Sayıştay 8. Dairesi 28070 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2002

• Daire: 8

• Dosya No: 28070

• Tutanak No: 28890

• Tutanak Tarihi: 14.11.2006

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçi Cemil Yaşar ATİLA ile Sayıştay Savcı Vekilinin sözlü açıklamalarının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

652 sayılı ilamın 7. maddesiyle; müteahhit Dicle Temizlik İnş Tur.San.ve Tic. Ltd. Şti yüklenimindeki “ Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksek Okulu Temizlik” işine ait hak ediş ödemelerinde, sadece eski ve yeni asgari ücret farkından kaynaklanan sigorta prim farklarının ödenmesi gerekirken sigorta primine esas aylık alt sınırının arttırılmasından doğan pirim farklarının ödenmesi nedeniyle 544.749.756-liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde; asıl işverenin üniversite olduğunu, buna emsal olacak adli mahkeme kararları ile Yargıtay kararı bulunduğunu, Asgari Ücret Yönetmeliğinde sigortalının kazancı alt sınırın altında ise bu kazanç ile alt sınırı arasındaki farka ait primlerin tamamını işverenin ödeyeceğinin belirtildiğini, kararnamede yer almadığı gerekçesiyle sigorta primine esas aylık alt sınırının arttırılmasından doğan pirim farklarının ödenmemesinin haksızlık olduğunu, yeni fiyat farkı kararnamesinde bu ödemenin yapılmasına ilişkin hüküm konulduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmektedir.

Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliğinin “Şartnameler” başlıklı 6. maddesinde “İhale konusu işlerin her türlü özelliğini belirten şartname ve ekleri idarelerce hazırlanır.

Bu şartname işin mahiyetine göre konulacak özel ve teknik şartlardan başka genel olarak aşağıdaki hususların da gösterilmesi zorunludur.

…k) Sözleşme konusu işlerin malzeme veya birim fiyatlarındaki değişiklikler nedeniyle eğer ödenecekse fiyat farkının ne şekilde ödeneceği, …”

Aynı yönetmeliğin yönetmelikte hüküm bulunmayan haller Başlıklı 70. maddesinde; “Bu yönetmelikte hüküm bulunmayan durumlarda 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile bu kanuna göre çıkarılan tüzük ve yönetmelik hükümleri uygulanır.”,

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Şartname Genel Esasları” başlıklı 8. maddesinde “Bakanlar Kurulu a) Tip şartnamelerin genel ve ortak esaslarını belirlemeye,

b) Şartnamelere konulmak üzere 7. maddede sayılan hususlarla ilgili veya bunlar dışındaki konularda genel esaslar tespit etmeye,

Yetkilidir.” hükümlerine yer verilmektedir.

Bu hükümlere göre, idare, ihale konusu işe ilişkin şartnameye, birim fiyatları ile ilgili değişiklikler nedeniyle fiyat farkının ne şekilde ödeneceği hususunda hüküm koymakta serbest olmakla birlikte, Bakanlar Kurulu da şartnamelere konulacak hususlarda genel esasları tespit etmeye yetkilidir.

Verilen bu yetki çerçevesinde Bakanlar Kurulunca yayınlanan, Devlet İhale Kanunun kapsamına giren idarelerin inşaat ve imalat işlerine dair fiyat farkı kararnameleri dışında kalan işlerine ait şartname ve sözleşmelere fiyat farkı ile ilgili hükümler eklenmesi hakkındaki 28.11.1990 tarih 90/1216 sayılı Kararın 1. maddesinde,

“İdarelerce aşağıda belirtilen mal ve hizmetlerle ilgili olarak düzenlenecek şartname ve sözleşmelere;

c) Yardımcı hizmetler sınıfı personeli tarafından yerine getirilmesi gereken hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarının temizlenmesi işleri ile ilgili şartname ve sözleşmelerde çalıştırılacak Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personel sayısı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla; asgari ücret tespit komisyonlarınca ihalenin yapıldığı tarihte mevcut olan asgari ücretin artırılması halinde, eski ve yeni asgari saat ücretleri arasındaki fark; ayrıca bu farktan doğan ve işverence karşılanması gereken sosyal sigortalar primleri ve tasarrufu teşvik kesintisinde meydana gelecek artış farkının ödenmesi, hususlarında hüküm konulabilir.” denilmekle temizlik işleri ile ilgili ihalenin yapıldığı tarihten sonra, şartname ve sözleşmelerde hüküm bulunması kaydıyla, asgari ücrette meydana gelebilecek artışlar üzerine, işveren müteahhide, idarece verilebilecek artış farkının sınırları çizilmiş bulunmaktadır.

