Sayıştay 8. Dairesi 29409 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2004

• Daire: 8

• Dosya No: 29409

• Tutanak No: 29811

• Tutanak Tarihi: 25.12.2007

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 445 sayılı ilamın üçüncü maddesi ile boş bulunan Hesap İşleri ve Personel Müdürlüğü görevlerini tedviren yürüten Emlak Şefi Akif Uçar’a asilde aranan şartları haiz olmadığı halde bu kadrolara ilişkin vekalet aylığı (hesap işleri müdürlüğü kadrosuna vekaleti sırasında ödenmiştir) ve zam ve tazminat farkı ödenmesi gerekçesiyle 1.854.000.000.. Liraya tazmin hükmü verilmiştir

Dilekçi özetle, Belediyelerinde Şef kadrosunda bulunan Akif Uçar’ın 01.01.2004 tarihinden 31.08.2004 tarihine kadar boş bulunan 3.derece kadrolu Personel Müdürlüğü görevini, 31.08.2004 tarihinden itibaren de boş bulunan 1.Derece kadrolu Hesap İşleri Müdürlüğü görevini Başkanlık Makamının yazılı talimatları ile vekaleten yürütmekle görevlendirildiğini, ilamda bu görevlendirmelerin asilde aranan şartları taşımadığı gerekçesiyle tedviren değerlendirildiğini, benzer bir olayda Danıştay 3.Dairesinin 16.04.1982 T.E. 1982/960,K1982/929 sayılı kararında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Ek ve Değişikliklerindeki hükümlere göre bir görevin asaleten, vekaleten yada ikinci görev olarak yürütülmesinin mümkün olduğunu, tedviren görevlendirme adı altında bir müesseseye yer verilmediğinin ifade edildiğini, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 86.maddesi hükmü uyarınca Görevde Yükselme esaslarına dair yönetmelik dikkate alınarak asalaten atanacak personel bulunmadığı için atandığını, Personel Müdürlüğü vekaleti sırasında işgal ettiği şef kadrosuna ait özel tazminatı ile ile 3.derece kadrolu Personel Müdürlüğüne ait özel hizmet tazminatı farkının ödendiğini, 1.dereceli Hesap İşleri Müdürlüğü vekaleti sırasında da Devlet Memurları Kanunu’nun 86.maddesi hükmü uyarınca vekalet aylığı ile işgal ettiği şef kadrosuna ait özel tazminatı ile ile 1.derece kadrolu Hesap İşleri Müdürlüğüne ait özel hizmet tazminatı farkının ödendiğini, Sayıştay Genel Kurulunun 03.05.1979 tarih ve 3991/1 Sayılı Kararında vekaleten atama usulüne göre yapılmışsa mali haklardan istifade eder denildiğini, Danıştay 11.Dairesinin 22.12.2003 tarih ve 2001/481 Esas,2003/5610 sayılı kararı ile asilde aranan şartları taşımayan bir kişinin vekil olarak atanamayacağı ve kendisine vekalet aylığı ödenemeyeceği açık olmakla birlikte Anayasanın angaryayı yasaklayan hükmü uyarınca vekalet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerektiğine karar verdiğini, yapılan ödemelerin usulüne uygun olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

657 sayılı Yasanın değişik 86'ncı maddesinin ikinci bendinde, bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekaletin asıl olduğu belirtilmek suretiyle, bir göreve vekalet ettirilmeleri halinde memurlara vekalet aylığı ödenmemesi ilke olarak kabul edilmiştir.

Aynı maddenin altıncı bendinde, boş kadrolara ilişkin görevlerin gerek görüldüğünde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebileceği belirtilmek suretiyle de, yukarıda belirtilen ilke, bu kez boş kadrolar için yinelenmiştir.

Bu kuralın istisnalarına anılan maddenin beşinci ve yedinci bentlerinde yer verilmiştir. Aynı maddenin yedinci ve son bendinde, bu Yasaya tabi kurumlarda mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabileceği hükme bağlanmıştır ki, bu hükümden de, boş olan saymanlık kadrolarına vekalet ettirilen memurlara vekalet aylığı verilmesinin gerektiği anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle mali, nakdi ve ayni sorumluluğu olan sayman kadrolarının boşalması halinde, vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından bu kadrolara vekaleten atama yapılabilecektir

Aynı Kanunun değişik 175 maddesinin 04.07.2001 tarih ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5nci maddesiyle eklenen 2nci fıkrasında, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanunun mülga 213 maddesinden sonra gelen ek maddesi, 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 152 madde olarak “zam ve tazminatlar başlığıyla kanuna eklenmiş olup, anılan kanun maddesine istinaden hazırlanan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve aynı Kanun ek Geçici 9.maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara ne miktarda zam ve tazminat verileceğine ilişkin 06.02.2004 Tarih 2004/6996 Sayılı Kararname Eki Karar’ın 9) uncu maddesinde aynen;

“ 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

A-Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

1. Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

2. Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek Karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

3. Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,

kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

Ancak;

1. Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,

………………………………………………………………………………………………

vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez” denilmektedir.

