Sayıştay 8. Dairesi 189 Kararı - Özel Bütçeli İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 08.12.2020

• Karar No: 189

• İlam No: 224

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

............................................2016 yılı hesabına ait Yargılamaya Esas Ek Raporun Dairemizde yargılanması sonucu düzenlenen …... sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile; ……. tarih ve …... no.lu Asıl İlamın 3’üncü maddesiyle hüküm dışı bırakılan opera binasının yangına karşı korunması için ................................’den doğrudan temin yoluyla satın alınan malzemenin montajı yapılmadığı halde bedelinin ödenmesi sonucu kamu zararına yol açıldığı konusuyla ilgili olarak, ................................tarafından Opera binasının yangına karşı korunması için doğrudan temin yoluyla yapılan mal ve hizmet alımının bedeli ödendikten sonra malzemelerin tamamının İdarenin ayniyat deposuna teslim edildiği görüldüğünden, burada alınmayan bir malzemeye ödenmiş bir paranın söz konusu olmadığı ve bu hususta kamu zararının oluşmadığı; teslim edilen malzemelerden montajı yapılamayanlara ilişkin olarak eksik işçilik maliyeti tutarında kamu zararının oluştuğu düşünülse de, eksik işçilik bedelinden kaynaklanan bu zararın eldeki bilgi ve belgelerden hesabının yapılmasının mümkün olmadığı belirtilerek, konu hakkındaki hüküm dışı kararının kaldırılmasına ve kamu zararı oluşmayan ...............….TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.

Bu karar üzerine, Uzman Denetçi ..........................söz konusu kararın 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca “kanuna aykırılık” nedeniyle bozularak, ilgili kamu zararının sorumlular adına tazminine hükmolunmasının uygun olacağı talebiyle, Sayıştay Başsavcılığına...… tarihli dilekçesiyle, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 33/2-b maddesi çerçevesinde temyiz talebinde bulunmuştur. Sayıştay Başsavcılığının bu talebi yerinde görmesi üzerine, Başsavcılık adına Başsavcı ………………... …… numaralı Ek İlamın 1’inci maddesi ile verilen “ilişilecek bir husus bulunmadığına” ilişkin kararın 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca “Kanuna aykırılık” nedeniyle bozularak, söz konusu kamu zararının sorumlular adına tazminine hükmolunmasının uygun olacağı talebiyle, …… tarih ve ……. sayılı yazıyla Sayıştay Temyiz Kuruluna başvurmuştur. Aynı şekilde, ..........................adına Avukat .....................…….da söz konusu Sayıştay Ek İlamının ilgili maddesinin hatalı tespitlere dayandığını ileri sürerek kararın bozulması, Genel Müdürlüklerinin uğradığı zararın tespiti ve sorumlulardan bu zararın tazminine karar verilmesi için …… tarihli ve …… sayılı dilekçeyle Sayıştay Temyiz Kuruluna temyiz talebinde bulunmuştur.

Konu ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun …… tarih ve …... tutanak numaralı kararı gereğince; malzemenin montajı yapılmadığı halde bedelinin ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu yönündeki Denetçi iddiası için verilen beraat hükmünün bozulmasına ve Sayıştay Başsavcılığı ile Kurum Avukatı ..................….’ın Temyiz Kuruluna verdikleri dilekçelerde ileri sürülen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesine karar verilmiştir.

Bu defa söz konusu Temyiz Kurulu kararı üzerine denetçisi tarafından düzenlenen ek rapor ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca konunun Dairemizce yeniden görüşülmesine karar verildi.

Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesi:

“Kamu zararı, mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

(Değişik üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.”

Hükmündedir.

Anılan hüküm uyarınca, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması kamu zararı doğurmakta olup; mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması da kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak faktörlerden biridir. Söz konusu kamu zararından da eksik yapılan işe ilişkin harcama onay belgesini düzenleyenler ve muayene kabul belgesini imzalayan komisyon üyeleri sorumludur.

