Sayıştay 8. Dairesi 175 Kararı - Özel Bütçeli İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 06.02.2020

• Karar No: 175

• İlam No: 361

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Spor Kulübü Nakit Transferi:

…… Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Merkez İşletme Müdürlüğü bütçesinden …… Spor Kulübüne nakit transferi yapılması sonucu oluşan …… TL tutarındaki kamu zararı ile ilgili olarak; ……sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle tazminine hükmedilen konuya ilişkin Sayıştay Temyiz Kurulu tarafından verilen …… tarih ve ……. tutanak numaralı bozma kararı üzerine düzenlenen ek rapor ve ekleri ile dosyada mevcut diğer bilgi ve belgelerin yeniden incelenmesi sonucunda;

…… Genel Müdürlüğü 2015 yılı hesabına ilişkin asıl raporun Dairemizde görüşülmesi sonucunda düzenlenen …… tarih ve …… sayılı İlam ile …… Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Merkez İşletme Müdürlüğü bütçesinden …… Spor Kulübüne nakit transferi yapılması sonucu oluşan kamu zararına ilişkin tüm sorumluların savunmalarının alınarak sorumluluklarının değerlendirilmesi amacıyla ödenek tahsisine ilişkin belgeleri düzenleyen Daire Başkanları ile olur veren Genel Müdür Yardımcılarının savunmalarının alınması ve savunmalar sonucunda düzenlenecek yargılamaya esas ek rapora değin konunun hüküm dışı bırakılmasına karar verilmişti.

Bu defa ilgililerin savunmaları alınarak düzenlenen ek raporun Dairemizde görüşülmesi sonucu düzenlenen …… tarih ve ….. sayılı Ek İlam ile ….. Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Merkez İşletme Müdürlüğü bütçesinden …… Spor Kulübüne nakit transferi yapılması sonucu oluşan …… TL’nin bütçeye ödenek konulması sürecinde görev alan ve ödenek aktarılması teklifini hazırlayan Daire Başkanları ile aktarma onayını veren Genel Müdür Yardımcılarına ödettirilmesine karar verildi.

…… sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle tazminine hükmedilen konuya ilişkin Sayıştay Temyiz Kurulu tarafından verilen …… tarih ve …… tutanak numaralı kararda; Esas yönünden yapılan incelemede, …… sayılı Ek ilam ile verilen tazmin hükmünün mevzuata uygun olduğuna karar verilmiş ancak sorumluluk yönünden yapılan incelemede; 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay Genel Kurul Kararı uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin de sorumluluğa dahil edilmesini teminen verilen tazmin hükmü bozularak dosya Dairemize tevdi edilmiştir.

Söz konusu bozma kararı üzerine düzenlenen ek rapor ve ekleri ile dosyada mevcut diğer bilgi ve belgelerin yeniden incelenmesi sonucunda ise;

19/6/2019 tarihli ve 30806 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 39 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4’üncü maddesiyle, 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin, Orman Genel Müdürlüğünün görevlerini düzenleyen 334’üncü maddesinin 1’inci fıkrasına eklenen (i) bendinde;

“Ormancılık faaliyetlerinin geniş kitlelere yayılmasını sağlamak ve orman yangınlarının önlenmesi ile ilgili kamuoyunun bilinçlendirilmesi amacıyla orman gençlik ve spor kulüplerine, ait olduğu yılı başındaki döner sermaye bütçesinin binde ikisini geçmemek üzere transfer niteliğinde yardım sağlamak.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat değişikliği ile …… Genel Müdürlüğüne ormancılık faaliyetlerinin geniş kitlelere yayılması ve kamuoyunun bilinçlendirilmesini sağlamak amacıyla orman gençlik ve spor kulüplerine transfer niteliğinde yardım sağlaması konusunda yetki verildiği ve söz konusu mevzuat değişikliğinin Temyiz Kurulunun konuya ilişkin verdiği …… tarihli kararından sonra yapıldığı, dolayısıyla

Mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …… TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

Üyeler …… ve ……’nın karşı oyları ile ve oy çokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Üyeler …… ve ……’nın karşı oy gerekçesi;

