Sayıştay 8. Dairesi 29015 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 8

• Dosya No: 29015

• Tutanak No: 29587

• Tutanak Tarihi: 23.10.2007

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. 798 sayılı ilamın 5. maddesi ile; Kandilli Rasathanesinin değişik yerlerdeki istasyonlarının yapım ve onarımlarıyla ilgili, gerçek dışı belge düzenleyerek ödemede bulunulduğu gerekçesiyle 48.380.000.000. liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; 5094 sayılı verile emri kapsamında; Manisa İli Akhisar İlçesi Kayalıoğiu beldesi, Konya İli Hadim İlçesi yeni kurulan deprem istasyonlarının subasman ve çevre imalatları, mobo (Polyester kabin) temini, nakliyesi, montajı ile Erzurum ili Merkez deprem istasyonu Mobo temini, nakliyesi ve montajı işlerinin yapıldığını, inşaat imalatları için gerekli malzeme ve işçiliklerin çevreden sağlanıp teknik elemanları gözetiminde yaptırıldığını,

Polyester kabin üretici firma fiyatları üzerinden hazırlanan yaklaşık maliyet tutarının (KDV hariç) 6.221.400.000.-TL olduğunu, diğer harcamalar da ( yerel işyerlerinden alınan malzeme ve personel giderleri) göz önüne alındığında KDV dahil yaklaşık 7.650.000.000.-TL lik maliyete karşılık 7.198.000.000.- TL. ödeme yapıldığını, böylece hem maliyetlerin düşük tutulduğunu hem de işin kısa sürede bitirilmesinin sağlandığını, bu imalatlarla ilgili keşif özetleri, yapılan harcamalara ilişkin fatura ve belgeler ile bu işlerin Rektörlüğün bilgisi dahilinde yapıldığına ilişkin Sayın Rektör Prof. Dr. Sabih TANSAL'ın yazısının olduğunu,

16.10.2003 tarih 6376 sayılı verile emri kapsamında; Kilyos Sarıtepe kampusu Biyomedikal Binasına Network ağı kurulması işinin yapıldığını, işin aciliyeti nedeniyle konusunda deneyimli olan Network Firmasının, GETA Genel İnşaat aracılığıyla belirtilen tüm işleri kısa sürede ve tekniğine uygun olarak yapıp tamamladığını,

14.11.2003 tarih 7239 sayılı verile emri kapsamında; Rektörlük Makamının 700.1/120 sayı 10 Mart 2003 tarihli yazısı ve onayı ile Kandilli Rasathanesi Yeni konferans salonuna koltukların temini ve montajı işlerinin yaptırıldığını, yüklenici firmaya üretici firmanın (Büromod Büro Mobilyaları) tenzilatlı fiyatları üzerinden ayrıca kar ödenmeden yaptırıldığını, 220 adet koltuk imalatı ve montajının tutarı olan 9.101.250.000.-TL nin ödendiğini, imalatların yapıldığına dair T.C.Sarıyer Asliye 2.Mahkemesinin 2006/41 nolu 29.08.2006 tarihli tespit dosyası, bu işle ilgili açıklayıcı belgeler ve bu işlerin Rektörlüğün bilgisi dahilinde yapıldığına ilişkin Sorgu dönemindeki Sayın Rektör Prof. Dr. Sabih TANSAL' ın yazısının olduğunu,

Belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemektedir.

Kandilli Rasathanesinin İstanbul dışındaki çeşitli deprem istasyonlarının yapım ve onarımı adıyla gerçek dışı belge düzenleyerek ödemede bulunulduğu gerekçesiyle 48.380.000.000- liraya tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi 5094 sayılı verile emri kapsamında; Manisa İli Akhisar İlçesinde, ve Konya İli Hadim İlçesinde yeni kurulan deprem istasyonlarına ait imalatlar ile Erzurum ili Merkez deprem istasyonu Mobo temini, nakliyesi ve montajı işlerinin yapıldığını, inşaat imalatları için gerekli malzeme ve işçiliklerin çevreden sağlanıp bedelinin ödendiğini, ayrıca görevli personelin zaruri giderlerinin karşılandığını

6376 sayılı verile emri kapsamında; Kilyos Sarıtepe kampusu Biyomedikal Binasına Network ağı kurulması işinin yapıldığını, Sarıyer Asliye 2. Mahkemesi tarafından görevlendirilen bilirkişi tarafından hazırlanan 21.09.2006 tarihli rapor ile söz konusu imalatların yapıldığının tespit edildiğini,

7239 sayılı verile emri kapsamında; Rektörlük Makamının 700.1/120 sayı 10 Mart 2003 tarihli yazısı ve onayı ile Kandilli Rasathanesi Yeni konferans salonuna koltukların temini ve montajı işlerinin yaptırıldığını, Sarıyer Asliye 2. Mahkemesi tarafından görevlendirilen bilirkişi tarafından hazırlanan 18.09.2006 tarihli rapor ile söz konusu imalatların yapıldığının tespit edildiğini,

Bu tür uygulamaların ilgili projelerde yeterli ödenek bulunmaması nedeniyle önceden ihalesi yapılmış ve devam eden işler kapsamında yaptırıldığını, yersiz ödemede bulunulmadığını iddia etmektedir.

