Sayıştay 8. Dairesi 209 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İş Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 30.03.2021

• Karar No: 209

• İlam No: 55

• Madde No: 55

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Sosyal Denge Ödemesi:

…. Müdürlüğü tarafından, sosyal denge tazminatı ödemelerinde mevzuatta belirlenmiş olan tavan tutarın aşılması konusuna ilişkin olarak;

27.06.1989 tarih ve 375 sayılı KHK’nın ek 15’inci maddesinde;

“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.” Hükmü yer almaktadır.

Bu hükme dayanılarak imzalanan ve 2019 yılındaki sosyal denge tazminatı ödemelerini belirleyen 3 adet sözleşme söz konusudur;

13.07.2017 tarihinde imzalanan ve 01.08.2017 ile 31.07.2019 tarihleri arasında geçerli olan sosyal denge sözleşmesi (1 numaralı sözleşme),

26.03.2018 tarihinde imzalanan ve hangi tarihler arasında geçerli olduğu düzenlenmemiş sosyal denge sözleşmesi (2 numaralı sözleşme),

16.05.2019 tarihinde imzalanan ve 16.05.2019 ile 16.08.2021 tarihleri arasında geçerli olan sosyal denge sözleşmesi (3 numaralı sözleşme),

2 numaralı sözleşme ile 1 numaralı sözleşmede belirlenmiş olan ödeme tutarları güncellenerek artırılmış ve 26.03.2018 tarihinden itibaren 2 numaralı sözleşme hükümlerine göre işlem tesis edilmeye başlanmıştır. 2019 yılında 1 Ocak ve 15 Mayıs tarihleri arasına isabet eden sosyal denge tazminatı ödemeleri 2 numaralı sözleşme hükümlerine göre yapılmıştır.

2019 yılı boyunca yapılan sosyal denge ödemeleri 2 ve 3 numaralı sözleşmelerdeki ödeme hükümlerine göre yapılmıştır. Şöyle ki;

2 numaralı sözleşme: (01.01.2019 - 15.05.2019)

“• 657 sayılı devlet memurlarına ve sözleşmeli personele tavan olarak belirlenen sosyal denge tazminatının %92'si ödenir,

• Müdür, müdür vekili, memurlar arasından atanan başkan yardımcılarına tavan olarak belirlenen sosyal denge tazminatının %100’ü,

• Belediye başkanı koruması ve şoför olarak görev yapanlara tavan olarak belirlenen sosyal denge tazminatının %100'ü ödenir.”

3 numaralı sözleşme: (16.05.2019 - 16.05.2021)

“• 657 sayılı devlet memurlarına ve sözleşmeli personele tavan olarak belirlenen sosyal denge tazminatının %95'i ödenir,

• Ramazan bayramında net 500 TL ve Kurban bayramında net 1000 TL ikramiye ödenir,

• Bir fiil nikah memuru olarak çalışanlara Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında sosyal denge tazminatına ilave olarak net 200 TL ödenir,

• Belediye başkanı koruması ve şoför olarak görev yapanlara tavan olarak belirlenen sosyal denge tazminatının %100'ü ödenir. Ayrıca yılda bir defa (Haziran ayında) 1 (bir) sosyal denge tazminatı bedeli ikramiye ödenir.”

Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme’nin “Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı bölümünün 1’inci maddesinde;

“(1) Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine. 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100'üdür. Sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir.” Denilerek sosyal denge tazminatlarında uyulması gereken üst sınır belirlenmiştir.

375 sayılı KHK’nın ek 34’üncü maddesinde;

“En yüksek Devlet memuru olan Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı ile Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Başkan Yardımcıları ile daire başkanlarına; sırasıyla Başbakanlık Müsteşarına, bakanlık genel müdürlerine ve bakanlık daire başkanlarına mülga mevzuat hükümlerinde kadrolarına bağlı olarak öngörülmüş mali ve sosyal hak ve yardımlar kapsamındaki ödemeler aynı usul ve esaslar çerçevesinde yapılır.” denilerek en yüksek devlet memurunun alacağı ödemeler düzenlenmiştir.

Ödemelerin hesabında kullanılacak olan katsayılar ise 08.01.2019 tarih ve 27998389-010.06.02-87 sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Genelgesinde 01.01.2019 ile 30.06.2019 tarihleri arasında uygulanacak olan aylık katsayısı 0,130597 olarak ve 04.07.2019 tarih ve 27998389-010.06.02-205248 sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Genelgesinde ise 01.07.2019 ile 31.12.2019 tarihleri arasında uygulanacak olan aylık katsayısı 0,138459 olarak belirlenmiştir.

Toplu iş sözleşmesindeki hükme göre ödenebilecek tavan tutar, en yüksek devlet memuruna ödenecek aylığın %100’ü baz alınarak hesaplandığında 2019 yılının ilk yarısı için [(8000 + 1500) x 0,130597] 1.240,67 TL, ikinci yarısı için ise [(8000 + 1500) x 0,138459] 1.315,36 TL’dir. Ayrıca 3 numaralı Sözleşme’nin “Aylık Sosyal Denge” başlıklı 15’inci maddesinde yer alan “…Kurban Bayramında net 1000 TL ikramiye ödenir.” düzenlemesine istinaden Ağustos ayında brüt ........ TL ikramiye ödenmiştir.

Denetçi raporunda bayram ikramiyesi tutarının ödendiği Ağustos ayında tavan sınırın aşıldığı iddia edilerek, ikramiye tutarının yasal sınırın üzerinde kalan tutarı kamu zararı olarak belirlenmiş olsa da ilgili Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine göre 2019 yılında yapılabilecek sosyal denge ödemeleri tutarı; yılın ilk altı ayı için 7.444,02 TL (1.240,67 x 6) ve ikinci altı ayı için 7.892,16 TL (1.315,36 x 6) olmak üzere toplam 15.336,18 TL’dir. Söz konusu brüt ikramiye tutarının ödeme tavanını aşıp aşmadığını tespit edebilmek için yıllık ödeme sınırının da göz önünde bulundurulması gerekir.

Yapılan incelemede 2019 yılında kişi bazında yapılan ödemelerin fiili toplam tutarı ile 2019 yılı için belirlenmiş yasal ödeme sınırı olan 15.336,18 TL arasında fark olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle sosyal denge tazminatının mevzuatta öngörülen tavan tutarı aşacak şekilde ödenmesi sonucu oluştuğu belirtilen …… TL tutarındaki kamu zararının yargılama sırasında yeniden yapılan hesaplama sonucunda …… TL olduğu anlaşılmış bulunduğundan,

Mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …… TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

Geriye kalan …… TL tutarındaki kamu zararının;

Harcama Yetkilisi (…….) ………, Gerçekleştirme Görevlisi (……) …….. ve Üst Yönetici (……..) ……..’a,

Müştereken ve müteselsilsen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.