“…… Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Merkez İşletme Müdürlüğü 2015 yılı hesabına ilişkin yargılamaya esas raporun Dairemizde görüşülmesi sonucunda düzenlenen …… tarih ve ……sayılı Ek İlam ile …… Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Merkez İşletme Müdürlüğü bütçesinden …… Spor Kulübüne nakit transferi yapılması sonucu oluşan …… TL’nin bütçeye ödenek konulması sürecinde görev alan ve ödenek aktarılması teklifini hazırlayan Daire Başkanları ile aktarma onayını veren Genel Müdür Yardımcılarına ödettirilmesine karar verilmiş ve bu ilamın sorumlular tarafından temyiz edilmesi üzerine de Sayıştay Temyiz Kurulu …… tarih ve …… tutanak numaralı kararda; esas yönünden yapılan incelemede, …… sayılı Ek ilam ile verilen tazmin hükmünün mevzuata uygun olduğuna, sorumluluk yönünden yapılan incelemede ise; 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay Genel Kurul Kararı uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin de sorumluluğa dahil edilmesini teminen verilen tazmin hükmünün bozularak dosyanın Dairesine tevdiine karar vermiştir. Bu karar üzerine sorumlular bu kez 31.05.2019 tarihli dilekçeleri ile karar düzeltilmesi yoluna başvurarak, Yüksek Mahkemenin …… tarih ve ……tutanak no.lu kararının düzeltilerek Sayıştay …… Dairesinin …… tarih ve …… sayılı Ek İlamında yer alan tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir. Temyiz Kurulu tarafından bu talep henüz görüşülerek bir karara bağlanmamıştır.

6085 sayılı Sayıştay Kanununun “Karar düzeltilmesi” başlıklı 57 nci maddesinin birinci fıkrasında Temyiz Kurulu kararları hakkında, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililerin yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde ve bir defaya mahsus olmak üzere yine fıkrada bentler halinde sayılan sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunabileceği ifade edildikten sonra üçüncü fıkrasında karar düzeltilmesi isteminin, kesin hükmün yerine getirilmesine engel olmadığı hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu üçüncü fıkrada geçen kesin hüküm ifadesinden, temyiz edilen Daire kararının temyiz kurulu kararı sonucunda ve karar düzeltilmesi süreci beklenilmeden kesinleştiği şeklinde anlaşılabilirse de gerek kesin hüküm kurumunun gerekse karar düzeltilmesi kanun yolunun mahiyeti gereğince hükmün kesinleşmesi için karar düzeltilmesi kanun yolunun da tamamlanması gerekmektedir. Şöyle ki; 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 61 inci maddesindeki genel atıf kuralı gereğince uygulanacak olan Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Kesin hüküm” başlıklı 303 üncü maddesinin birinci fıkrasında;

“Bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir.”

