Sayıştay 8. Dairesi 194 Kararı - Özel İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 19.01.2021

• Karar No: 194

• İlam No: 35

• Madde No: 7

• Kamu İdaresi Türü: Özel İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Mülkiyeti ………………... ait ................................işletmesi kiralama işlemlerinin KDV’ye tabi tutulmamasına ilişkin olarak;

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler” başlıklı 1’inci maddesinin 3/f bendinde Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemlerinin KDV’ye tabi olduğu belirtilmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Gayrimenkul Sermaye İradının Tarifi” başlıklı 70’inci maddesinde;

“Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır:

…

5. Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı (İhtira beratının mucitleri veya kanuni mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır. ), alameti farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi haklar (Bu hakların kullanılması için gerekli malzeme ve teçhizat bedelleri de gayrimenkul sermaye iradı sayılır. );

………………..”

Hükmü yer almaktadır.

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Sosyal ve Askeri Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar” başlıklı 17’nci maddesinin 4’üncü fıkrasının (d) bendinde, iktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri KDV’den istisna edilmiştir. Buna göre, Belediyeler iktisadi işletme mahiyetinde olmadıklarından bunlara ait gayrimenkullerin kiralanması işlemleri prensip olarak katma değer vergisinden istisnadır. Gayrimenkul dışında kalan ve Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde sayılan arama, işletme, imtiyaz hakları ve ruhsatları ile diğer hakların kiralanması işlemleri ise iktisadi işletmeye dahil olsun veya olmasın KDV’ye tabi bulunmaktadır. Bu nedenle, Belediyeye ait işletme haklarının kiralanması da iktisadi işletmeye dahil olsun ya da olmasın vergiye tabi olacaktır.

Ayrıca, 60 no.lu KDV Sirküleri’nin “1.4. Kiralama İşlemleri” başlıklı bölümünde;

“Gelir Vergisi Kanununun 70’inci maddesinde sayılan mal ve hakların kiralanması işlemleri KDV Kanununun 1/3-f maddesine göre KDV’ye tabi olmakla birlikte iktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri KDV’den müstesnadır.

Bu çerçevede, Gelir Vergisi açısından gayrimenkul sermaye iradı olarak tanımlansa dahi bir işletme veya müessesenin belirli bir bedel ve süre dahilinde başkasının kullanımına bırakılması şeklinde işletme hakkının kiralanması işlemleri Kanunun 1/3-f maddesine göre KDV’ye tabi olacaktır.”

Denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri, açıklamalar ve kiralamaların niteliği birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu işletme hakkı kiralamalarının genel oranda (%18) katma değer vergisine tabi tutulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, ..................….e ait ...........................işletmesi kiralanmasında, söz konusu taşınmazın ..................….’a yıllık ..................….TL bedelle 5 yıllığına ihale edildiği, kiralamanın Katma Değer vergisi hariç yapıldığı, bahse konu kiralama hizmetlerinin KDV’ye tabi tutulmadığı tespit edilmiştir.

Her ne kadar sorumlular savunmalarında kiralamanın yapıldığı ………………….. Bölgesinin mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirler neticesinde Gecekondu Önleme Bölgesi olarak ilan edildiğini, bu nedenle 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 33’üncü maddesinin 1’inci fıkrasındaki; “Bu Kanun hükümlerine dayanılarak yapılan ivazlı veya ivazsız devir, temlik, kamulaştırma, alım, satım, kira, geri alma, geri verme, ifraz, tevhit, tescil, cins değişikliği, rehin tesis ve terkini, ıslah, değişiklik, onarım, inşa ve ikmal gibi her türlü işlemler, sözleşmeler, beyannameler ve benzerleri, tasarruf bonosundan ve her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.” Hükmü gereğince kiralamanın yapıldığı yerin vergiden muaf olduğunu ve vergi tahakkuk işlemlerini bundan dolayı yapmadıklarını belirtmiş olsalar da, kiraya verilen taşınmazlar Belediyeye ait olup söz konusu Kanunun 2’nci maddesinde yer alan gecekondu tanımına girmemektedir. Dolayısıyla, Gecekondu Kanunu’nun 33’üncü maddesinin 1’inci fıkrasındaki muafiyet kapsamında değerlendirilemez.

Bu itibarla ...........................ait...................................kiralanmasında, kiralama hizmetlerinin KDV’ye tabi tutulması gerekmektedir. Mülkiyeti ……………... ait .................................….işletmesi kiralama işlemlerinin KDV’ye tabi tutulmaması sonucu oluşan ..........................TL tutarındaki KDV alacağının …… Fabrikası kiracısı ..............................'nın Belediyede bulunan hakedişinden .........….tarih ve ……………. no.lu Muhasebe İşlem Fişiyle mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek bir husus kalmadığına, oy birliğiyle karar verildi.