Sayıştay 8. Dairesi 29608 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2004

• Daire: 8

• Dosya No: 29608

• Tutanak No: 30102

• Tutanak Tarihi: 22.04.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

736 sayılı ilamın 3 üncü maddesinde,

A) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi Hukuk İşleri Müdürü(avukat) ve Hukuk İşleri Müdürlüğü’nde görevli memura vekalet ücretinin ödenmesinde 657 sayılı Kanun’un 146 ncı maddesinde öngörülen sınırlamaya uyulmaması nedeniyle 42.363.305.000 liraya

B) Süresi belirli hizmet akdi ile büro elemanı olarak çalıştırılan geçici işçiye vekalet ücreti ödenmesi suretiyle 10.195.865.000 liraya olmak üzere toplam 52.559.170.000 liraya tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde özetle, 5393 sayılı Belediye Kanununun 82.maddesinde "Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekalet ücretlerinin; kadroya bağlı olarak çalışan avukatlara ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 02/02/1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve saireye Verilecek Ücreti Vekalet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanır" 5393 sayılı Yasanın 84.maddesinde de "Bu Kanunla, ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda bu Kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümleri uygulanır." hükmüne yer verildiğini,

Ayrıca 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 164.maddesinin son fıkrasında da "Dava sonunda, kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücreti avukata aittir. Bu ücret, iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez." şeklinde hüküm bulunduğunu, 657 sayılı Yasa kamu idarelerinde çalışan tüm memurları kapsadığından gerek 5393 sayılı Yasaya gerekse 1136 sayılı Yasaya göre genel nitelikte olduğunu, 1136 sayılı Yasanın 164. maddesi ve 5393 sayılı Yasanın 657 sayılı yasaya göre daha yeni yasal düzenlemeler olduğunu, önceki kanun sonraki kanun çelişkisini belirtmiş ve sonraki özel kanun olan Avukatlık kanununun 164/son maddesine aykırı olan, Önceki genel kanun niteliğinde Devlet Memurları Kanunu'nun 146. maddesi 3. fıkrası ikinci ve üçüncü cümlelerinin zımnen ilga olduğunun kabulünün gerektiğini, 657 sayılı Yasanın 146.maddesinin Belediyelerde görev yapan Avukatlar ve Hukuk İşleri Müdürlüğü personeline uygulanma olanağı bulunmadığını, 5393 sayılı Yasanın 2005 yılında yürürlüğe girdiği incelenen hesabın ise 2002 yılına ait olduğu bu nedenle 5393 sayılı Yasanın olayda uygulama olanağı bulunmadığı iddia edilse bile, genel hukuk kaidelerine göre yargılama devam ederken yasa değişikliği olması halinde eski veya yeni yasanın hangisinde lehe hüküm varsa uygulanması gerektiğini, aynı konu ile ilgili olarak Osmangazi Belediyesi ile Hukuk İşleri Müdürlüğü personeli arasında çıkan ihtilaf sonucunda Bursa 4.İş Mahkemesince verilen ve bir sureti ekli karar ile de bu durumun açıklığa kavuştuğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 146. maddesinin ikinci fıkrasında memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı belirtildikten sonra 311 ve 570 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile değişik üçüncü fıkrasında bazı kanunların ilgili maddeleri sayılmakta, bu çerçevede "1389 sayılı Kanun ile Katma Bütçeli Kurumların, İl Özel İdareleri ve Belediyeler ile bunlara bağlı birliklerin davalarını sonuçlandıran avukat vesaireye verilecek vekalet ücretine ilişkin sair kanun hükümleri saklıdır. Şu kadar ki, vekalet ücretinin yıllık tutarı; 6.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın on iki katını geçemez. Bu esasa göre yapılacak dağıtım sonunda artan miktar merkezde bir hesapta toplanarak Maliye Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmeliğe göre diğer avukatlar arasında yukarıdaki miktarı aşmamak üzere eşit olarak dağıtılır." hükmüne yer verilmiştir.

31.8.1961 gün ve 10894 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "1389 sayılı Kanuna Göre Vekalet Ücreti Tevzi Yönetmeliği"nin 3. maddesinde; "Davanın ikame ve takibi ile" sonuçlandırılmasında birbiri ardına veya birlikte birkaç avukatın hizmeti geçmiş ise yukarıdaki hükümlere göre dava avukatı için ayrılan hisseler her avukatın hizmet ve karara tesiri derecesine göre başhukuk müşavirliğince, teşkilatı bulunan yerlerde de muhakemat müdürlüklerince bu avukatlar arasında paylaştırılır." denilmiştir.

