Sayıştay 8. Dairesi 191 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 24.12.2020

• Karar No: 191

• İlam No: 9

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

İşletmecilik hakkının kiraya verilmesine ilişkin KDV

… Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin yükleniminde bulunan “… İli Katı Atık Düzenli Depolama Sahası’ndan Çıkan Metan Gazından Elektrik Enerjisi Üretilmesi İşi”nde 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin tesis alanı kira bedellerinin KDV dahil bir şekilde tahakkuk ve tahsil ettirilmesine rağmen 2013 yılına ilişkin kira bedelinin KDV hariç bir biçimde tahakkuk ve tahsil ettirilmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak;

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun; “Verginin konusunu teşkil eden işlemler” başlıklı 1’inci maddesinde;

“Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir:

1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,

2. Her türlü mal ve hizmet ithalatı,

3. Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler:

…

f) Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,

…. ” hükmüne yer verilmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Gayrimenkul Sermaye İradının Tarifi” başlıklı 70’inci maddesinde;

“Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır:

…

5. (3239 sayılı Kanunun 55'inci maddesiyle değişen bent) Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı (İhtira beratının mucitleri veya kanunî mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır. ), alameti farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi haklar (Bu hakların kullanılması için gerekli malzeme ve teçhizat bedelleri de gayrimenkul sermaye iradı sayılır. );

…” denilmiştir.

Yine, konu hakkında, Belediye Encümeni tarafından alınan 17.07.2013 tarih ve 849 sayılı Kararda;

“…

… İli Katı Atık Düzenli Depolama Sahası’ndan Çıkan Metan Gazından Elektrik Enerjisi Üretilmesi İşleri 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18. Maddesinin (e) bendi çerçevesinde Yap-İşlet- Devret modeline göre 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 35/c. Maddesi hükümleri çerçevesinde açık teklif artırma usulü ile 17.07.2013 tarih ve saat 14:00’de Çarşamba günü Encümen huzurunda ihalesi yapılmış olup, ihaleye … Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş. %32 pay’dan katılmış, … Enerji ve Elektrik Üretim Teks. San. Tic. Ltd. Şti. %31 pay’dan katılmış, … Enerji Üretim Ticaret A.Ş. %26 pay’dan katılmış olup, ihalede en yüksek pay sürüm yapan … Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin sürdüğü pay encümence hattı layık görüldüğünden %32 pay oranında … TL.’den (…) her yıl TÜİK tarafından açıklanan ÜFE oranında artış yapılmak üzere 15 (on beş) yıllığına kiraya verilmesine,

Kararın gereği için Temizlik İşleri Müdürlüğü’ne tevdiine ittifakla karar verildi.” denilmiştir.

Anılan işe ilişkin olarak İdare ile Yüklenici (İşletmeci) arasında düzenlenen Sözleşmenin 2’nci maddesinde, sözleşmenin konusu;

“… Belediyesi’nin Katı Atık Düzenli depolama sahasında stoklanmış olan ve dökümü devam eden katı atıklardan ilgili yönetmelik ve şartname hükümlerine göre oluşan metan gazının borular ve/veya kollektör sistemiyle toplandıktan sonra bu gazın kısmen ve/veya tamamının elektrik üretilmesi ve/veya katı atık taşıyan veya diğer araçlarda (FG-CNG gazına dönüştürülerek) kullanılması işleridir.” şeklinde tanımlanmıştır.

Söz konusu işe ilişkin olarak düzenlenen İdari Şartnamenin;

“Tahmini Bedel (İşletim Bedeli)” başlıklı 4’üncü maddesinde;

“Bu iş için tahmin edilen 15 yıllık toplam muammen bedel KDV hariç … TL (… Türk lirası) dir.

Katı Atık Düzenli Depolama Sahasından çıkan LFG gazından elektrik üretim tesisi kurma ve bu tesisi 15 yıl (İnşaat, Yapım ve izin işlemleri süreleri dahil) kadar işletme hakkına istinaden, bu tesislerin İstekli tarafından inşa edilmesi, işletmeye alınması, yer tesliminden itibaren 15 yıl sonuna kadar elektrik üretim tesisinin işletilmesi ve bunun karşılığında elde edilecek brüt gelir üzerinden (cirosu), katı atık sahasındaki organik atıkların değerlendirilmesi ile oluşacak diğer gelirlerden elde edilecek gelirler (devlet teşvikleri, katı atıkların ön ayrıştırması sonucunda ambalaj atıkları satışından, alternatif teknolojilerden elde edilecek gelirler, sera gazı salınımının azaltılmasından elde edilecek gelirler vb.), karlar üzerinden işletmeci idareye KDV hariç % 8 oranında pay verecektir. İhalede artırım bu oran üzerinden yapılacaktır. Ayrıca İşletmeci idareye yer teslim tarihinde peşin olmak üzere her yıl yıllık kira bedeli olan … TL (yirmi altı bin dokuz yüz elli Türk lirası) ödeyecektir. Bu kira bedeli her yıl TÜİK tarafından açıklanan ÜFE oranlarındaki katsayı ile güncellenecektir. İş bitiminde istekli tesisi eksiksiz olarak idareye devredecektir.”

“Ödeme Şekli ve Şartları” başlıklı 22’nci maddesinde ise;

“… Ayrıca İşletmeci firma tesis kurulumu için arazi kullanım bedeli için yıllık KDV hariç … TL kira bedeli ödeyecektir. …”

denilmiştir.

Görüleceği üzere, Sözleşmede, Yüklenici tarafından İdareye ödenecek kira bedeline ilişkin olarak herhangi bir hüküm bulunmamakla birlikte, encümen kararı ile idari şartnamede, 2013 yılı için ödenecek kira bedelinin … TL olduğu ve bu tutarın her yıl ÜFE oranında arttırılacağı belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat ve sözleşme hükümleri uyarınca; bahsi geçen Katı Atık Düzenli Depolama Sahasından çıkan LFG gazından elektrik üretim tesisi kurulması ve bu tesisin 15 yıl (İnşaat, Yapım ve izin işlemleri süreleri dahil) süreyle işletilmesi hakkına istinaden, bu tesislerin İstekli tarafından inşa edilmesi, işletmeye alınması, yer tesliminden itibaren 15 yıl sonuna kadar elektrik üretim tesisinin işletilmesi işi, bir işletme hakkının devri niteliğinde olduğundan, işletmecinin arazi kullanım bedeli için İdareye ödeyeceği kira bedellerinin KDV dahil gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Nitekim, yapılan incelemede de; 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin tesis alanı kira bedellerinin Belediyece KDV dahil bir şekilde tahakkuk ve tahsil ettirildiği görülmesine rağmen 2013 yılına ilişkin kira bedelinin KDV hariç bir biçimde tahakkuk ve tahsil ettirilmesi sonucunda (… TL x %18 ) … TL KDV kaybına sebebiyet verildiği görülmüşse de,

Sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan, … TL tutarındaki KDV alacağının … tarih ve … no.lu dekont ile Yüklenici … Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş.’den tahsil edildiği anlaşıldığından, konu hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına, yapılan tahsilatın ilamda gösterilmesine oy birliğiyle karar verildi.