Sayıştay 8. Dairesi 153 Kararı - Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 07.03.2019

• Karar No: 153

• İlam No: 160

• Madde No: 13

• Kamu İdaresi Türü: Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Vergi, Resim, Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

… Temizlik Bil. Sist. Sağ. Turz. İnş. Pet. Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti yükleminde bulunan “… Bakanlığı Merkez Birimlerinin Genel Temizliği” işinde, 21.11.2016 tarihinde … ile … Sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesi gereğince, İdare tarafından işçilere ödenen fiyat farkı ödemesinden, yüklenici tarafından kesilerek ilgili yerlere ödenmesi gereken, sosyal güvenlik primi, işsizlik sigorta primi ile gelir vergisinin beyan edilerek ödenmemesi sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak;

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 90’ıncı maddesine istinaden yayımlanan “Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik’in “Hakedişten Kesinti ve Mahsup” başlıklı 6’ncı maddesinin; 2, 3, 7 ve 8’inci fıkralarında; idarelerin, ihale yoluyla yaptırdıkları mal ve hizmet alımı ve yapım işlerine ait hakediş ödemelerinden önce hem yüklenicilerin hem de alt yüklenicilerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarını sorgulaması ve varsa muaccel borçlarını hakedişten keserek kurumun hesabına on beş gün içinde yatırmakla mükellef oldukları hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanunun 59’uncu maddesinin 7’inci fıkrasında; "Kamu idarelerinin denetim elemanları kendi mevzuatı gereğince işyerlerinde yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler sırasında, çalıştırılanların sigortalı olup olmadığını da tespit ederek, sigortasız çalıştırılanları Kuruma bildirmek zorundadır. Bu kurumlar ayrıca kendi mevzuatları gereğince yaptıkları inceleme ve tespitler sırasında bu Kanuna göre sigortalı sayılanların prime esas kazançlarının veya sigortalı gün sayılarının eksik bildirilmesi sonucunu doğuran tespitlerini de en geç bir ay içinde Kuruma bildirirler. Kurum bu bildirimleri esas almak üzere gerekli yasal işlemi yapar. İlgililerin itiraz hakları saklıdır." denilmektedir.

Yine, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununun; “Amme alacağı ödenmeden yapılmayacak işlemler ile işlem yapanların sorumlulukları” başlıklı 22/A maddesinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına giren kurumların bu Kanun kapsamında hak sahiplerine yapacakları ödemeler ile kanun, kararname ve diğer mevzuatla nakdi olarak sağlanan devlet yardımları, teşvikler ve destekler nedeniyle yapılacak ödemelerde Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranmasının zorunlu olduğu belirtilmiş olup, konu hakkında Tahsilat Genel Tebliğinin (Seri: A Sıra No: 1) “Amme Alacaklarının Korunması” başlıklı ikinci bölümünün “V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” başlıklı kısmında da; hakediş ödemelerinde vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin İdarelerce aranması gerektiği aksi takdirde kamu idaresinin ilgilinin vergi borcu kapanıncaya kadar hakediş ödemesini gerçekleştiremeyeceği vurgulanmıştır.

5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi ve Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’te kamu zararı tanımlanmıştır. Anılan Yönetmeliğin 6’ıncı maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendinde; yapılan iş, alınan mal veya hizmet karşılığı olarak ilgili mevzuatında belirtilen ya da mevzuatında öngörülen karar, onay, sözleşme ve benzeri belgelerde belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması halinde kamu zararına neden olunacağı ifade edilmiştir.

Buna göre, İdare tarafından işçilere ödenen fiyat farkı ödemesinden, yüklenici tarafından kesilerek ilgili yerlere ödenmesi gereken, sosyal güvenlik primi, işsizlik sigorta primi ile gelir vergisinin beyan edilerek ödenmemesi İdare açısından bir kamu zararı olarak değerlendirilemese de, yüklenicinin yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmemesine rağmen hakediş bedelinin tam olarak ödenmesi, idare tarafından yükleniciye ödenen SGK işçi primlerinin ve gelir vergisinin haksız bir biçimde yüklenicinin uhdesinde kalmasına yol açacaktır.

Konu hakkında sorumlular tarafından gönderilen savunmada, hak sahibinin vadesi geçmiş ve muaccel hale gelmiş SGK prim borcu ile vergi borcunun bulunup bulunmadığına dair sorgulamaların yapıldığı ve firmanın vadesi geçmiş SGK prim borcu ile vergi borcunun bulunmadığının görülmesi üzerine tahakkuk ve ödeme işlemlerinin yapıldığı, ancak, firmanın yatırmakla yükümlü olduğu prim ve vergilerin, yüklenici firma tarafından … Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğünün hesabına yatırıldığı bildirilmiş olmakla beraber, yapılan bu tahsilatın … Bakanlığı tarafından ilgili kurumlara aktarılıp aktarılmadığı anlaşılamamıştır.

Bu itibarla, … Temizlik Bil. Sist. Sağ. Turz. İnş. Pet. Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti yüklemindeki, “… Bakanlığı Merkez Birimlerinin Genel Temizliği” işinde, 21.11.2016 tarihinde … ile … Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi gereğince, İdare tarafından işçilere ödenen fiyat farkı ödemesinden, yüklenici tarafından kesilerek ilgili yerlere ödenmesi gereken, sosyal güvenlik primi, işsizlik sigorta primi ile gelir vergisinin beyan edilerek ödenmemesi mevzuata aykırı olmakla birlikte söz konusu işlem nedeniyle kamu zararı oluşmadığından, sorgu konusu edilen … TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle, karar verildi.