Yukarıya alınan mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, vekalet eden şahsa, vekalet aylığı ile asli kadro ve görevleri karşılığı fiilen aldıkları zam ve tazminat toplam net tutarları ile vekalet ettikleri kadro ve görev için öngörülen zam ve tazminat toplam net tutarları arasındaki farkın ödenmesi için vekilin genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (sınav şartı hariç)bir arada taşımaları şarttır

İl Özel İdareleri, Belediyeler Ve İl Özel İdareleri Ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese Ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik’in,

1. maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri esas alınarak il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda istihdam edilen memurların görevde yükselmelerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir. ”denilmektedir.

Anılan Yönetmeliğin öğrenim düzeyi başlıklı 14 maddesinin a) fıkrasında ise; Yazı işleri müdürlüğü, personel müdürlüğü, hesap işleri müdürlüğü, iktisat müdürlüğü, zabıta müdürlüğü, itfaiye müdürlüğü kadrolarına atanabilmek için kamu yönetimi, maliye, iktisat, işletme, iş idaresi ve benzeri sosyal ve idari bilim dallarında en az dört yıllık yüksek öğrenim görmek veya bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilmiş yurt içi veya yurt dışı öğrenim kurumlarından mezun olmak şarttı öngörülmüştür..

Emlak Şefliği kadrosunda bulunan Akif Uçar orta okul mezunu olup Hesap İşleri ve Personel Müdürlüğü kadrolarına atanmak için yönetmelikle öngörülen yüksek öğrenim şartını taşımamaktadır. Bu nedenle kendisine vekalet aylığı (boş olan hesap işleri müdürlüğü kadrosuna vekalet nedeniyle ödenmiştir.) ile asli kadro ve görevi karşılığı fiilen aldığı zam ve tazminat toplam tutarları ile vekalet ettiği (Hesap İşleri Müdürlüğü ve Personel İşleri Müdürlüğü) kadro ve görevler için öngörülen zam ve tazminat toplam tutarları arasındaki farkın ödenmemesi gerekmektedir.

Temyiz dilekçesinde belirtilen 3991/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararı boşalan kaymakamlık kadrolarına saymanlık görevini yapmamak koşuluyla malmüdürlerinin, vekaleten atanabileceğine ilişkin olup konumuzla bir ilgisi bulunmamaktadır.Ayrıca bu kararda vekaleten atanan memurlara verilecek vekalet aylığı ile işgüçlüğü ve iş riski gibi zam ve tazminatların 657 sayılı Yasa hükümleri ve her yıl çıkarılan yan ödeme kararnamelerinde belirtilen esaslar dairesinde ödenmesinin tabi bulunduğu ortadadır denilmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı dilekçi iddialarının reddi ile 445 sayılı ilamın üçüncü maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. Aynı ilamın dördüncü.maddesi ile boş bulunan Hesap İşleri ve Personel Müdürlüğü görevlerini tedviren yürüten Ambar Ayniyat Memuru Bahri Özduran’a asilde aranan şartları haiz olmadığı halde bu kadrolara ilişkin vekalet aylığı ve zam ve tazminat farkı ödenmesi gerekçesiyle 2.706.000.000.. Liraya tazmin hükmü verilmiştir