Yapılan incelemede; ........................tarafından opera binasının yangına karşı korunması için ..........................’den doğrudan teminle satın alınan malzemeye ilişkin olarak teslimatın ve imalatın tamamlanmadan, …… tarihi itibariyle Muayene Kabul Komisyonu tarafından muayene ve kabul belgesi düzenlenerek …… tarihi itibariyle firmaya ödemenin tamamının yapıldığı görülmüştür. Denetçi tarafından yerinde yapılan denetimde, söz konusu işe ait malzemelerin tam olarak teslim olmadığı ve imalatların tamamlanmadığı tespit edilerek, …… tarihinde bu hususla ilgili bir tutanak tutulmuştur.

Konuya ilişkin .........................................'nca hazırlanan …… tarih ve …… sayılı Soruşturma Raporunda yer alan tespitler ile ...........................….tarih ve …… sayılı yazısı eki ……. tarih ve ……. sayılı Bilirkişi Raporunda yer alan değerlendirmelerin Dairemizce incelenmesi sonucunda; …………………………... binasının yangına karşı korunması için .................................….’den doğrudan temin yoluyla satın alınan mal ve hizmet alımını oluşturan 7 adet iş kalemiyle ilgili olarak:

1. 160x210 cm çift kanatlı yangın kapısı yapımı ve montajına ilişkin olarak; (1 adet: 1200 x1. 18 KDV)

a. İtfaiye Müdürlüğünce yangın kapısının kazan dairesine yapılması öngörüldüğü halde ..................alt katına yapılması düşünüldüğü,

b. Üzerinde firma işaretlemesi ve fabrika takip no ve CE belgesi bulunmadığı,

c. Montajının yapılmadığı; montajı yapılmadığından işçilik ve diğer bağlantı malzemelerinin eksik olduğu,

d. Boyalı olmadığı, yangına dayanaklı olup olmadığının da belli olmadığı,

e. Öngörülen ölçüde yapılmadığı, 160x210 (3,36 m2) yerine 140x200 (2,8 m2) ölçüsünde eksik yapıldığı, 3,36m2 1200 TL ise 2.8 m2 için .................TL olduğu,

f. Ayrıca yangın kapısının montajı yapılmadığından montaj işçilik diğer malzeme bedelinin düşülmesinin gerektiği,

Anlaşılmış olup, söz konusu çift kanatlı kapı için ödenen KDV dahil toplam .................TL’nin ............….TL’sinin teslim olduğu ancak, eksik kalan kısım için birim fiyatının ...............…. TL olduğu görülmüştür. Söz konusu ……. TL’nin ilgili firmaya ödenmesi kamu zararıdır.

Not: 2016 yılı birim fiyat cetvelindeki montaj malzeme dahil fiyatı ……………. TL’dir.

2. Yangın kapıları, sahne giriş kapıları, loca ve balkon kapıları toplam 22 adet kapının kazınarak yanmaz boya ile boyanmasına ilişkin olarak, (toplam 165 m2)

a. İtfaiye Daire Başkanlığı Yangın Tedbirleri Raporunda öngörülmediği,

b. 2017 yılında başlayan ........................TL tutarındaki Restorasyon Projesinde bu imalatların olduğu,

c. Söz konusu kapılardan sadece 1 adet salon kapısı ile 2 adet loca kapısının boyandığı, boyanan kapıların toplam m2’sinin (230x260 )+(90x200 ) x 2 = 23.22 m2 olduğu,

d. 2017 yılında Restorasyon Projesi başladığından kalan imalatların artık yaptırılmasının da mümkün olmadığı, (Restorasyon projesinde yapılmaktadır.)

Anlaşılmıştır. Boyanan kapıların projesine uygun olarak yapıldığı kabul edilse dahi, kapıların tamamının boyanmadığı, toplam............….TL teklif fiyatın 23,22 m2’sinin ödenmesinin gerektiği, kullanılan boyanın 2017 yılı 18 litre boya fiyatının ..............TL olduğu, kısmen 23,22 m2’de yüzde 14’ünün (23,22/165 = 14%) kullanıldığı, kalan boya fiyatının ..............TL’ye tekabül ettiği, sonuç olarak biten imalatlar için ..........................TL’nin ödenebileceği, kalan ...........................….TL’nin ödenemeyeceği anlaşılmıştır. Söz konusu yapılmayan iş için firmaya ödeme yapılmasından dolayı ........................TL kamu zararı doğmuştur.

