Sayıştay 8. Dairesi 28196 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2000

• Daire: 8

• Dosya No: 28196

• Tutanak No: 28672

• Tutanak Tarihi: 25.04.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada Mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

1)1396 sayılı ilamın 1. maddesi ile toplu iş sözleşmesi uyarınca işçilere yapılan ayni yakacak(kömür) yardımından gelir vergisi kesintisi yapılmaması sonucu fazla ödemede bulunulması sebebiyle 12.214.125.000 liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde 2000 yılında yapılan İşletme Toplu İş Sözleşmesi gereği işçilere bir hak olarak verilen yakacak ve giyim yardımları 2000 yılında ihaleleri yapılarak satın alma yolu ile temin edilmiş ve İşçilere Toplu İş Sözleşmesinin 38.Maddesi gereği dağıtılmış olduğunu, işçilerden gelir vergisi kesintisi yapılmadığını, çünkü;2000 yılında yapılan Toplu İş Sözleşmesinin 38. Maddesi olan " YAKACAK YARDIMLARI " başlıklı maddesinde " Taraf sendika üyesi işçilere 01.01.2000 tarihinden itibaren 2( iki) ton linyit kömürü ve 750 Kg çam odun verilir.Her türlü VERGİ ve MASRAFLAR İŞVERENE AİTDİR. "denilmekte olduğunu, yapılan yardımın işçiye BÜRÜT değil, NET olarak verileceğinin belirtildiğini ifade ederek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

193 sayılı Gelir vergisi Kanunu’nun 2361 sayılı Kanunun 43 ncü maddesiyle değişen 61 nci maddesinde;

“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali Sorumluluk Tazminatı), tahsilat, zam avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması konunun mahiyetini değiştirmez.”denilmektedir.

Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında ise hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç) 103 ve 104 üncü maddelere göre gelir vergisi tevkifatı yapılacağı belirtilmiştir.

Gelir Vergisi Kanununun 97 inci maddesinde de; “işverenler, hizmet erbabına ödedikleri ücretlerden 94 üncü madde gereğince yaptıkları vergi tevkifatını Vergi Usul Kanununda yazılı ücret bordrosunda veya bordro yerine geçen diğer kayıtlarda göstermeye mecburdurlar.” Denilmektedir.

Toplu İş Sözleşmesinin 38 inci maddesi hükmü uyarınca belediye işçilerine ayni olarak yapılan yakacak yardımı, para ile temsil edilebilen menfaat olması nedeniyle ücret tanımına girmektedir. Bu nedenle yakacak yardımından %15 oranında gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

Ancak, bu verile emirlerinde işçilere bir nakdi veya ayni bir ödeme söz konusu olmayıp satın alınan bir malın bedelinin ödenmesi söz konusudur. Satınalmaya ilişkin olarak yapılan ödeme ise Devlet İhale Kanunu ve Toplu iş Sözleşmesi hükümlerine göre yapılan yasal bir ödemedir ve satınalmaya ilişkin verile emirleriyle yapılan ödemelerden gelir vergisi kesilmesi de gerekmemektedir.

Açıklanan nedenlerle dilekçi iddialarının kabulü ile 1396 sayılı ilamın 1 inci maddesi ile 12.214.125.000 liraya verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

2. 1396 sayılı ilamın 2. maddesi ile toplu iş sözleşmesi uyarınca işçilere yapılan ayni yakacak(odun) yardımından gelir vergisi kesintisi yapılmaması sonucu fazla ödemede bulunulması sebebiyle3.633.386.000 liraya tazmin hükmü verilmiştir

Dilekçi dilekçesinde 2000 yılında yapılan İşletme Toplu İş Sözleşmesi gereği işçilere bir hak olarak verilen yakacak ve giyim yardımları 2000 yılında ihaleleri yapılarak satın alma yolu ile temin edilmiş ve İşçilere Toplu İş Sözleşmesinin 38.Maddesi gereği dağıtılmış olduğunu, işçilerden gelir vergisi kesintisi yapılmadığını, çünkü;2000 yılında yapılan Toplu İş Sözleşmesinin 38. Maddesi olan " yakacak yardımları " başlıklı maddesinde " Taraf sendika üyesi işçilere 01.01.2000 tarihinden itibaren 2( iki) ton linyit kömürü ve 750 Kg çam odun verilir.her türlü vergi ve masraflar işverene aittir. "denilmekte olduğunu, yapılan yardımın işçiye bürüt değil, net olarak verileceğinin belirtildiğini ifade ederek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

193 sayılı Gelir vergisi Kanunu’nun 2361 sayılı Kanunun 43 ncü maddesiyle değişen 61 nci maddesinde;

“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali Sorumluluk Tazminatı), tahsilat, zam avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması konunun mahiyetini değiştirmez.”denilmektedir.

Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında ise hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç) 103 ve 104 üncü maddelere göre gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacağı belirtilmiş olup, 103 üncü maddede bu tür ödemelerden kesilecek gelir vergisi oranı 2000 yılında %15 olarak belirlenmiştir.

