Sayıştay 8. Dairesi 207 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 09.03.2021

• Karar No: 207

• İlam No: 46

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yapım İşi:

…………………. ihale kayıt numaralı ………………………….. yükleniminde bulunan “........................İşi”nde;

A) Yüklenici ile alt yüklenici ………………………………...’nin söz konusu işe ilişkin olarak .....................tarihinde imzaladıkları........................….TL bedelli sözleşmeden damga vergisi kesintisi yapılmamasına ilişkin olarak;

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun l’inci maddesinde bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtların Damga vergisine tabi olduğu; 3’üncü maddesinde Damga Vergisinin mükellefinin kâğıtları imza edenler olduğu, 24’üncü maddesinin ikinci fıkrasında, birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenlerin müteselsilen sorumlu olduğu; 26’ncı maddesinde resmi dairelerin ilgili memurlarının kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga Vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, Vergi Dairesine göndermeye mecbur oldukları; ayrıca Kanun’a ekli (I) sayılı tablonun “I. Akitlerle ilgili kağıtlar” kısmında belli parayı ihtiva eden sözleşmelerden binde 9,48 oranında damga vergisi alınması gerektiği belirtilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Alt Yükleniciler” başlıklı 15’inci maddesi:

“İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.”

Hükmündedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, yüklenici firmanın ihale makamı ve alt yüklenici ile düzenlediği sözleşmelerin damga vergisine tabi, iki ayrı kağıt olduğu; her birinin ayrı ayrı ihtiva ettiği tutar üzerinden binde 9,48 oranında Damga Vergisi alınması ve alt yüklenici sözleşmesi İdare onayına sunulduğunda, bu sözleşmeyi onaylayanların 488 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesi gereğince gerekli işlemleri yapmaları gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, söz konusu işte alt yüklenici çalıştırılmasına ilişkin İdare onayının olduğu, ancak yüklenici ile alt yüklenici firma arasında imzalanan sözleşmenin damga vergisinin ödenip ödenmediği ile ilgili herhangi bir belgenin ibraz edilmediği görülmüştür. Oysaki yüklenici ile alt yüklenici firma arasında imzalanan sözleşmenin ihtiva ettiği tutar üzerinden binde 9,48 oranında damga vergisinin ödenmesi ve alt yüklenici sözleşmesi ihale onayına sunulduğunda bu sözleşmeyi onaylayanların da 488 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesi uyarınca gerekli işlemleri yapmaları gerekmektedir.

Bu itibarla, yüklenici ile alt yüklenici arasında yapılan sözleşmelerden kaynaklanan ..................….TL damga vergisi alacağının ....................tarih ve ....................numaralı tahsilat makbuzu ile .. .................................….den tahsil edildiği anlaşıldığından, ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle,

B) Gecikmeye sebebiyet verildiği halde, gecikilen sürenin tamamı için gecikme cezası kesilmemesine ilişkin olarak;

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin Süresi ve Sürenin Uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinde;

“…

(5) Öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde ilave işin gerektirdiği ek süre Yükleniciye verilir.

(6) Mücbir sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre uzatılır.

…”

Denilmektedir.

Yukarıda yer verilen hüküm uyarınca bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde ilave işin gerektirdiği ek sürenin yükleniciye verilmesi mümkündür. Bu düzenlemeye göre, ilave işin gerektirdiği sürenin yaklaşık olarak hesaplanması ve gerekiyorsa uygun ek sürenin verilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, …………………….. Belediyesinde ……………………….. yükleniminde bulunan “...…………. İşi”nde Sözleşmeye göre işin teslim tarihinin …………………., işin bitim tarihinin ise ....................olduğu görülmüştür. İşin toplam süresi 90 gündür. Ancak, söz konusu İş .................tarihinde bitirilmesi gerekirken, 49 gün gecikme ile .....................tarihinde bitirilmiştir.

Söz konusu işe ait Sözleşmenin 25.2’inci maddesinde; “Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,06 (on binde altı) oranında gecikme cezası uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Sözleşme hükmü doğrultusunda süresinde bitirilemeyen iş için 49 günlük bir gecikme cezasının kesilmesi gerekli iken, ............…. Belediyesince bu gecikmeye ilişkin olarak 42 gün üzerinden bir gecikme cezası kesildiği tespit edilmiştir.

Her ne kadar sorumlular savunmalarında …………………………. İşi sürecinde .......................TL tutarında bir iş artışı gerçekleştiğini, bu tutarın sözleşme bedeline oranının (…………………./………………..=0,0835) iş artışı oranı olarak hesaplandığını ve işin yasal süresi ile iş artış oranının çarpılmasıyla bulunan 90*0,0835=7,52 sonucunun iş artışından dolayı ek süre hakkı olarak verildiğini ileri sürmüş olsalar da, söz konusu İş’e ilişkin İş Artış Tutanağı incelendiğinde; bu Tutanağın sadece iş artışını kapsadığı ve süre uzatımı verildiğine dair herhangi bir ifade içermediği görülmüştür. Ek süre hesabının, yapılan iş artış tutarının toplam sözleşme bedeline oranlanması suretiyle yapılacağı yönünde mevzuatta herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle, ihale yetkilisince onaylanmış bir süre uzatım kararı bulunmadığından işin resmi bitiş tarihi ........................olarak kabul edilmeli ve eksik kalan 7 gün için de gecikme cezası kesilmelidir.

Bu itibarla, ........................….İşi’nde 7 gün eksik gecikme cezası kesilmesi sonucunda oluşan toplam ........................TL kamu zararının;

Harcama Yetkilisi (……………….) …………………..., Gerçekleştirme Görevlisi (…………...) .......................ile Diğer Sorumlular (…………………...) ………………., (…………..) ………………., (………………...) …………………..., (…………………..) …………………..., (………………….) .................................ve (…………………...) ........................….’a, müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

Daire Başkanı .......................ile Üye ..........................’nun karşı oyları ile ve oyçokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Daire Başkanı …………………….. ile Üye ...............….’nun karşı oy gerekçesi;

“...………………. Belediyesinde ....................yükleniminde bulunan “........................….İşi”nin Sözleşmesine göre iş teslim tarihi …………………., işin bitim tarihi ise ……………….. olup, toplamda 90 gün süreli bir İş’tir. Söz konusu İş tarihinde bitirilmesi gerekirken 49 gün gecikme ile .............................tarihinde bitirilmiştir.

Yapılan incelemede ………………………... İşi sürecinde .....................TL tutarında bir iş artışı gerçekleştiği, bu tutarın sözleşme bedeline oranının (………….../…………………..=0,0835) iş artışı oranı olarak hesaplandığı, işin yasal süresi ile iş artış oranının çarpılmasıyla bulunan 90*0,0835=7,52 sonucunun iş artışından dolayı ek süre olarak verildiği ve bu sürenin hakediş hazırlanırken 7 gün olarak iş artışından kaynaklı süre şeklinde hesaplamada kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu durumda, işin resmi süresi 90+7 gün olarak kabul edilerek işin süresinin 97 güne çıktığı görülmektedir.

Dolayısıyla, İş’teki 49 günlük gecikmenin 7 günlük kısmının iş artışından kaynaklı olduğu anlaşıldığından, gecikme cezasının 42 gün üzerinden kesilmesi mevzuata uygundur.”