3. Led ışıklı akülü acil çıkış ve yön levhalarının elektrik tesisatının çekilerek montajının yapılmasıyla ilgili olarak; (35 adet)

a. İtfaiye Daire Başkanlığı Yangın Raporunda olduğu,

b. 2017 Restorasyon projesinde 2 adet bulunduğu,

c. Sadece malzemelerin teslim edildiği,

d. Montaj ile tüm opera ve bale binasına yapılacak söz konusu yön ve acil çıkış levhaların bağlantılarının yapılacağı kablo ve elektrik tesisatlarının olmadığı,

e. Ataşman ve kroki olmadığından söz konusu malzemelerinin nerelere konulacağının belli olmadığı,

f. Bilirkişi fiyat araştırmalarında led ışıklı akülü acil çıkış levhalarının ortalama fiyatlarının ......….TL ile ………….. TL arasında değiştiği, en yüksek fiyat uygulansa dahi ancak …………………. TL ödenebileceği,

g. 2017 yılında Restorasyon Projesi başladığından bu imalatları yaptırmanın artık mümkün olmadığı,

Anlaşılmıştır. Sadece malzeme teslim alındığı düşünüldüğünde malzeme fiyatları üzerinden değerlendirildiğinde, bilirkişi heyeti tarafından tespit edilen en yüksek fiyat üzerinden değerlendirilse bile 35 adet x …..TL (en yüksek fiyat) = ..................TL’dir. Bu fiyata 1,15 oranındaki müteahhit karı olan ...............….TL eklenir. Bulunan ...............TL ve onun %18 KDV’si olan ...............….TL’nin toplamı olan ....................TL ödenebilir. Bu işin toplam maliyeti ………………. TL olarak görülmüştür. Bu tutarın yalnızca ..................TL’si için ödeme yapılabilir. Kalan yapılmamış iş için ödenen .....................TL kamu zararı oluşturmaktadır.

4. Sahne giriş kapıları üzerinde bulunan 70x180 cm ebatlarındaki kapitone döşemelerin siyah yanmaz kumaş ile kaplanmasıyla ilgili olarak; (toplam 28 adet)

a. İtfaiye Daire Başkanlığı Yangın Raporunda bulunmadığı,

b. 2017 Restorasyon Projesinde bulunduğu, projede orijinal haliyle değiştirileceği,

c. Sadece kumaşın 60 m olarak teslim edildiği, ancak montaj ve işçiliğin yapılmadığı,

d. Türk Standartları Enstitüsü tarafından yaptırılan testlerde yanma tutuşma özelliği taşıdığı belirlendiğinden, istenilen özellikte yanmaz olmadığı, (D sınıfı ise normal alevlenici sınıfında)

Görülmüştür. Montajı yapılmayan ve istenilen özellikte yani yanmama özelliği bulunmayan malzemelerin kabul edilmesi mümkün olmadığından, söz konusu işe ilişkin.....................….TL ödenmesi sonucunda kamu zararı oluşmuştur.

5. Sahne giriş kapılarında bulunan perdelerin yanmaz kadife ile yapılmasıyla ilgili olarak; (130x270 cm, çift yön, % 100 pile, 1 kapıya toplam 22 m2 kumaş) (12 adet),

a. İtfaiye Daire Başkanlığı Yangın Tedbirleri Raporunda perdelerin kaldırılması öngörüldüğü halde mevcut perdelerin yanmaz perde ile değiştirilmeye çalışıldığı,

b. 2017 Yılı Restorasyon Projesinde stor perde olarak değiştirilmesinin öngörüldüğü,

c. TSE tarafından yaptırılan testlerde yanıcı özelliği taşıyan “Kolay Alevlendirici” (F) sınıfında yer aldığı, ayrıca kolay alevlendirici olması yanında ışığı geçirmeme özelliğinin de olmadığı,

d. 130x270 yapılması gerekirken değişik ölçülerde 2.15-220x 2.65-2.90 yapıldığı, ölçülerin tutmadığı,

e. Yüzde yüz pileli olması gerekirken hiç pileli olmadığı,

f. Ayrıca istenilen ve verilen tekliflerde 1 kapıya 22 metre kumaş harcanması gerekirken 14 metre kumaş harcandığı, toplamda 12x 8 = 96 m2’de eksik yapıldığı,

