Sayıştay 8. Dairesi 30353 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2005

• Daire: 8

• Dosya No: 30353

• Tutanak No: 31678

• Tutanak Tarihi: 28.09.2010

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği düşünüldü:

1. 761 sayılı ilamın 1. maddesi ile; Mal alımı ve yapım işi dolayısıyla Akçakoca Belediyesi ile yüklenici firmalar arasında imzalanan sözleşmelerden binde 7.5 Damga Vergisi kesilmemesi sebebiyle; 9.776,58 YTL için tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Belediye ile yükleniciler arasında imzalanan sözleşmelerden %0 7,5 damga vergisi kesilmemesi nedeniyle toplam 9.776,58 YTL. Damga Vergisi’nin, 4.901,58 YTL.sinin ilgili yüklenicilerden tahsil edilerek. vergi dairesine reddiyat yapılmış olduğunu, ilgili makbuzların eklendiğini,

Ancak Çizge İnşaat San.Tic. Ltd. Şti. ile yapılan sözleşmeden kesilmeyen; 4.875,00 YTL. Damga Vergisi’nin bütün aramalara rağmen firma yetkililerine ulaşılamadığından tahsil edilemediğini, söz konusu ihale için yapılan tüm ödemelerin İller Bankası İle yapılan kredi sözleşmesi gereği İller Bankası tarafından yapıldığını belirtmiştir.

Sayıştay Savcılığı görüş yazısında;

“Temyiz dilekçesinde:

İlamın 1. maddesi ile ilgili olarak: "İhtilafa konu 9.776,58.YTL. damga vergisinin 4.901.58.YTL. kısmı tahsil edildiğini, bakiye kısmın tahsilatı için gerekli girişimlerin yapıldığını ileri sürerek tazmin kararının kaldırılmasını" istemektedir. '

Dava dilekçesi ekinde mevcut belgelerin tetkikinde ihtilafa konu meblağın 1.193.22. YTL kısmı ilam tarihinden önce 3.708,36.YTL ilam tarihinden sonra tahsil edildiği anlaşıldığından,

a-1139.22.YTL damga vergisi İlam tarihinden önce tahsil edildiğinden anılan meblağ için yargılamanın iadesi yoluyla tazmin kararının kaldırılması ile tahsilatın ilamda gösterilmesine,

b-İlam tarihinden sonra yapılan tahsilat ilamın infazı mahiyetinde olup yapılacak işlem olmadığına,

c-Tahsil edilmeyen meblağ için tazmin kararının devamına

karar verilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş bildirmiştir.

761 sayılı ilamın 1. maddesi ile tazmin hükmolunan; toplam; 9.776,58’nin, 3.708,36 YTL’lik kısmının, 18.08.2008 tarih ve 129861 sayılı tahsilât makbuzu ile tahsil edildiği bildirilmiş olup, hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan, Toplam; 9.776,58 YTL tazmin hükmünün, 3.708,36 YTL’lik kısmına ilişkin kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

761 sayılı ilamın 1. maddesi ile tazmin hükmolunan; toplam; 9.776,58’nin, 1.193,22 YTL’lik kısmına ilişkin olarak, dilekçi tarafından tahsilât bildirilmekte ise de, hüküm tarihinden önce yapılmış olan söz konusu tahsilâtlar temyiz konusu olmayıp, yargılamanın iadesiyle ilgili bulunduğundan bu hususta yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen dosyanın ilgili daireye tevdiine,

Dilekçede, 761 sayılı ilamın 1. maddesi ile verilen; toplam; 9.776,58 YTL’lik tazmin hükmünün, 4.875,00 YTL’lik kısmına ilişkin; sözleşmeler sonucu yapılan tüm ödemelerin, İller Bankası’nca gerçekleştirildiği belirtildiğinden, Finansmanı İller Bankası tarafından karşılanan sözleşme konusu işlere ilişkin Damga Vergileri hususundaki durumun araştırılarak gereğinin ifasını teminen dosyanın ilgili daireye tevdiine,

2. 761 sayılı ilamın 2. maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak, dilekçi tarafından tahsilât bildirilmekte ise de, hüküm tarihinden önce yapılmış olan söz konusu tahsilat temyiz konusu olmayıp, yargılamanın iadesiyle ilgili bulunduğundan, bu hususta kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen dosyanın ilgili DAİREYE TEVDİİNE,