1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun 20. maddesinde;

“Bütçe ödeneklerinin verimli ve tutumlu olarak kullanılmasını sağlamak amacıyla aşağıdaki ilkeler gözetilir ve yaptırımlar uygulanır :

A) Tahakkuk memurları, ödeneklerin zamanında ve yerinde kullanılmasından, giderin gerçek gereksinme karşılığı olmasından, programlanmış hizmetlerin zamanında yerine getirilmesinden sorumlu, ita amirleri de bu hususları gözetlemekle yükümlüdür.

Bu Kanunun uygulanmasında hangi görevlilerin gider tahakkuk memuru sayılacağı, bütçe kanunlarındaki ayırım da göz önünde bulundurularak Maliye ve Gümrük Bakanlığınca belli edilir. Tahakkuk memuru sayılanlara ita amirliği yetkisinin verilmesi durumunda tahakkuk memurluğu görevi yetki kademesindeki en yakın yönetici tarafından yürütülür. Bu durumda ita amiri ve tahakkuk memuru yukarıdaki hususlardan birlikte sorumlu olurlar.

B) a) Bir giderin yapılmasına gerek gösteren görevliler, giderlerin gerçek gereksinme karşılığı olmasından tahakkuk memuru ile birlikte,

b) Bir mal veya hizmetin alınmasında görevli olanlar ilgili usul hükümleri çerçevesinde, belli nitelikteki mal veya hizmetin en uygun bedelle elde edilmesinden, belli bir bedelle amaca uygun nitelikte en fazla mal veya hizmet sağlanmasından doğrudan doğruya, sorumludurlar

C) Alınmayan mal ya da hizmeti alınmış; mevcudu olmayan inşaat, onarım ve üretimi var ya da bitmiş gibi göstererek gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle Devletin malvarlığından bir eksilmeye neden olanlar ile bu ve benzeri gerçekleştirme ve diğer kanıtlayıcı belgeleri bilerek imza ya da onaylamış bulunanlar hakkında ceza kanunlarının bu eylemlere ilişkin hükümleri uygulanır.

D) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen hükümlere aykırı işlem ve davranışlardan doğan Devlet zararı, sorumlularına ödettirilir. Şu kadar ki, suç konusu teşkil etmemek kaydıyla, bu işlem ve davranışlar Devlete ait bir hizmet ve girişimin gerçekleştirilmesi ya da tamamlanması gibi iyi niyetli bir amaca dayandığı ve hizmet yapılmış ya da mal teslim alınmış bulunduğu takdirde, Sayıştay’ın, Maliye ve Gümrük Bakanlığının ya da ilgili dairenin istemi üzerine, atamaya yetkili merci veya kurullar tarafından sorumlularının birer aylıklarının ceza olarak kesilmesine; tekrarlanması durumunda bunların ilgili hizmetlerde bir daha çalıştırılmamak üzere görevlerinin değiştirilmesine ya da memurluktan çıkarılmasına kanun, tüzük ve yönetmeliklerinde bu cezayı vermeye yetkili kılınmış merci ya da kurullarca karar verilir. Bu Kanunun sorumluluk üstlenme ile ilgili hükümleri saklı kalmak üzere, gözetim yükümlülüğünü yerine getirmeyen ikinci derece ita amirlerinin birer aylıklarının kesilmesine Sayıştay’ın veya Maliye ve Gümrük Bakanlığının istemi üzerine İçişleri Bakanlığınca karar verilir. Birinci derece ita amiri olan Bakanlar hakkında 13 üncü madde uyarınca işlem yapılır.

E) Adı ne olursa olsun bir komisyon veya kurul gibi bir organ ya da uzman bir görevli tarafından düzenlenen keşif, hakediş, tutanak, rapor, karar ve benzeri belgelere dayanılarak yapılan ödemelerde Sayıştay’ca saptanacak sorumluluğa, tahakkuk memuru ve saymanla birlikte, söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişiler de katılır.”

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun 3-f maddesinde; “Ulusal araştırma-geliştirme kurumlarının yürüttüğü ve desteklediği araştırma-geliştirme projeleri için gerekli olan mal ve hizmet alımları,

Ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç bu Kanuna tâbi değildir”

Denilmektedir.

Dilekçi tarafından yapıldığı belirtilen harcamalara ait kaynak bütçede yer almaktadır. Harcamalarla ilgili planlamaların yapılması ve bütçe ödeneklerinin ayarlanması da idarenin görevleri arasındadır. Depremle ilgili ulusal çapta yürütülecek projelere ilişkin mal ve hizmet alımları 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa tabi değildir. Yapılan uygulamalar Muhasebe-i Umumiye Kanunu ve Kamu İhale Kanunu başta olmak üzere mevzuata tamamen aykırıdır. Resmi olarak imalatların yapıldığının ancak 18.09.2006 ve 21.09 2006 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edilmesi, bilirkişi raporuna göre bazı koltukların halen poşetleri içinde depoda bulunması, yerinde denetim esnasında yapılmayan imalatlar tespit edilmiş olmasına rağmen yapıldığı iddia edilen diğer imalatların ibraz edilmemesi nedenleriyle dilekçi iddiaları yerinde görülmediğinden, 798 sayılı ilamın 5. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 798 sayılı ilamın 10. maddesi ile verilen 4.167.093.000. liranın tazminine dair hükmün, aynı tazmin hükmünde tahakkuk memuru sıfatıyla iştiraki bulunan Mine Kalenderoğlu’ nun başvurusu üzerine düzenlenen 23.10.2007 gün ve 29576 tutanak sayılı Temyiz Kurulu kararı ile kaldırılmış bulunduğu anlaşılmakla, dilekçinin iş bu madde ile ilgili itirazı üzerine KURULUMUZCA YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