Anlaşılmıştır. Söz konusu perdelerin TSE tarafından yaptırılan testlerde yanma tutuşma özelliği taşıdığı ve istenilen özellikte yanmaz olmadığı görüldüğünden, niteliğine uygun olmayan malzemenin teslimatının kabulü mümkün değildir. Bu iş kalemine ilişkin ödeme tutarı KDV dahil ..................TL’dir. Söz konusu perdeler sözleşmesinde yer alan niteliklere sahip olmadığından, bu teslimatın karşılığı olarak ödenen tutarın tamamı olan ....................TL kamu zararıdır.

6. Koridor perdelerinin yanmaz kadife ile yapılmasıyla ilgili olarak; (130x130 cm, %100 pileli, 1 perdeye toplam 3. 5 m2 kumaş)

a. İtfaiye Daire Başkanlığı Yangın Tedbirleri Raporunda perdelerin kaldırılması öngörüldüğü halde, yanmaz perdenin yaptırılmaya çalışıldığı,

b. 2017 Yılı Restorasyon Projesinde bulunmadığı,

c. TSE tarafından yaptırılan testlerde yanıcı özelliği taşıyan “Kolay Alevlendirici” (F) sınıfında yer aldığı, ayrıca kolay alevlendirici olması yanında ışığı geçirmeme özelliğinin de olmadığı,

d. 130x130 olarak yapılması öngörüldüğü halde,130X140 olarak yapıldığı,

e. Yüzde yüz pileli olması gerekirken hiç pile yapılmadığı,

f. Yanmaz olarak istendiği ve teklif verildiği halde, yanmaz özelliğinin olmadığı,

Görülmüştür. TSE tarafından yaptırılan testlerde perdelerin yanma tutuşma özelliği taşıdığı ve istenilen özellikte yanmaz olmadığından niteliğine uygun olmayan malzemenin teslimatının kabul edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, söz konusu yanlış teslimata ilişkin ödeme tutarının tamamı olan ..................TL (KDV dahil) kamu zararıdır.

7. Merdivenlere 37 mm, 3 m kaydırmaz latex bant uygulaması yapılmasıyla ilgili olarak; (toplam 200 m)

a. İtfaiye Daire Başkanlığının Yangın Tedbirleri Raporunda bulunmadığı, yangınla ilgisinin olmadığı,

b. 2017 Restorasyon projesinde bulunmadığı,

c. Kısmen yapılmış, kısmen teslim edilmiş olsa da, eksik imalatın olduğu,

d. Kısmen kabul edilebilir olduğu,

Tespit edilmiştir. Merdivenlere 37 mm kaydırmaz latex band 66,8 m yapılmış. Ancak toplam 133,4 m üzerinden ödeme yapılmıştır. Bu kalem için toplamda ..................TL ödenmiştir. 66,6 m eksik kalan yapılmamış kısım için ödenen ..........................TL ödenmiştir. Dolayısıyla ödenen tutarın …… TL’si mevzuata uygundur. Ancak, geri kalan ……………….. TL yapılmamış bir iş için ödendiğinden kamu zararı oluşturmaktadır.

Bu itibarla, .....................….tarafından opera binasının yangına karşı korunması için …………………....’den doğrudan temin yoluyla satın alınan malzemenin montajı yapılmadığı halde bedelinin ödenmesi sonucu oluşan .....................….TL tutarındaki kamu zararının;

Yukarıda ayrıntılı şekilde hesabı gösterilen toplam .....................TL’lik kısmı teslim edildiğinden ve bu teslimatın kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşıldığından, bu tutar için ilişilecek bir husus bulunmadığına,

Geriye kalan .................TL’sinin ise; Harcama Yetkilisi (İd. Mali İşl. Dai. Bşk.) , Gerçekleştirme Görevlisi (Levazım Şb. Md.) ………………….. ile Diğer Sorumlular (Satınalma Memuru/ Muayene Kabul Kom. Üyesi) ........................ve (Elektrik Teknikeri/ Muayene Kabul Kom. Üyesi) ........................….'a müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