Gelir Vergisi Kanununun 97 inci maddesinde de “işverenler, hizmet erbabına ödedikleri ücretlerden 94 üncü madde gereğince yaptıkları vergi tevkifatını Vergi Usul Kanununda yazılı ücret bordrosunda veya bordro yerine geçen diğer kayıtlarda göstermeye mecburdurlar.” Denilmektedir.

Toplu İş Sözleşmesinin 38 inci maddesi hükmü uyarınca belediye işçilerine ayni olarak yapılan yakacak yardımı, para ile temsil edilebilen menfaat olması nedeniyle ücret tanımına girmektedir. Bu nedenle odun yardımından %15 oranında gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

Ancak, bu verile emirlerinde işçilere bir nakdi veya ayni bir ödeme söz konusu olmayıp satın alınan bir malın bedelinin ödenmesi söz konusudur. Satınalmaya ilişkin olarak yapılan ödeme ise Devlet İhale Kanunu ve Toplu iş Sözleşmesi hükümlerine göre yapılan yasal bir ödemedir ve satınalmaya ilişkin verile emirleriyle yapılan ödemelerden gelir vergisi kesilmesi de gerekmemektedir.

Açıklanan nedenlerle dilekçi isteminin kabul edilerek 1396 sayılı ilamın 2. maddesi 3.633.386.000 liraya ilişkin verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

3. 1396 sayılı ilamın 3. maddesi ile toplu iş sözleşmesi uyarınca işçilere yapılan ayni giyim yardımından gelir vergisi kesintisi yapılmaması sonucu fazla ödemede bulunulması sebebiyle 1.574.732.000 liraya tazmin hükmü verilmiştir

Dilekçi dilekçesinde 2000 yılında yapılan İşletme Toplu İş Sözleşmesi gereği işçilere bir hak olarak verilen yakacak ve giyim yardımları 2000 yılında ihaleleri yapılarak satın alma yolu ile temin edilmiş ve İşçilere Toplu İş Sözleşmesinin 38.Maddesi gereği dağıtılmış olduğunu, işçilerden gelir vergisi kesintisi yapılmadığını, çünkü;2000 yılında yapılan Toplu İş Sözleşmesinin 38. Maddesi olan " yakacak yardımları " başlıklı maddesinde " Taraf sendika üyesi işçilere 01.01.2000 tarihinden itibaren 2( iki) ton linyit kömürü ve 750 Kg çam odun verilir,her türlü vergi ve masraflar işverene aittir. "denilmekte olduğunu, yapılan yardımın işçiye bürüt değil, net olarak verileceğinin belirtildiğini ifade ederek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

193 sayılı Gelir vergisi Kanunu’nun 2361 sayılı Kanunun 43 ncü maddesiyle değişen 61 nci maddesinde;

“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali Sorumluluk Tazminatı), tahsilat, zam avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması konunun mahiyetini değiştirmez.”denilmektedir.

Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında ise hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerin (istisnadan faydalananlar hariç) 103 ve 104 üncü maddelere göre gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacağı belirtilmiştir.

Anılan Kanununun 97 inci maddesinde de “işverenler, hizmet erbabına ödedikleri ücretlerden 94 üncü madde gereğince yaptıkları vergi tevkifatını Vergi Usul Kanununda yazılı ücret bordrosunda veya bordro yerine geçen diğer kayıtlarda göstermeye mecburdurlar.”denilmektedir.

Toplu İş Sözleşmesi uyarınca belediye işçilerine ayni olarak yapılan giyecek yardımı, para ile temsil edilebilen menfaat olması nedeniyle ücret tanımına girmektedir. Bu nedenle giyecek yardımından %15 oranında gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

Ancak, bu verile emirlerinde işçilere bir nakdi veya ayni bir ödeme söz konusu olmayıp satın alınan bir malın bedelinin ödenmesi söz konusudur. Satınalmaya ilişkin olarak yapılan ödeme ise Devlet İhale Kanunu ve Toplu iş Sözleşmesi hükümlerine göre yapılan yasal bir ödemedir ve satınalmaya ilişkin verile emirleriyle yapılan ödemelerden gelir vergisi kesilmesi de gerekmemektedir.

Açıklanan nedenlerle dilekçi iddialarının kabulü ile 1396 sayılı ilamın 3 üncü maddesi ile 1.574.732.000 liraya verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

4. 1396 sayılı ilamın 4. maddesi ile toplu iş sözleşmesi uyarınca işçilere yapılan ayni giyim yardımından gelir vergisi kesintisi yapılmaması sonucu fazla ödemede bulunulması sebebiyle 1.527887.000 liraya tazmin hükmü verilmiştir

Dilekçi dilekçesinde 2000 yılında yapılan İşletme Toplu İş Sözleşmesi gereği işçilere bir hak olarak verilen yakacak ve giyim yardımları 2000 yılında ihaleleri yapılarak satın alma yolu ile temin edilmiş ve İşçilere Toplu İş Sözleşmesinin 38.Maddesi gereği dağıtılmış olduğunu, işçilerden gelir vergisi kesintisi yapılmadığını, çünkü;2000 yılında yapılan Toplu İş Sözleşmesinin 38. Maddesi olan " yakacak yardımları " başlıklı maddesinde " Taraf sendika üyesi işçilere 01.01.2000 tarihinden itibaren 2( iki) ton linyit kömürü ve 750 Kg çam odun verilir,her türlü vergi ve masraflar işverene aittir. "denilmekte olduğunu, yapılan yardımın işçiye bürüt değil, net olarak verileceğinin belirtildiğini ifade ederek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

193 sayılı Gelir vergisi Kanunu’nun 2361 sayılı Kanunun 43 ncü maddesiyle değişen 61 nci maddesinde;

“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali Sorumluluk Tazminatı), tahsilat, zam avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması konunun mahiyetini değiştirmez.”denilmektedir.

Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında ise hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerin (istisnadan faydalananlar hariç) 103 ve 104 üncü maddelere göre gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacağı belirtilmiştir.

Anılan Kanununun 97 inci maddesinde de “işverenler, hizmet erbabına ödedikleri ücretlerden 94 üncü madde gereğince yaptıkları vergi tevkifatını Vergi Usul Kanununda yazılı ücret bordrosunda veya bordro yerine geçen diğer kayıtlarda göstermeye mecburdurlar.”denilmektedir.

Toplu İş Sözleşmesi uyarınca belediye işçilerine ayni olarak yapılan giyecek yardımı, para ile temsil edilebilen menfaat olması nedeniyle ücret tanımına girmektedir. Bu nedenle giyecek yardımından %15 oranında gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

Ancak, bu verile emirlerinde işçilere bir nakdi veya ayni bir ödeme söz konusu olmayıp satın alınan bir malın bedelinin ödenmesi söz konusudur. Satınalmaya ilişkin olarak yapılan ödeme ise Devlet İhale Kanunu ve Toplu iş Sözleşmesi hükümlerine göre yapılan yasal bir ödemedir ve satınalmaya ilişkin verile emirleriyle yapılan ödemelerden gelir vergisi kesilmesi de gerekmemektedir.

Açıklanan nedenlerle dilekçi iddialarının kabulü ile 1396 sayılı ilamın 4 üncü maddesi ile 1.527.887.000 liraya verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

5. 1396 sayılı ilamın 5. maddesi ile toplu iş sözleşmesi uyarınca işçilere yapılan ayni giyim yardımından gelir vergisi kesintisi yapılmamamsı sonucu fazla ödemede bulunulması sebebiyle 706.387.000 liraya tazmin hükmü verilmiştir

Dilekçi dilekçesinde 2000 yılında yapılan İşletme Toplu İş Sözleşmesi gereği işçilere bir hak olarak verilen yakacak ve giyim yardımları 2000 yılında ihaleleri yapılarak satın alma yolu ile temin edilmiş ve İşçilere Toplu İş Sözleşmesinin 38.Maddesi gereği dağıtılmış olduğunu, işçilerden gelir vergisi kesintisi yapılmadığını, çünkü;2000 yılında yapılan Toplu İş Sözleşmesinin 38. Maddesi olan " yakacak yardımları " başlıklı maddesinde " Taraf sendika üyesi işçilere 01.01.2000 tarihinden itibaren 2( iki) ton linyit kömürü ve 750 Kg çam odun verilir,her türlü vergi ve masraflar işverene aittir. "denilmekte olduğunu, yapılan yardımın işçiye bürüt değil, net olarak verileceğinin belirtildiğini ifade ederek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

193 sayılı Gelir vergisi Kanunu’nun 2361 sayılı Kanunun 43 ncü maddesiyle değişen 61 nci maddesinde;

“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali Sorumluluk Tazminatı), tahsilat, zam avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması konunun mahiyetini değiştirmez.”denilmektedir

Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında ise hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerin (istisnadan faydalananlar hariç) 103 ve 104 üncü maddelere göre gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacağı belirtilmiştir.

Anılan Kanununun 97 inci maddesinde de “işverenler, hizmet erbabına ödedikleri ücretlerden 94 üncü madde gereğince yaptıkları vergi tevkifatını Vergi Usul Kanununda yazılı ücret bordrosunda veya bordro yerine geçen diğer kayıtlarda göstermeye mecburdurlar.”denilmektedir.

Toplu İş Sözleşmesi uyarınca belediye işçilerine ayni olarak yapılan giyecek yardımı, para ile temsil edilebilen menfaat olması nedeniyle ücret tanımına girmektedir. Bu nedenle giyecek yardımından %15 oranında gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

Ancak, bu verile emirlerinde işçilere bir nakdi veya ayni bir ödeme söz konusu olmayıp satın alınan bir malın bedelinin ödenmesi söz konusudur. Satınalmaya ilişkin olarak yapılan ödeme ise Devlet İhale Kanunu ve Toplu iş Sözleşmesi hükümlerine göre yapılan yasal bir ödemedir ve satınalmaya ilişkin verile emirleriyle yapılan ödemelerden gelir vergisi kesilmesi de gerekmemektedir.

Açıklanan nedenlerle dilekçi iddialarının kabulü ile 1396 sayılı ilamın 5 inci maddesi ile 706.387.000 liraya verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 25.04.2006 tarih ve 28672 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.