Sayıştay 8. Dairesi 29651 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2004

• Daire: 8

• Dosya No: 29651

• Tutanak No: 30227

• Tutanak Tarihi: 10.06.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. 679 sayılı ilamın 3. maddesiyle;reaktif enerji tüketimini önlemek amacıyla kurulan kompansazyon sisteminin sağlıklı çalıştırılmamasından kaynaklanan reaktif enerji bedelinin bütçeden karşılanması nedeniyle 10.033.960.000 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Defterdarlık bünyesinde teknik personel (Elektrik teknisyeni) kadrosu bulunduğu halde 2002 yılından beri atama yapılmadığını halen münhal bulunduğunu, kompanzasyon sisteminin sağlıklı çalışmasını sağlayacak teknik personel bulunmaması nedeni ile sistem faal olarak çalıştırılamadığından aktif enerji yanında reaktif enerji bedelinin de elde olmayan imkanlardan dolayı ödendiğini, Sayıştay 6.dairesinin 31/03/2005 tarih 10955 sayılı kararında, resmi daireler için reaktif bedeli tahakkuk etmiş ise bedelinin ödeneceği, Sayıştay 8.dairesinin 04/06/2002 tarih 5103 sayılı kararında, reaktif enerji tüketimini ölçen tesislerin kurulmaması, idari bir tasarruf olduğundan, tesislerin kurulmaması sebebiyle aktif enerji yanında,reaktif enerji bedelinin de ödenmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığına, denildiğini belirterek emsal kararlar çerçevesinde verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

15.01.2004 tarih ve 25347 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Enerji Piyasası Kurumunun 08.01.2004 tarih ve 284/2 nolu “Parekende Satış Tarifesi Usul ve Esasları” konulu Kurul Kararının 5. maddesinde;

“Mesken abonelerine, tek fazla beslenen abonelere, bağlantı gücü 9 (dokuz) kW'a (dahil) kadar olan aboneler ile elektrik enerjisi satış tarifelerinde reaktif enerji bedeli belirtilmemiş abonelere reaktif enerji tarifesi uygulanmaz.

Reaktif enerji tarifesi; yukarıda belirtilenler dışında kalan ve tek veya çift terimli tarifeden elektrik enerjisi alan abonelere aşağıdaki şartlar dahilinde uygulanır.

A) Endüktif reaktif:

a) Abone, çekeceği (endüktif) reaktif enerjinin ölçülmesi için gerekli ölçü aletlerini tesis etmek zorundadır. Reaktif enerji sayaçlarına geri dönmesiz mandal takılması zorunludur.

Sistemden çekilen (endüktif) reaktif enerjiyi ölçen düzeni olmayan aboneden, o dönemde çektiği aktif enerjinin 0.90 (yüzde doksan) katı reaktif enerji bedeli alınır. Reaktif enerji ölçü aletleri olmayan müşterinin talep etmesi halinde, temin edecekleri reaktif enerji ölçü aletlerinin monte edilmesi dağıtım şirketince sağlanır.

b) Çekilen reaktif enerjiyi ölçmek üzere gerekli ölçü aletlerini tesis eden aboneden, çektiği aktif enerjinin 0.33 (yüzde otuz üç) (dahil) katına kadar reaktif enerji bedeli alınmaz. Bu sınır aşılırsa, çekilen reaktif enerjinin tamamına (endüktif sayaçta ölçülen değer) reaktif enerji tarifesi uygulanır.

B) Kapasitif reaktif:

a) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca yayımlanan Elektrik Projelerinin Hazırlanması ve Elektrik Tesislerinin Gerçekleştirilmesi Sürecinde Güç Faktörünün İyileştirilmesine İlişkin Tebliğe göre kompanzasyon tesisi yapma zorunluluğu bulunan abone, dağıtım şirketince gerekli görülmesi halinde, aşırı kompanzasyon sonucunda sisteme vereceği reaktif (kapasitif) enerjiyi ölçmek için 1 (bir) adet geri dönmesiz reaktif (kapasitif) enerji sayacını şirketçe yapılacak bildirim tarihinden itibaren 1 (bir) ay içinde tesis etmek zorundadır.