Dilekçi, dilekçelerinde özetle, Belediyede Ambar Ayniyat Memuru iken 05.02.2004 tarihinden 31.08.2004 tarihine kadar boş bulunan 1.Derece kadrolu Hesap İşleri Müdürlüğü görevini 31.08.2004 tarihinden itibaren de boş bulunan 3.derece kadrolu Personel Müdürlüğü görevini, Başkanlık Makamının yazılı talimatları ile vekaleten yürütmekle görevlendirildiğini, ilamda bu görevlendirmelerin asilde aranan şartları taşımadığı gerekçesiyle tedviren değerlendirildiğini, benzer bir olayda Danıştay 3.Dairesinin 16.04.1982 T.E. 1982/960,K1982/929 sayılı kararında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Ek ve Değişikliklerindeki hükümlere göre bir görevin asaleten, vekaleten yada ikinci görev olarak yürütülmesinin mümkün olduğunu, tedviren görevlendirme adı altında bir müesseseye yer verilmediğinin ifade edildiğini, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 86.maddesi hükmü uyarınca Görevde Yükselme esaslarına dair yönetmelik dikkate alınarak asalaten atanacak personel bulunmadığı için atandığını, Makamca bu atamada hizmetinin, 2 yıllık Meslek Yüksekokulu Muhasebe bölümü mezunu olmasının, tecrübelerinin ve 90 üzeri sicil ortalamasından dolayı bir kademe ile ödüllendirilmesinin dikkate alındığını, Personel Müdürlüğü vekaleti sırasında işgal ettiği Memur kadrosuna ait özel tazminatı ile ile 3.derece kadrolu Personel Müdürlüğüne ait özel hizmet tazminatı farkının ödendiğini,1.dereceli Hesap İşleri Müdürlüğü vekaleti sırasında da Devlet Memurları Kanunu’nun 86.ve 175 nci madde hükümleri uyarınca vekalet aylığı ile işgal ettiği memur kadrosuna ait özel tazminatı ile ile 1.derece kadrolu Hesap İşleri Müdürlüğüne ait özel hizmet tazminatı farkının ödendiğini, Sayıştay Genel Kurulunun 03.05.1979 tarih ve 3991/1 Sayılı Kararında vekaleten atama usulüne göre yapılmışsa mali haklardan istifade eder denildiğini, Danıştay 11.Dairesinin 22.12.2003 tarih ve 2001/481 Esas,2003/5610 sayılı kararı ile asilde aranan şartları taşımayan bir kişinin vekil olarak atanamayacağı ve kendisine vekalet aylığı ödenemeyeceği açık olmakla birlikte Anayasanın angaryayı yasaklayan hükmü uyarınca vekalet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerektiğine karar verdiğini, 02.02.2000 tarihli 23952 nolu Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Görevde Yükselme Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde öğrenim düzeyi ile ilgili olarak Yazı işleri müdürlüğü, personel müdürlüğü, hesap işleri müdürlüğü, iktisat müdürlüğü, zabıta müdürlüğü, itfaiye müdürlüğü kadrolarına atanabilmek için kamu yönetimi, maliye, iktisat, işletme, iş idaresi ve benzeri sosyal ve idari bilim dallarında en az dört yıllık yüksek öğrenim görmek hükmü yer aldığını, aynı yönetmeliğin Geçici 1.maddesinde İhtiyaç duyulan hallerde bu Yönetmelik kapsamında bulunan personelden 18.4.1999 tarihinde görevde bulunanlar için bu Yönetmelikte öngörülen öğrenim düzeyinin bir alt öğrenim düzeyi esas alınabileceğini, (Ek : 20.4.2004 - 25439 R.G.) Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in yürürlüğe girdiği 18.4.1999 tarihi itibariyle görevde bulunanlardan iki yıllık yüksek öğrenim görmüş olanlar, dört yıllık yüksek öğrenim görmüş kabul edileceği, Müdürlük Kadrosuna atanabilmek için öğrenim düzeyi yönünden Yönetmeliğin geçici 1 ve ek maddelerine göre 4 yıllık yükseköğrenim düzeyi görmüş gibi kabul edilmesi gerekeceğinden hizmete ilişkin olarak 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin B bendinde yazılı süreler kadar (12 yıl ) hizmetinin olduğunu ve Hesap İşleri Müdürlüğünde 4 yılda fazla çalıştığından görevde yükselme sınavlarına katılabileceğini, asilin şartlarını taşıdığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Bu tutanağın 1.maddesinde belirtilen yasal gerekçelerle vekalet eden şahsa, vekalet aylığı ile asli kadro ve görevleri karşılığı fiilen aldıkları zam ve tazminat toplam net tutarları ile vekalet ettikleri kadro ve görev için öngörülen zam ve tazminat toplam net tutarları arasındaki farkın ödenmesi için vekilin genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (sınav şartı hariç)bir arada taşımaları şarttır

İl Özel İdareleri, Belediyeler Ve İl Özel İdareleri Ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese Ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik’in,

1. maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri esas alınarak il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda istihdam edilen memurların görevde yükselmelerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir. ”denilmektedir.