3. 761 sayılı ilamın 3. maddesi ile Belediye tarafından genel aydınlatmada kullanılan elektrik tüketim bedellerinin, genel aydınlatma için geçerli olan tarife yerine farklı bir tarife üzerinden tahakkuk ettirilmesi sonucu SEDAŞ’a ödenen 434,66 YTL için verilen tazmin hükmü hk.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

“SEDAŞ İl Müdürlüğü’ne gönderilen 10.09.2007 tarih ve 3513 sayılı resmi yazı ile fazla ödenen tutarın Belediye Başkanlığı hesaplarına yatırılması veya borca mahsup edilmesinin talep edildiği, SEDAŞ İl Müdürlüğü’nün 18/09/2007 tarih 2813 sayılı yazıları ile Enerji Birim fiyatı farkından doğan alacakların ilgili abone farklarına Akçakoca İşletme Başmühendisliğince alacak kaydedildiği, İlgili yazının örneğinin ekte sunulduğu belirtilmiştir.

Sayıştay Savcılığı karşılama yazısında;

“İlamın 3. maddesi ile ilgili olarak: "Kurumlarınca TEDAŞ'a yapılan fazla ödemenin tahsili için gereğinin yapıldığı ileri sürülerek tazmin kararının kaldırılması" istenmektedir.

Fazla ödeme ile ilgili tahsilât yapılmadığından tazmin kararının devamına karar verilmesi uygun olur” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Dilekçi; SEDAŞ İl Müdürlüğü’nün 18.09.2007 tarih 2813 sayılı yazıları ile enerji birim fiyatı farkından doğan alacakların ilgili abone kartlarına Akçakoca İşletme Başmühendisliği’nce alacak kaydedildiği belirtilmiştir.

Ancak Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğü Düzce İl Müdürlüğü tarafından Akçakoca Belediye Başkanlığı’na gönderilen 18.09.2007 tarihli yazıda enerji birim fiyatı farkından doğan alacakların ilgili abone kartlarına alacak kaydedileceği belirtilmiştir. Söz konusu yazıdan, henüz alacakların kaydedilmediği ve tahsilâtların gerçekleşmediği anlaşılmaktadır.

Dilekçinin tazmin hükmüne ilişkin herhangi bir itirazı bulunmamaktadır. Fakat yapılacağı belirtilen tahsilâtlar henüz gerçekleşmemiş ve ilamın infazına ilişkin kanıtlayıcı belgeler tarafımıza gönderilmemiştir.

Dilekçi tazmin hükmedilen tutarın, SEDAŞ tarafından kurumun alacağına kaydedildiğini ve tahsil edileceğini belirtmiş fakat henüz tahsilat gerçekleşmemiştir. Konuya ilişkin herhangi bir itiraz da bulunmadığından, 761 sayılı ilamın 3 maddesi ile; 434,66 YTL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

4. 761 sayılı ilamın 4. maddesi ile; Akçakoca Belediyesi’ne ait araçlara kasko sigortası yaptırılarak bütçeden karşılanması sebebiyle; 1.919,24 YTL için tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

13/07/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Belediye Giderleri başlıklı 60. maddesinin h bendinde; faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderlerinin belediye giderleri arasında sayıldığı, Kanun hükmünde “sigorta giderleri” şeklinde genel ifade kullanılarak, zorunlu mali sorumluluk sigortası veya kasko sigortası gibi ayrım yapılmadığı, dolayısıyla her türlü sigorta giderinin ödenmesinde yasal olarak bir sakınca görülmediği, Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 26/06/1993 tarih ve 23084 sayılı ilamında beraat kararı verildiği, kasko ödemelerinin tamamen yasal olduğu düşündükleri, Sayıştay 8. dairesinin 22/05/2008 tarih ve 761 sayılı kararıyla verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ettikleri belirtilmiştir.

Sayıştay Savcılığı görüş yazısında;

“5393 sayılı Belediye Kanununun 60. maddesinin h. Fıkrası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 106. maddesi ile Belediye Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin harcamalara ilişkin formüler başlıklı R cetvelinin "340 Tarifeye Bağlı Ödemeler" ayrıntılı kodu (b) kısmı gereğince taşınmazların sigorta giderleri ile araçların kasko sigorta primlerine ait giderlerin belediye bütçesinden ödenmesi mümkün değildir.