3. 798 sayılı ilamın 17. maddesi ile; yapım ve onarım işleriyle ilgili gerçek dışı belge düzenleyerek ödemede bulunulduğu gerekçesiyle 21.712.000.000. liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; Uçaksavar kampusünde bulunan lojman binalarından C Blok 16, 20, 22 nolu dairelerin onarım ve tadilatlarının yapıldığını, bu imalatların yapıldığına dair T.C.Sarıyer Asliye 2.Mahkemesinin 2006/33 nolu 29.08.2006 tarihli tespit dosyası ve bu işlerin Rektörlüğün bilgisi dahilinde yapıldığına ilişkin Sayın Rektör Prof. Dr. Sabih TANSAL' ın yazısının bulunduğunu, bu lojmanların 80'li yıllarda yapıldığını ve yıllardır ciddi bir onarım görmediklerini, lojmanların öncelikle yeni işe başlayan yardımcı doçentlere tahsis edildiğini, bir yardımcı doçentin bir senelik maaşı kadar tutacak bir harcamayı, taşınacağı lojmanı oturulabilir hale getirmek için harcamasına imkan olmadığını ve bir lojmanın oturulamayacak bir durumda viran bir halde yeni sahibine teslim edilemeyeceğini, diğer yandan bu lojmanların büyük onarımlarının, 657 sayılı yasanın 12. maddesi'nde "Devlet Memurları görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet Mallarını korumak ve her an hizmete hazır bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadır" maddesi gereğince de yapılmalarının zorunlu olduğunu, bu nedenlerle lojmanların tamir ve tadilatı yapılarak Devlet malının korunduğunu, Üniversiteye her sene 15 ile 20 arasında genç yardımcı doçentin katıldığını, bunların çoğunun yurt dışından geldiği ve bu şekilde beyin göçünün de tersine çevrildiği göz önüne alınınca, genç ve yeni başlayan öğretim elemanlarına lojman sağlayabilmenin ne kadar hayati önem taşıdığının görüleceğini,

Bütçe Dairesi Başkanlığı' nın ekte sunulan Maliye Bakanlığı' nın 262 nolu Milli Emlak Genel Tebliği'ni değişik şekilde tefsir etmesi nedeniyle büyük onarımların (mutfak,banyo,döşeme gibi) imkansız hale geldiğini, oysa söz konusu tebliğde lojmanların bakımının içinde yaşayan varsa yaşayanlar tarafından yapılmasının öngörüldüğünü, onarımların lojmanlar tahsis edilmeden önce ve boşken banyo, mutfak gibi yerlerin sıva altı giderlerindeki patlaklar ve kaçaklar nedeniyle kurumun malını korumak amacıyla yapıldığını,

Kaldı ki söz konusu tebliğde "..... Deprem nedeniyle güçlendirme çalışması yapanlar ile uzun süreden beri onarım yapılmadığından boş bulunanlar hariç olmak üzere...." denildiğini, buradan da görüleceği üzere uzun süre boş kalan lojmanların içinde oturan hiç kimse olmadığı için bakım ve onarımlarının kurumlarca yapılabilmesine imkan sağlandığını,

Ayrıca 1050 Sayılı Yasanın 22. maddesinin D fıkrası' nda "şu kadar ki suç konusu teşkil etmemek kaydı ile bu işlem ve davranışlar, Devlete ait bir hizmet ve girişimin gerçekleştirilmesi ya da tamamlanması gibi iyi niyetli bir amaca dayandığı ve hizmet yapılmış ya da mal teslim alınmış bulunduğu takdirde..." denildiğini, yapılan işin hizmet karşılığı olarak ve Rektörlük Makamından alınan onay dahilinde yapıldığını, yapılan imalat ile ilgili belge ve metrajların ekte olduğunu,

Belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemektedir.

Gerçek dışı belge düzenleyerek, 4734 sayılı yasanın 22/d maddesinde belirtilen doğrudan temin usulüyle üç ayrı iş yaptırılmış gibi gösterilerek ödemede bulunulduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir. Dilekçi, C Blok 16, 20 ve 22 nolu dairelerin tadilat ve onarım bedelinin karşılanması için bu işlemin yapıldığını belirtmektedir.

İşbu tutanağın 1. maddesinde belirtilen gerekçelerle, 798 sayılı ilamın 17. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 23.10.2007 tarih ve 29587 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.