Diğer yandan, Maliye ve Gümrük Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 178 sayılı KHK nin 10. maddesinin f fıkrasında verilen yetkiye dayanılarak anılan Bakanlıkça hazırlanan Temizlik İhalelerinde Uygulanacak Esasların IV Şartname ve Sözleşmelerde Dikkate Alınacak Hususlar bölümünde 90/1216 sayılı BKK.nın 1/c maddesi ile ilgili olarak yapılan açıklamadan sonra

“Ancak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre alınacak prim ve verilecek ödenekler ile bağlanacak gelir ve aylıkların hesaplanmasında esas alınacak gösterge ve üst gösterge tablolarının değiştirilmesi nedeniyle prime esas aylık alt sınırının artması halinde işverence karşılanması gereken prim farklarının ödenmesi anılan Kararnameye göre mümkün bulunmadığından sözleşme ve şartnamelerde, bu nedenle fark ödemesi yapılacağına ilişkin hükümlere yer verilmemesi gerekmektedir.” denilmektedir.

İdare İle Yüklenici Dicle Temizlik İnş Tur.San.ve Tic. Ltd. Şti Şirketi arasında imzalanan sözleşme eki şartnamenin 13. maddesinde aynen ;“b) 28 Aralık 1990 tarih ve 20739 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 90/1216 sayılı kararname eki gereği asgari ücretten doğacak fark ve S.S.K.sigorta prim tabanı ile asgari ücret arasındaki sigorta primlerinin tümü ödenecektir. Ayrıca, işsizlik kesintileri sigorta fonu vergilerinden kaynaklanan artış olursa da bu fark ödenecektir” denilmiş olsa da, şartnameye konulan bu hüküm 2886 sayılı kanun uyarınca yetkili organ olan Bakanlar Kurulunca çıkarılmış 90/1216 sayılı fiyat farkı kararnamesine aykırı hükümler içermesi nedeniyle uygulama olanağı bulunmamaktadır.

Nitekim, Sayıştay Genel Kurulunun 20.6.2002 tarih ve 5030/2 Kararında ; ‘506 sayılı Kanunun 78’inci maddesinde yer alan prime esas günlük kazanç alt sınırının artırılması durumunda, artırılan yeni tutarla eski günlük kazanç alt sınırı arasındaki farka isabet eden sosyal sigorta prim farklarının fiyat farkı olarak müteahhide ödenemeyeceği’ şeklinde konu açıklığa kavuşturulmuş bulunmaktadır.

Üniversite ile yüklenici Dicle Temizlik İnş Tur.San.ve Tic. Ltd. Şti şirketi ile yapılan sözleşmede, idare taraflardan biri olup diğer taraf anılan firmadır. İdare temizlik işini anılan firmaya bir sözleşme ile vermiştir ve bu işi yanında çalıştığı işçiler ile yerine getirmeyi taahhüt eden ve işçiye karşı işveren konumunda olan müteahhit firmadır. Dolayısı ile, asgari ücretteki artışlar ile bu artışlar nedeniyle sosyal sigorta primleri ve tasarrufu teşvik kesintilerinde meydana gelebilecek değişikliklerin şartname ve sözleşmelere konulan hükümler ile idarece karşılanması, idareyi işveren konumuna getiremez, bu ödemeler sadece sözleşmenin tarafı olarak idarenin üstlendiği (mevzuata da uygun olan) bir tasarruftur.

Bu nedenle, 1990 yılında yayınlanan 90/1216 sayılı BKK ile çerçevesi çizilen asgari ücret farklarının ve buna bağlı diğer ödemelerin üniversitece karşılanması keyfiyeti, sosyal sigorta primlerine esas kazanç alt sınırının değişmesi nedeniyle işveren konumunda olan müteahhitçe karşılanması gereken prim farklarının da üniversitece ödenmesine gerekçe oluşturmamaktadır. Esasen 90/1216 sayılı Kararnamenin daha açık bir şekilde kaleme alınmasından ibaret olan ve 1998 yılında yayımlanan Temizlik İhalelerinde Uygulanacak Esaslarda bu hususa özellikle dikkat çekilmektedir.

90/1216 sayılı Kararnamede sadece asgarî ücretin artırılmasından kaynaklanan prim farklarının ödenmesi hususunda şartname ve sözleşmelere hüküm konulabileceği öngörüldüğünden, bunun haricinde ihale yapıldıktan sonra 506 sayılı Kanunun 78’inci maddesinde yer alan prime esas günlük kazanç alt sınırının artırılması durumunda, artırılan yeni tutarla eski günlük kazanç alt sınırı arasındaki farka isabet eden sosyal sigorta prim farklarının fiyat farkı olarak müteahhide ödenmesi mevzuata uygun değildir.

Bu sebeplerle, dilekçi iddialarının reddi ile 652 sayılı asıl ilamın 8. maddesiyle 544.749.756-liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

Karar verildiği 14.11.2006 tarih ve 28890 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.