Üyeler ............……………........ve .................................’nun karşı oyu ile ve oy çokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Üyeler ............................... ve .................................’nun karşı oy gerekçesi;

“.................................….tarafından ...............….binasının yangına karşı korunması için ....................’den doğrudan temin yoluyla satın alınan ...............….TL tutarındaki mal ve hizmet alımı ile ilgili olarak; ......................................'nca hazırlanan ……. tarihli ve …... sayılı Soruşturma Raporu, yapılan imalatlara ilişkin görevli bilirkişi heyetince hazırlanmış …… tarihli Rapor ve ekinde yer alan …...tarihli Tutanak ile …… Tarihli Malzeme Tespit Tutanağının detaylı incelenmesinde; ……………………………. tarafından …… tarihli Fatura karşılığında bedeli ödenen 7 kalem malzemenin tamamının …...tarih ve ……. sayılı Muayene ve Kabul Belgesi ile teslim alındığı ancak ....................................…'nce bazı gerekçeler ileri sürülerek işlerin ertelenmesi veya engellenmesi sebebiyle montajların/işlerin yaptırılamadığı ve konuya ilişkin soruşturma açılıncaya değin ancak bir kısım imalatın tamamlatılabildiği anlaşılmıştır.

Denetçi tarafından, ödeme yapıldıktan sonra İdareye teslim edilen ancak niteliklere uygun olmayan sahne ve koridor perdeleri ile kapı kapitone döşeme kumaşının kabul edilemeyeceği belirtilerek kamu zararına yol açıldığı iddia edilmekle beraber; doğrudan teminle yapılan alıma ilişkin hazırlanan belgelerde, sahne ve koridor perdeleri ile kapı kapitone döşeme kumaşının niteliğinin sadece “yanmaz” şeklinde tarif edildiği ve malzemenin kabulü esnasında Muayene-Kabul Komisyonu üyelerince pürmüz tarzı çakmakla yakılmak suretiyle kontrole tabi tutulduğu anlaşılmış olup, ayrıca alınan malzemelerin nitelik bakımından emsal alınacak standardını belirten herhangi bir teknik şartnamenin veya sözleşmenin mevcut olmamasından dolayı Muayene ve Kabul Komisyonu üyelerine, malzemelerin kabulü esnasında niteliğinin, TSE’ye veya herhangi bir laboratuvara numune gönderilerek kontrol edilmemesi suretiyle kamu zararına yol açtıkları iddiası ile sorumluluk yüklenemeyeceğinden teslim edilen söz konusu malzemelere ilişkin olarak herhangi bir kamu zararının oluşmadığı sonucuna varılmıştır.

Yine ödeme yapıldıktan sonra İdareye teslim edilen 140200 cm ölçüsündeki çift kanat yangın kapısının, ölçüye uygun olmaması nedeniyle kabul edilemeyeceği belirtilerek kamu zararına yol açıldığı iddia edilmekte ise de, yapılan savunmalardan; ihtiyaç belgesinde yangın kapısının ölçüsünün hatalı tespit edildiği, yüklenicinin depoya teslim ettiği 140200 cm ölçüsündeki yangın kapısının fiili ölçüye uygun olduğu anlaşılmış olup, Ek Raporda; depoda bulunan kapının fiili ölçüye uymadığını tevsik edici mahiyette somut bir bilgi-belgeye de yer verilmediğinden, bu aşamada; muayene ve kabul komisyonu üyelerine, ölçüsü uygun olmayan kapının kabul edilmesi suretiyle kamu zararına yol açtıkları iddiası ile sorumluluk yüklenemeyeceği ve dolayısıyla teslim edilen yangın kapısına ilişkin olarak herhangi bir kamu zararının oluşmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda; ………………………………. tarafından Opera binasının yangına karşı korunması için doğrudan temin yoluyla yapılan mal ve hizmet alımının bedeli ödendikten sonra malzemelerin tamamının İdarenin ayniyat deposuna teslim edildiği görüldüğünden, burada alınmayan bir malzemeye ödenmiş bir paranın söz konusu olmadığı ve bu hususta kamu zararının oluşmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, kamu zararı oluşmayan .............................TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmamaktadır.”