Bu nedenle tazmin kararının 832 sayılı kanunun 73. maddesi gereği aynen tasdiki uygun olur görüşündeyim.” Denilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 106. maddesinde;

“Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere 101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdürler.”

Denilmek suretiyle, belediyelere ait motorlu araçlara sadece mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 60.maddesinin (h) bendinde; “faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri” denilerek sigorta giderleri, belediyenin giderleri arasında sayılmıştır. Ancak burada ifade edilen sigorta giderleri mevzuatın izin verdiği sigorta giderlerini kapsamaktadır.

İl özel idaresi, belediye, bağlı idare ve mahalli idare birliklerinin bütçe ve muhasebe kayıt ve işlemlerini kapsayan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 10.03.2006 tarih ve 26104 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.01.2006 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu yönetmelikte kasko sigorta giderinin ödeneceğine dair açık bir hüküm bulunmadığı gibi “Hüküm Bulunmayan Haller” başlıklı 464.maddesinde de;

“Bütçeye ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemeler esas alınır.”denilmektedir.

Buradan hareketle 2006 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bakıldığında Bütçe Kanununa bağlı (E) cetvelinin 26. sırasında;

“Bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır.

Ancak;

a) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi, uçak ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,

b) Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan kontratta sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,

c) Sağlık Bakanlığına ait 112 acil ambulanslarının kasko sigortası ile dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko) giderleri,

d) Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri, bütçelerin ilgili tertiplerinden ödenir.”hükmüne yer verildiği görülmektedir.

Buna göre, Merkezi Yönetim kapsamındaki idarelere ait devlet mallarının bazı istisnalar hariç ilke olarak sigorta ettirilmemesi esası benimsenmiştir. Mahalli idareler, merkezi yönetim kapsamında olmamakla birlikte, malları “devlet malı” niteliğindedir. İstisna olarak sayılan giderler dışında, devlet mallarının kasko giderlerinin bütçeden karşılanması yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olmadığından 761 sayılı ilamın 4.maddesiyle 1.919,24 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

5. 761 sayılı ilamın 5. maddesi ile; Belediye’ye ait bir aracın plakasının, yeni alınan makam aracına nakledilmesi sırasında; ‘trafik takip işleri hizmet bedeli’ adı altında bir ödeme yapılması nedeniyle; 110,00 YTL için tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Akçakoca Belediye Başkanlığı’na Türkiye İş Bankası tarafından maaş karşılığı bağışlanan makam aracına belediyeye yakışır plaka bulunamadığı için eski makam aracı olan; 81 KA 001 plakalı aracın plakasının yeni araca takılmak istendiğini, bu işlemlerde ilçe dışında trafik tescil işlemleri yapılaması gerektiğinden, bu işlerin devlet memurları eli ile yapılması uygun olmayacağı düşünülerek işin uzmanı olan trafik takip bürosuna yaptırıldığı, bundan böyle trafik takip işlerinin belediye personeli aracılığı ile gördürüleceği ve Temyiz Kurulu Kararına göre işlem yapılacağını belirtmiştir.

Sayıştay Savcılığı görüş yazısında;

“Belediyeye ait taşıtın trafik tescil işlemi uzmanlık gerektirmeyen devlet memuru eliyle yapılabilecek bir iş olduğundan yapılan ödeme ile ilgili verilen tazmin kararının tasdikine, 832 sayılı kanunun 73. maddesi gereği karar verilmesi uygun olur” denilmektedir.

2918 numaralı Karayolları ve Trafik Kanunu’nun 5. maddesinde;

“EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN, MERKEZ, BÖLGE,İL VE İLÇE TRAFİK KURULUŞLARI, GÖREV VE YETKİLERİ:

Madde 5 - Emniyet Genel Müdürlüğünün trafik kuruluşları ile bu kuruluşların görev ve yetkileri şunlardır :

a) Kuruluş :

(Değişik fıkra: 17/10/1996 - 4199/3 md.) Bu Kanunla, Emniyet Genel Müdürlüğüne verilen görevler, Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı olarak kurulan Trafik Hizmetleri Başkanlığınca yürütülür. Trafik Hizmetleri Başkanlığı, Emniyet Genel Müdür Yardımcısı tarafından yürütülür. Emniyet Genel Müdürlüğünün merkez bölge, il ve ilçe trafik zabıta kuruluşları Trafik Hizmetleri Başkanlığına bağlı olarak çalışır.

