Sayıştay 8. Dairesi 181 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 23.06.2020

• Karar No: 181

• İlam No: 136

• Madde No: 7

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Belediyece profesyonel spor kulüplerine mevzuata aykırı olarak maddi yardımda bulunulması konusuna ilişkin olarak;

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve İlçe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin (m) bendinde:

“Büyükşehrin bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek; gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek.”

Denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde:

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

…

b) Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.

…”

Hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca, Anılan Kanun’un “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde ise:

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.

…”

Hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Belediyeler spor kulüplerine yardım yapıp gerekli desteği sağlayabilirler. Ancak Belediyelerin spor kulüplerine maddi yardımda bulunabilmesi için spor kulübünün amatör spor kulübü niteliğinde olması başka bir deyişle profesyonel bir spor kulübü olmaması gerekmektedir.

Her ne kadar sorumlular savunmalarında …… Kulübü içinde profesyonel ve amatör takımlar bulunduğunu ileri sürseler de, Kulübün içerisinde amatör takımlarının bulunması özü itibariyle bir anlam ifade etmemektedir. Önemli olan kulübün profesyonel niteliğe haiz olmasıdır. Amatör takıma yapılacak yardımın, sonuç olarak profesyonel nitelikteki kulübün bütçesine gireceği açıktır. Bundan dolayı profesyonel bir spor kulübüne bu şekilde yardım yapılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Ayrıca, Kanun koyucu Belediye Kanunu’nun 14 (b) maddesinde “amatör branşlara” nakdi yardım yapılabileceğinden bahsetmemiş, “amatör spor kulüpleri” ifadesini kullanarak nakdi yardımın sınırlarını net olarak çizmiştir. Bu sebeple, profesyonel bir kulüp olan ………………. Kulübü bünyesinde amatör spor kulüplerinin de bulunduğundan bahisle bu hükmün genişletilebilme olanağı bulunmamaktadır.

Bu konuya ilişkin Sayıştay Temyiz Kurulu'nun ………... tutanak tarihli ve …………... tutanak no.lu Kararında aynen:

“…Temyiz talebinde bulunurken iddia edilen, ilamda "amatör spor kulübü" ifadesinin spor kulübünün bizatihi kendisinin amatör olması gerektiği şeklinde değerlendirmede bulunulmakla kanun hükmünün “son derece dar yorumlandığı” dır. Ancak şu husus unutulmamalıdır ki, her ne kadar kanunların lafzı ve ruhuyla birlikte yorumlanması gerekse de idare hukukunda yorum dar tutulur. İdare hukukunda yetkisizlik esastır, kanunda açıkça belirtilmedikçe hiçbir yetki kullanılamaz. Bu durumda, kanun lafızlarının geniş yorumlanması, idari işlemleri - başta yetki unsuru olmak üzere- unsurları yönünden hukuka aykırı hale getirecektir. Nihai olarak kamu yararı elde edildiği ileri sürülerek kanunla verilmiş olmayan bir yetkinin kullanılması veya kanunda zaten belediyelere verilmiş olan bir görev ve sorumluluk alanında kanunda öngörülmemiş bir yöntemin kullanılması durumunda, -sonuçta kamuya yararlı bir sonuç elde edilse bile- idari işlem hukuka aykırı olacaktır. Kanun amatör spor kulüplerine yardım yapılmasına izin vermekte iken, amatör olmayan spor kulüplerine yardım yapılması ve bu yardımın zaten amatör alt dallara yapıldığı iddiası bu kapsamda değerlendirilmektedir.

…..spor Kulübü, bünyesinde amatör sporcular bulundurmakta ve … Amatör Spor Kulüpleri Federasyonuna kayıtlı olmakla birlikte futbol dalında Türkiye Futbol Federasyonu tarafından ayrıma tabi tutulan profesyonel ligde bulunması dolayısıyla profesyonel bir spor kulübü olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, Belediye tarafından yapılan nakdi yardımın kulüplerin amatör dalları için kullanıldığı belgelense de profesyonel bir spor kulübünün amatör dalları için yapılan yardım profesyonel dallar için dolaylı olarak yapılan yardım anlamına gelmektedir. Ayrıca, Kanunda yer alan “amatör spor kulüpleri” ifadesi karşısında kulüp bünyesinde amatör dallarda bir takım veya amatör takım bulunması önem arz etmemekte olup, önemli olan kulübün amatör veya profesyonel niteliği haiz olmasıdır.

Bu nedenle, …spor kulübü profesyonel bir spor kulübü olduğundan, bu kulübe yapılan … TL’lik nakdi yardım mevzuata aykırıdır.”

Denilmiştir.

Sayıştay Temyiz Kurulu’nun söz konusu Kararından anlaşılacağı üzere, Kanunda yer alan “amatör spor kulüpleri” ifadesi karşısında kulüp bünyesinde amatör dallarda bir takım veya amatör takım bulunması önem arz etmemekte olup, önemli olan kulübün amatör veya profesyonel niteliğine haiz olup olmamasıdır. …...spor Kulübünün profesyonel bir spor kulübü olması, bu Kulübe nakdi yardım yapılmasına engel teşkil etmektedir.

Bu itibarla, profesyonel bir spor kulübü olan ………….. Spor Kulübüne nakdi yardım yapılması sonucunda oluşan toplam .................TL tutarındaki kamu zararının;

Üst Yönetici …………… , Harcama Yetkilisi …………………...,, Gerçekleştirme Görevlisi …………………. ve Diğer Sorumlu ……………………….'e

Müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, …….Daire Başkanı ..................ile Üye ..............’ın karşı oyu ile ve oy çokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

...............Daire Başkanı .............. ile Üye .........…........’ın karşı oy gerekçesi;

“5393 sayılı Kanunun 14’üincü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi:

“b)…………………………………..

Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.”

Hükmü yer almaktadır.

Söz konusu maddede belirtildiği üzere, Belediyeler mahalli müşterek olmak şartıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapabilirler.

Yapılan incelemede .................... Kulübü tarafından Belediyeye yapılan başvuruda, amatör olarak faaliyet göstermekte olan branşlardaki yaş gruplarının ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanılmak üzere nakdi yardım talep edildiği ve Belediye Başkanlık Makamının Oluru ile bu talep doğrultusunda yardıma karar verdiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, anılan spor kulübüne nakdi yardım yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.”