Yapılan bildirime rağmen sisteme vereceği (kapasitif) reaktif enerji sayacını tesis etmeyen aboneden, o dönemde çektiği aktif enerjinin 0.90 (yüzde doksan) katı reaktif enerji bedeli alınır.

b) (a) bendi kapsamında sisteme vereceği (kapasitif) reaktif enerjiyi ölçmek üzere gerekli ölçü aletlerini tesis eden aboneden, çektiği aktif enerji miktarının 0.20 (yüzde yirmi) (dahil) katına kadar sisteme verilen (kapasitif) reaktif enerji için reaktif enerji bedeli alınmaz. Bu sınır aşılırsa, sisteme verilen reaktif (kapasitif sayaçta ölçülen değer) enerjinin tamamına reaktif enerji tarifesi uygulanır.

C) Endüktif ve kapasitif sınırların ikisinin birden aşılması: (A) ve (B) bendinde belirtilen endüktif ve kapasitif sınırların ikisini birden aşan aboneye, endüktif reaktif ve kapasitif reaktif sayaçlardan hangisi daha yüksek değer kaydetmişse o sayaç değerinin tamamına reaktif enerji tarifesi uygulanır.

D) Arıza durumu: Aboneye ait kompanzasyon tesisinde elde olmayan nedenlerle mekanik arıza meydana gelmesi ve ihlalin yılda bir kez olması halinde reaktif enerji bedeli faturalamada dikkate alınmaz.

Bu durumun yılda bir defadan fazla olması halinde, o yıl için daha önceden dikkate alınmayan reaktif enerji bedeli, sistemden çekildiği aydaki birim fiyat dikkate alınarak ilk çıkacak faturaya ilave edilerek tahsil edilir.”denilerek reaktif enerji uygulama koşulları anlatılmıştır.

Belirtilen Esaslar dahilinde reaktif enerji tüketimini önlemek amacıyla kurulan kompanzasyon sisteminin sağlıklı çalıştırılmaması, sistemin kurulmamış olması ile aynı sonucu vermektedir. Sistemin sağlıklı çalıştırılmaması idarenin yükümlülüğünde bir işlem olduğundan ve Tedaş da çekilen reaktif enerjiye göre bedel tahakkuk ettirdiğinden dilekçi iddialarının kabulüyle 679 sayılı ilamın 3. maddesiyle 10.033.960.000 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

2. 679 sayılı ilamın 18.maddesiyle; İl Jandarma Komutanlığı ile Kütüphane Müdürlüğü personelinin özel gider indirimine ait harcama belgelerinin vergi iadesine esas harcama belgeleri olmadığı halde vergi iadesine tabi tutulması nedeniyle 150.620.000 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; 255 sıra nolu gelir vergisi genel tebliğinin 11-1. bendinde yer alan 'Genel bütçeye dahil dairelerde çalışan ücretlilerin haksız yere vergi indiriminden yararlanmaları durumunda, iade edilen vergi indirimi tutarı,ilgili saymanlıklarca saymanlığın bağlı bulunduğu vergi dairelerine intikal ettirilecek ve vergi daireleri de bu tutarı ücretlilerden ihbarname kuralına göre cezalı olarak tahsil edecektir.” şeklindeki hüküm üzerine durumun, 30/11/2005 tarih ve 2633 sayılı yazı ile Erzincan Fevzi paşa vergi dairesine bildirildiğini, Vergi dairesinden alınan 06/08/2007 tarih ve 7755 sayılı yazıda, Kütüphane memuru Güler AYDOĞAN adına tahakkuk eden 40.00 YTL anapara haksız alınan vergi iadesi, 26.67 YTL vergi cezası, 17.20 YTL gecikme cezası tahsil edildiğinin bildirildiğini, İlamın 18. maddesinde zimmet çıkarılan 150.620.000.-TL için vergi kanunlarında belirtilen usuller dahilinde ilgili vergi dairesine bildirildiğini, vergi dairesinin de ihbarname kuralına göre takibat yaptığını, mükellefin uzlaşma talep ettiğini, sonuçta 83.87 YTL.nin tahsil edildiğini, yasal zorunluluklar dikkate alınarak 66.13 YTL farkın kaldırılmasını ayrıca saymanın vergi inceleme yetkisi olmadığından sorumluluğunun kaldırılmasını talep etmiştir.