Hükmü yer almaktadır. Madde metninde maddi kesin hükmün şartları belirtilmiş olmakla birlikte şekli kesin hüküm ile ilgili bir açıklamaya yer verilmemiştir. Ancak gerek öğreti gerekse içtihatlara yansıdığı şekliyle, aleyhine başvurulacak olağan kanun yolları da kapanmış olan hükümler şekli anlamda da kesin hüküm sayılırlar. Bunlara geniş manada kesin hüküm de denilebilir. Şekli kesin hüküm, mahkemenin hükmüne karşı herhangi bir kanun yolu açılmamışsa veya böyle bir kanun yolu açılmış olmasına rağmen davayı kaybeden tarafın bu hakkı zamanında kullanmaktan kaçınması halinde veya o, kanun yollarına müracaat etmiş olup da hüküm Yargıtay’ca onanmışsa gerçekleşir. (……., Medeni Yargılama Hukuku, sf. 675, İstanbul-1992) Kesin hükmün şekli (biçimsel) ve maddi olmak üzere iki anlamı vardır. Şekli anlamda kesin hüküm, bir mahkeme kararına karşı olağan (normal) kanun yollarının tüketilmesi (ve artık gidilecek başka bir olağan yasa yolunun kalmaması) demektir. Maddi anlamda kesin hüküm, şeklen kesinleşmiş bir hüküm varken aynı taraflar arasında, aynı konuda ve aynı sebebe dayanarak yeni bir dava açılamaması anlamına gelir. (……, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi, C:3, Sf:2935, Ankara – 2017) Bir nihai kararın şekli anlamda kesinliği ile o karara karşı artık normal kanun yollarına (istinaf, temyiz) başvurulamayacağı anlaşılır. Şekli anlamda kesinlik maddi anlamda kesinliğin (ön) şartıdır. (……, Medeni Usul Hukuku, sf.534, Ekim-2019) Şu halde bir hükmün şekli kesin hüküm halini alabilmesi için o hükme karşı gidilebilecek olağan kanun yolu bulunmaması gerekmektedir. 6085 sayılı Sayıştay Kanununun “Karar düzeltilmesi” 57 nci maddesinin birinci fıkrasında Temyiz Kurulu kararları hakkında, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer tarafından yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde ve bir defaya mahsus olmak üzere maddede sayılan sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunabileceği ifade edildikten sonra ikinci fıkrasında da karar düzeltilmesi istem ve incelenmesinin temyiz şekil ve usulleri dairesinde yürütüleceği hükmüne yer verilmiştir. Şu halde karar düzeltilmesi süresi içerisinde ya da bu yola başvurulmuş olması halinde bu talep Temyiz Kurulunca sonuçlandırılmadığı sürece kararın kesinleştiğinden bahsedilemeyecektir. Tashihi karar icrayı durdurmaz. Tehiri icra kararı alınmışsa bu kararın tashihi karara da etkisi olmak gerekir mi? Tehiri icra müessesesi hükmün kesinleşmeden icrasına engel olmak üzere tanzim edilmiş olan bir müessesedir. Bu sebeple tashihi karara müracaat imkanı bulunan hallerde de hüküm henüz kesinleşmediğinde göre, evvelce alınmış olan tehiri icra kararının burada da etki edeceği söylenebilir… (……., Medeni Yargılama Hukuku, sf. 886, İstanbul-1992)

Karar düzeltilmesi kanun yolu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile kanun yolları arasından çıkarılmış ise de 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440 vd. maddelerinde düzenlenmekte idi. Yine 6085 sayılı Kanun düzenlemeleri (ayrıca Anayasa md. 160/1 inci madde) gereğince de karar düzeltilmesi kanun yolu Sayıştay Yargılamasında kullanılmakta olan bir kanun yoludur ve Sayıştay ilamları ancak bu yol tüketilerek kesinleşir. Karar düzeltme, Yargıtay’ın temyiz incelemesi sonucunda vermiş olduğu kararlarına karşı tanınmış, olağan bir kanun yoludur. Yani, bir hüküm hakkında Yargıtay’ın temyiz incelemesi sonucunda vermiş olduğu karara karşı karar düzeltme yolu açık ise, o hüküm, ancak karar düzeltme yoluna başvurulmaması veya başvurunun reddi ile (şekli anlamda) kesinleşebilir. (……, Medeni Usul Hukuku, Sf.649, Ankara – 2012) Bu durumda, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 57 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Karar düzeltilmesi istemi, kesin hükmün yerine getirilmesine engel değildir.” Cümlesinde bir örtülü kanun boşluğu olduğu kabul edilerek cümlede geçen “kesin hüküm” ibaresini 6085 sayılı Kanunun 55/1 inci maddesi hükmü doğrultusunda Sayıştay ilamlarının Sayıştay Temyiz Kurulu kararları ile kesinleştirildiği şeklinde anlamak gerekecektir. Aksi takdirde, söz gelimi Temyiz Kurulu tarafından verilen bir bozma kararına karar düzeltilmesi süreci çalışırken Dairece uyulması halinde, daha sonra Kurulun aynı bozma kararını karar düzeltilmesi başvurusu neticesinde tasdik etmesi durumunda Daire kesinleşen karar tasdik olduğu halde bozma imiş gibi işlem yapmış duruma düşecektir.

Açıklanan nedenlerle uyuşmazlık konusu hakkında gerekli kararın, karar düzeltilmesi kanun yolu tüketilerek söz konusu karar kesinleştikten sonra verilmesi gerektiğinden çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.”