Araçlara ve sürücülere ait işlemleri yapmak, plaka ve belgelerini vermek ve bu amaca yönelik hizmetleri yürütmek üzere her ilde ve gerekli görülen ilçelerde tescil şube veya büroları kurulur.

Tescil şube veya bürolarında emniyet hizmetleri sınıfı personelinden ayrı olarak teşkilat ve kadrolarında gösterilen sayıda genel idare ve teknik hizmetler sınıfında personel ile sözleşmeli personel çalıştırılabilir.

b) Görev ve yetkiler:

1.  Araçları, bu Kanuna göre araçlarda bulundurulması gerekli belge ve gereçleri, sürücüleri ve bunlara ait belgeleri, sürücülerin ve karayolunu kullanan diğer kişilerin kurallara uyup uymadığını, trafik düzenlemelerinin ve çeşitli tesislerin bu Kanun hükümlerine uygun olup olmadığını denetlemek,




2.  Duran ve akan trafiği düzenlemek ve yönetmek,




3.  (Mülga alt bent: 17/10/1996 - 4199/47 md. )




4.  El koyduğu trafik kazalarında trafik kaza tespit tutanağı düzenlemek,




5.  Trafik suçu işleyenler hakkında tutanak düzenlemek, gerekli işlemleri yapmak ve takip etmek,




6.  Trafik kazası neticesinde hastalanan veya yaralananların bakımlarını sağlayacak tedbirlerin süratla alınmasına yardımcı olmak ve yakınlarına haber vermek,




7.  Araçların tescil işlemlerini yaparak belge ve plakalarını vermek,

…” denilmektedir.

Madde hükmünden de anlaşılacağı üzere; araçların tescil işlemi Emniyet Genel Müdürlüğünün trafik kuruluşları tarafından gerçekleştirilmek zorundadır.

Aynı Kanun’un 19. maddesinde;

“TESCİL BELGESİ ALMA ZORUNLULUĞU:

Madde 19 - Araç sahipleri araçlarını yönetmelikte belirtilen esaslara göre yetkili kuruluşa tescil ettirmek ve tescil belgesi almak zorundadırlar.

Ancak :

a) Tescil edildiği ülkenin tescil belgesi ve tescil plakası bulunan ve geçici olarak Türkiye'ye girmesine izin verilmiş olan araçlar,

b) Tescil edildiği ülkenin tescil belgesi ve tescil plakası bulunan ikili ve çok taraflı anlaşmalara göre, Türkiye'de tescil zorunluluğundan muaf tutulmuş araçlar,

c) Araç imal, ithal, ihraç edenlerin ve satıcılığını yapanların, ithal, ihraç, depolama, teşhir ve satış amacıyla geçici olarak bu işlere mahsus yerlerde maliki olarak bulundurdukları motorlu araçlar.

d) Tescil zorunluluğu bulunan motorlu taşıtlarla çekilenler ile 22 nci maddenin (c) bendine göre tescili gerekli görülenler hariç, bütün motorsuz taşıtlar,

Bu hükmün dışındadır.” Denilmektedir.

Kanun’un 32. maddesinde ise;

“ADRES DEĞİŞTİRME VE ARAÇLAR ÜZERİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLERİ BİLDİRME:

Madde 32 - Araçlar üzerinde yönetmelikte belirtilen şekillerde yapılacak her türlü değişikliğin ve adres değişikliklerinin işleten tarafından otuz gün içinde tescili yapan kuruluşa bildirilmesi zorunludur.

(Değişik fıkra: 21/05/1997 - 4262/4 md.) Bu madde hükmüne uymayanlar 1 800 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.

Üzerinde teknik değişiklik yapılan araçlar, değişikliğin şartlara uygun olarak yapıldığı belgelenip bu durum ilgili tescil bürosunda tescil edilinceye ve trafik belgesine işleten tarafından yazdırılıncaya kadar trafikten men edilir.” Denilmektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda; taşıt trafik tescil işlemlerinin uzmanlık gerektiren ve yasal mevzuatlar çerçevesinde gerçekleştirilmesi gereken işlemler olduğu anlaşıldığından;

761 sayılı İlamın 5. maddesi ile verilen 110,00 YTL tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 28.09.2010 tarih ve 31678 numaralı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.