18.05.1994 tarih ve 21938 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 176 seri nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin Kapsam başlıklı bölümünde,

“30.12.1993 tarih ve 21804 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3946 sayılı Kanunla 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 63 üncü maddesine eklenen 5 numaralı bent hükmünde ücretlilerin vergi matrahlarından eğitim, sağlık, gıda, giyim ve kira harcamalarının belli bir kısmının, özel gider indirimi olarak indirilebilmesine imkan sağlanmıştır.” denilerek B bölümünde de özel gider indirimine konu olan harcamalar sıralanmıştır.Tebliğin D bölümü 2.sırasında da;

“İşverenler, ücretliler tarafından kendilerine verilen bildirimi ve harcama belgelerini alacaklardır. İşverenler kendilerine ibraz edilen harcama belgelerinin geçerli belge olup olmadığını, harcamanın özel gider indirimi kapsamına girip girmediğini ve harcama toplamının ve bu toplamın 1/3'ünün doğru beyan edilip edilmediğini kontrol edeceklerdir.”hükmü yer almıştır.

Muhasebat Genel Müdürlüğünün 565 sıra nolu Genel Tebliğinde "Kamu Kurum ve Kuruluşlarının kendilerine teslim edilen bildirimlerin doğruluğu ve belgelerinin gerçeğe uygunluğu kanun kapsamındaki giderlere ilişkin olup olmadığını kontrol edecekleri" belirtilmiştir.

1050 Sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu'nun 9. maddesinde; "Gelirleri toplama, nakit ve malları saklama, giderleri hak sahiplerine ödeme ve teslim ve bu işlerle ilgili her türlü göndermeler ile bunlara bağlı bütün nakit ve mal işlemlerini yapan ve Sayıştay’a yönetim dönemi hesabı verenlere sayman denir.” denilerek saymanın tanımı yapılmıştır.

Aynı Kanununun 13. maddesinde sorumluluk ve sorumluluğu yüklenme konusu işlenmiş ve madde hükmünde “Gelir ve gider gerçekleştirme memurları ile saymanlar düzenledikleri evrakın sıhhatinden (doğruluğundan) ve kanunlara uygunluğundan sorumludurlar.Memurların, kanuna aykırılıktan söz ederek yapılmasından sakındıkları ödemenin yerine getirilmesi ita amirleri tarafından yazılı olarak bildirilir ise sorumluluk, emri veren ita amirlerine ait olur.”denilmiştir.

Sayman, 1050 sayılı Kanunun yukarıya alınan madde hükümlerine göre sorumlu olacağından ayrıca kuruma verilen vergi iade bildirimi ile eklerindeki belgeleri incelemek görev ve sorumluluğu konusunda bahsedilen genelgeler çerçevesinde hükümler getirildiğinden sorumluluk yönünde yapılan itiraz yerinde görülmemiştir.

Dilekçede esasa yönelik bir itirazın söz konusu olmadığı tazminine hükmedilen 150.620.000 TL.den 83.870.000 TL.nin 29.06.2007 tarih ve 20060901990015009120 nolu tahsilat fişi ile tahsil edildiği bildirilmiş kalan 66.750.000 TL.nin kaldırılması istenilmiştir.

83.870.000 TL.nin, 29.06.2007 tarih ve ….9120 nolu tahsilat fişi ile tahsil edildiği bildirilmiş olup hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itiraz da söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına, 150.620.000 TL.den tahsil edilmeyen ve kaldırılması istenilen 66.750.000 TL., 176 seri nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile Muhasebat Genel Müdürlüğü 565 sıra nolu Genel Tebliği hükümleri çerçevesinde mevzuata uygun bir ödeme olmadığından kalan 66.750.000 TL.nin TASDİKİNE,

Karar verildiği 10.06.2008 tarih ve 30227 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.