığı, ancak daha sonra buzdolabının mutfak dolapları içinde tezgâh hizasında olmasına karar verildiği ve teklif veren firmaların yerinde ölçü almak suretiyle gerçek ölçülere göre fiyat verdiği, dolayısıyla kuvars esaslı kompoze taş mutfak tezgahına yapılan ödeme nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmediği anlaşıldığından, rapora konu olayda kamu zararının oluşmadığı değerlendirilmektedir.”