Anılan Yönetmeliğin öğrenim düzeyi başlıklı 14 maddesinin a) fıkrasında; Yazı işleri müdürlüğü, personel müdürlüğü, hesap işleri müdürlüğü, iktisat müdürlüğü, zabıta müdürlüğü, itfaiye müdürlüğü kadrolarına atanabilmek için kamu yönetimi, maliye, iktisat, işletme, iş idaresi ve benzeri sosyal ve idari bilim dallarında en az dört yıllık yüksek öğrenim görmek veya bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilmiş yurt içi veya yurt dışı öğrenim kurumlarından mezun olmak şartı,

Geçici madde 1’de de; İhtiyaç duyulan hallerde bu Yönetmelik kapsamında bulunan personelden 18.4.1999 tarihinde görevde bulunanlar için bu Yönetmelikte öngörülen öğrenim düzeyinin bir alt öğrenim düzeyi esas alınabilir.(Ek : 20.4.2004 - 25439 R.G.) Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in yürürlüğe girdiği 18.4.1999 tarihi itibariyle görevde bulunanlardan iki yıllık yüksek öğrenim görmüş olanlar, dört yıllık yüksek öğrenim görmüş gibi kabul edileceği,

Hizmete ilişkin özel şartlar başlıklı 15.maddenin a) fıkrasında da; 1-4 dereceli kadrolar için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süreler kadar, 5 ve daha aşağı dereceli kadrolar için de en az 8 yıl hizmeti olmak koşulu,

Öngörülmüştür.

Ambar Ayniyat Memuru Bahri Özduran; 18.12.1986 tarihinde Ankara Üniversitesi Çankırı Meslek Yüksekokulu İktisadi ve İdari Programlar Muhasebe bölümünden mezun olmuştur. 29.06.1990-01.05.1993 tarihleri arasında Safranbolu Belediyesinde İşçi, 1.05.1993 tarihinden bu tarihe kadar memur olarak çalışmaktadır. Sözü edilen görevde yükselme yönetmeliğin geçici 1.maddesi hükmüne göre Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in yürürlüğe girdiği 18.4.1999 tarihi itibariyle görevde bulunduğundan dört yıllık yüksek öğrenim görmüş gibi kabul edilmesi gerekmektedir.

Anılan Yönetmelik 1-4 dereceli kadrolar için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süreler kadar hizmetinin olması şartı öngörmüştür.

Devlet Memurları Kanunun 68 maddesisin B bendinde; “(Değişik: 4/5/1984 - KHK 199/1 md.) Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a. 1 nci dereceli görevlerden ek göstergesi 650 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl

b. 1 ve 2 nci derece görevlerden ek göstergesi 650'den az olanlar için en az 10 yıl,

c. 3 ve 4 ncü dereceli görevler için en az 8 yıl,

(Ek fıkra: 26/8/1993 - KHK - 501/1 md.; İptal Anayasa Mahkemesinin 6/10/1993 tarihli ve E. 1993/32, K. 1993/32 sayılı kararı ile)

(Değişik: 27/6/1989 - KHK - 375/7 Md.) 8.6.1984 tarih ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dahil kurumlarda fiilen çalışmış olması ve yükseköğrenim görmüş bulunması şarttır. Ancak dört yıldan daha az süreli yüksek öğrenim görenler için yukarıdaki sürelere ikişer yıl ilave edilir. Yasama Organı Üyeliğinde, Kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte ve okul devresi dahil yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yüksek öğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin 6 yılı geçmemek üzere 3/4'ü yukarıdaki sürelerin hesabında dikkate alınır.”denilmektedir.

Adı geçen şahıs 29.06 1990 tarihinden itibaren Safranbolu Belediyesinde işçi ve memur kadrosunda çalıştığından bu madde hükmüne göre Belediyenin müdürlük kadroları için öngörülen 12 yıllık hizmet süresini doldurmak şartını, Yönetmeliğin 16 maddesinde (istihdam edilen personelin, bu yönetmeliğin 5inci maddesinde yer alan kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmeleri için son sicil notu olumlu olmak kaydıyla, son üç yıllık sicil notu ortalaması en az 70 olması ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesinin (D) bendine göre ceza almamış olması ) ve 17 maddesinde (Bu Yönetmeliğin kapsamındaki kadrolara atanabilmek için en az iki yıl süre ile atamanın yapılacağı kurumda çalışmış olmak.) öngörülen şartları da taşıdığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerden dolayı, boş bulunan Hesap İşleri ve Personel Müdürlüğü görevlerini vekaleten yürüten Bahri Özduran’a asilde aranan şartlar taşıdığından Hesap İşleri Müdürlüğü kadrosuna vekaleti sırasında ödenen vekalet aylığı ile, asli kadro ve görevi karşılığı fiilen aldığı zam ve tazminat toplam tutarları ile vekalet ettiği (Hesap İşleri Müdürlüğü ve Personel İşleri Müdürlüğü) kadro ve görevleri için öngörülen zam ve tazminat toplam tutarları arasındaki farkın ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından dilekçi iddialarının kabulü ile 445 sayılı ilamın dördüncü maddesiyle 2.706.000.000-liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 25.12.2007 tarih ve 29811 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.