19.04.1983 gün ve 18023 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Limit Dışı Kalan Vekalet Ücretlerinin Dağıtım Esasları Hakkında Yönetmelik" in 1. maddesinde; "Bu Yönetmelik Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar ile İl Özel İdareleri ve Belediyeler ve Özel Kanunlarındaki hükümlerle 1389 sayılı kanuna atfen vekalet ücretinden yararlanan tüm kamu kurum ve kuruluşları ile bunlara bağlı birliklerde çalışan avukatlara ait limit dışı kalan vekalet ücretlerinin dağıtım usul ve esaslarını belirlemek amacıyla düzenlenmiştir." denilerek Yönetmeliğin amacı belirtilmiştir. Yönetmeliğin 6. maddesinde, kurumların limit doldurmayan avukatlarından beyanname olarak o mali yıl içinde almış oldukları vekalet ücretinin miktarını ve avukatların isimlerinin bağlı bulundukları merkez teşkilatına göndermekle yükümlü oldukları, 7. maddesinde ise, listelerin her birim merkezinde birim başkanının başkanlığında 3 kişiden oluşan bir kurul tarafından kanuni limit esas alınarak değerlendirmeye tabi tutulacağı, değerlendirmeden sonra hesapta toplanan paranın tüm hak sahiplerine bölünmek suretiyle bulunarak meblağın eşit olarak hak sahiplerine dağıtılacağı, bu dağıtım sırasında kanuni limit dolduranlardan artan miktarın yine geri kalan hak sahiplerinin sayısına bölünmek suretiyle eşit olarak dağıtıma devam olunacağı, bu dağıtımlardan artan miktarın da bir sonraki yıl kullanılmak üzere adi emanet hesabında bekletileceği ve sonraki yıl tahsil edilen limit dışı vekalet ücretinin, önceki yıla ait emanet hesabındaki meblağ ile birleştirilmek suretiyle dağıtıma tabi tutulacağı belirtilmiştir.

Bu hükümlere göre; vekalet ücretine hak kazanmada "görev" yerine "kişinin" esas alınması, vekalet ücreti limitinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 146. maddesi gereğince yıl içindeki tüm katsayılar dikkate alınarak belirlenmesi ve yukarıda belirtilen esaslara göre dağıtımının yapılması, limit dışı kalan meblağın olması halinde ise artan miktar hakkında yine yukarıda belirtilen usule göre işlem yapılarak artan miktarın bir sonraki yıl kullanılmak üzere adi emanet hesabında bekletilmesi ve bir sonraki yıl tahsil edilen limit dışı vekalet ücretinin, önceki yıla ait emanet hesabındaki meblağ ile birleştirilmek suretiyle dağıtıma tabi tutulması gerekmektedir.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu tüm avukatlarla ilgili düzenleme yapan genel bir kanundur. 657 sayılı Kanuna tabi olarak Avukatlık hizmetleri sınıfı kadrosunda görev yapan avukat ise devlet ile memuriyet hizmet sözleşmesi yapmıştır. Avukatlık vekalet ücretine ilişkin 657 sayılı kanunda yapılan düzenlemeler avukatlık hizmetleri sınıfında çalışan kadrolu avukatlar için bağlayıcı özel düzenlemelerdir.

1580 sayılı Belediye Kanunu'na 19.3.1969 gün ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 199. maddesi ile eklenen "Ek Madde-8" de "Bu kadroya bağlı olarak aylık veya ücretleri belediye bütçesinden yahut belediyenin yönetim ve denetimi altındaki daire, müessese veya şirketlerden verilen müşavir ve avukatların takip ettikleri dava ve işlerde, mahkeme ve icra daireleri tarafından müvekkilleri belediye, daire, müessese veya şirket lehine avukatlık ücret tarifesine göre takdir edilen avukatlık ücretinin tahsil olunan kısmı belediye veya onun yönetim ve denetimi altındaki daire, müessese veya şirketin Hukuk İşleri Müdürlüğü yahut Hukuk Müşavirliği personeline, belediye meclisi tarafından tespit edilecek esaslara göre ve 7244 sayılı kanundaki hadler dahilinde tevzi ve tediye olunur." hükmü yer almaktadır. 657 sayılı kanundaki düzenleme Dolayısıyla 657 sayılı Kanuna tabi belediye avukatları için mahkemelerce takdir edilecek vekalet ücretinin aynı Kanunun 146. maddesindeki hadler dahilinde ödenmesi gerekmektedir.

Dilekçi tarafından 2005 yılında yürürlüğe girmiş olsa da 5393 sayılı kanunun 82. maddesine göre dava ve icra takipleri nedeniyle tahsil olunan vekalet ücretlerinin tamamının dağıtılması gerektiği belirtilmekte ise de, 2004 yılında yürürlükte olmayan 5393 sayılı kanunun 82. maddesi ile getirilen hüküm de 657 sayılı kanunun 146 ncı maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmemektedir. Dilekçi tarafından konu ile ilgili yargı kararlarından sözedilmekte ise de, 832 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 65. maddesi gereğince Genel Mahkemelerce verilen hükümler Sayıştay'ın hesap ve işlemler yönünden denetimine engel değildir.

İlamın (B) bendi ile ilgili olarak ise, süresi belirli hizmet akdi ile büro elemanı olarak çalıştırılan işçi, iş mevzuatı hükümlerine tabi olup, hizmet akdi ile belirlenen ödemeler ile sınırlı olarak kendisine ödeme yapılabilir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle dilekçilerin iddialarının reddi ile 736 sayılı ilamın 3. maddesiyle toplam 52.559.170.000 liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 22.04.2008 tarih ve 30102 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.