Sayıştay 8. Dairesi 209 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 30.03.2021

• Karar No: 209

• İlam No: 55

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Mali Denetim Hizmeti Alımı:

Belediyenin asli görevleri arasında yer alan mali denetim kapsamına giren konularda özel mali denetim hizmet alımı yapılması konusuna ilişkin olarak;

2019 yılında İdare tarafından yapılan özel mali denetim hizmet alımına ilişkin sözleşme incelendiğinde, işin mahiyetinin, hangi konu ve birimlerle ilgili olacağının belirlenmediği, işin kapsamının da düzenlenmediği görülmektedir.

Anayasa’nın 128’inci maddesinde;

“Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. ...” hükmüne yer verilmektedir.

Bu hükme istinaden kamu idareleri, asli hizmetlerini icra etmek için çeşitli birimler kurmakla ve gerekli personeli istihdam etmekle yetkili ve yükümlüdürler.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “İç Kontrolün Tanımı” başlıklı 55’inci maddesinde;

“İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür” Hükmüne yer verilmekte,

“İç Kontrolün Amacı” başlıklı 56’ncı maddesinde;

“İç kontrolün amacı;

a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini,

b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini,

c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini,

d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini,

e) (Değişik: 22/12/2005-5436/10 md.) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını,

Sağlamaktır.” Denilmekte,

“Kontrolün Yapısı ve İşleyişi” başlıklı 57’nci maddesinde;

“Kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemleri; harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluşur. Yeterli ve etkili bir kontrol sisteminin oluşturulabilmesi için; mesleki değerlere ve dürüst yönetim anlayışına sahip olunması, malî yetki ve sorumlulukların bilgili ve yeterli yöneticilerle personele verilmesi, belirlenmiş standartlara uyulmasının sağlanması, mevzuata aykırı faaliyetlerin önlenmesi ve kapsamlı bir yönetim anlayışı ile uygun bir çalışma ortamının ve saydamlığın sağlanması bakımından ilgili idarelerin üst yöneticileri ile diğer yöneticileri tarafından görev, yetki ve sorumluluklar göz önünde bulundurulmak suretiyle gerekli önlemler alınır.” Hükmü yer almakta,

“Ön Mali Kontrol” başlıklı 58’inci maddesinde;

“Ön malî kontrol, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsar. Ön malî kontrol süreci, malî karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluşur. Kamu idarelerinde ön malî kontrol görevi, yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütülür.” Denilmekte,

“Mali Hizmetler Birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinde ise;

“...

l) Ön malî kontrol faaliyetini yürütmek,

...” Hükmüne yer verilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Denetim Komisyonu” başlıklı 25’inci maddesinde;

“İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu 10.000'in üzerindeki belediyelerde, belediye meclisi, her ocak ayı toplantısında belediyenin bir önceki yıl gelir ve giderleri ile bunlara ilişkin hesap kayıt ve işlemlerinin denetimi için kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye sayısı üçten az beşten çok olmamak üzere bir denetim komisyonu oluşturur. ... Komisyon, çalışmasını kırkbeş işgünü içinde tamamlar ve buna ilişkin raporunu mart ayının sonuna kadar meclis başkanlığına sunar. Konusu suç teşkil eden hususlarla ilgili olarak meclis başkanlığı tarafından yetkili mercilere suç duyurusunda bulunulur.” denilmiş olup,

Aynı Kanun’un “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde;

“Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:

...

k) Belediye ve bağlı kuruluşları ile işletmelerini denetlemek.

...” Hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;

5018 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinde kanunen yapılması öngörülen iç kontrol faaliyetlerinin genel çerçevesi gösterilmiş, 56’ncı maddesinde iç kontrol faaliyetleri ile kanunen amaçlananların neler olduğu ana hatları ile sayılmış, 57’nci maddesinde iç kontrolün sorumluluk dağılımını harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler, ön malî kontrol ve iç denetim ile üst yönetici ve diğer yöneticilere paylaştırmış, 58’inci maddesinde harcama birimleri ile mali hizmetler birimine ön mali kontrol yetkisi tanıyarak harcama süreçlerine ilişkin denetim imkanı vermiş, 60’ıncı maddesinde ise ön mali kontrol hizmetinin, mali hizmetler birimi tarafından yerine getirileceği düzenlenmiştir.

Ayrıca 5393 sayılı Kanun’a göre belediye başkanı tarafından belediye hesapları incelenebilmekte olup, belediye meclis üyelerinden oluşan denetim komisyonu tarafından da denetim gerçekleştirilebilmektedir.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, mali denetimler ve muhasebe denetimleri, ön mali kontrol ve iç kontrol kapsamı içerisinde, Belediye personelince yerine getirilmesi gereken faaliyetlerdir.

Açıklanan gerekçelerle, Belediyenin asli görevleri arasında yer alan, kendi teşkilatı eliyle yürütmesi gereken ve genel mali denetim kapsamında olan bir iş için dışarıdan hizmet alımı yapılması sonucu oluşan toplam ….. TL tutarındaki kamu zararının;

….. TL’sinin Üst Yönetici (……) …….., Harcama Yetkilisi (…….) …….., Gerçekleştirme Görevlisi (……) ……. ve Diğer Sorumlu (……..) ……..’ya,

….. TL’sinin Üst Yönetici (……) …….., Harcama Yetkilisi (…….) …….., Gerçekleştirme Görevlisi (……) ……. ve Diğer Sorumlular (……..) …….. ve (……..) ……..’ya

Müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.