Sayıştay 8. Dairesi 110 Kararı - Özel Bütçeli İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 18.05.2017

• Karar No: 110

• İlam No: 333

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Faiz ve Gecikme Zammı Ödenmesi:

.......... Müdürlüğü tarafından kullanılan Haşim İşcan Kültür

Merkezi’ne ait 6530 abone numaralı sayaçtan tüketilen 2008-2013 yıllarına ait elektrik tüketim bedellerinin zamanında ödenmemesi nedeniyle, Müdürlüğün Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından “Güncel Borç” adı altında günlük gecikme cezasına/faizine maruz bırakılması ve bu uygulama sonunda, toplam .........TL gecikme cezası/faizi ödenmesine ilişkin olarak ..... sayılı ek ilam ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak Temyiz Kurulu’nun vermiş olduğu bozma kararı ile ilgili olarak;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 11’inci maddesinde, devlet memurlarının görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumlu oldukları, 12’nci maddesinde de, devlet memurlarının görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek zorunda oldukları ve kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesinin esas olduğu açıklanmıştır.

Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar ” başlıklı 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında;

“Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir.” denilmekte,

Aynı Kanunun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde ise;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir…” hükmü yer almaktadır.

Yine Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde müdürlerin, başında bulundukları Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğünün, her türlü san’at, teknik ve idare işlerinin birinci derecede sorumlusu olduğu ve kuruluşun düzenli ve iyi bir şekilde çalışmalarını sağlayacakları belirtilmiştir.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü İdari, Mali ve Sosyal İşler Şube Müdürünün görev tanımına göre ise; Aydınlatma, su, taşıt, akaryakıt ve onarım ihtiyaçlarına ilişkin işlemleri yürütmek görevi Gerçekleştirme Görevlisi Şube Müdürünün asli görevleri arasında yer almaktadır.

Dolayısıyla, müdürlüğün işlerini yürüten memurların herhangi bir aksaklığa ve kamu zararına sebebiyet vermeksizin görevlerini titizlikle yerine getirmeleri, yöneticilerin de, gerekli işbirliğini sağlayarak, görevlerin zamanında yerine getirilmesini kontrol etmeleri gerekmektedir. Elektrik tüketim giderlerinin zamanında tahakkuk ettirilip ödenmek üzere muhasebe birimine teslim edilmesi İdari, Mali ve Sosyal İşler Şube Müdürünün görevidir ve bu nedenle Gerçekleştirme Görevlisi olan İdari, Mali ve Sosyal İşler Şube Müdürünün söz konusu ödemede sorumluluğu olduğu açıkça görülmektedir.

Diğer taraftan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde;

“Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir...." denilmekte,

Aynı Kanunun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde;

"Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler

yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur." hükmüne yer verilmektedir.

Söz konusu hükümlere göre; bütçeyle ödenek tahsis edilen bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olup, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.

Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Kararının “Sorumlular” başlıklı 3’üncü bölümünde de Harcama Yetkilileri açıklanmış ve “Harcama Yetkililerinin Genel Sorumluluğu” başlıklı (a) şıkkında;

“...bütçeden yapılacak harcamalar konusunda 5018 sayılı Kanunda öngörülen harcama sürecinde tek ve tam yetkili olan, giderin yapılmasına karar vermekten ödeme aşamasına kadar tüm işlemleri emir ve talimatı çerçevesinde yürüten ve maiyetindekileri ve onların eylem ve işlemlerini gözetmek ve denetlemekle yükümlü olan harcama yetkilisinin, Sayıştay’a karşı hesap konusunda tam ve doğrudan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır

Bu nedenle, harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına…,” karar verilmiştir.

Özetle 5018 sayılı Kanunun 31’inci maddesinde bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olduğu ifade edilmiş, 32’nci maddesinde ise; bütçeden harcama yapılabilmesi harcama yetkilisinin, harcama talimatı vermesine bağlanmış, harcama talimatlarında da hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgilerin yer alacağı, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken işlemlerden harcama yetkililerinin sorumlu oldukları belirtilmiştir. Anılan Kanunun 33’üncü maddesinde de, giderin gerçekleştirilmesinin, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesi ile tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre bütçeden yapılacak harcamalarda süreç, harcama talimatı ile başlamakta ve ödeme emri belgesi uyarınca hak sahibine ödeme yapılması ile son bulmaktadır. 5018 sayılı Kanunda, giderin yapılmasından ödeme aşamasına kadar tüm işlemlerin harcama yetkilisinin gözetim ve denetimi altında, onun emir ve talimatı ile yürütülmesi öngörüldüğünden, elektrik tüketim bedellerinin zamanında ödenmemesi nedeniyle güncel borç adı altında günlük gecikme cezası/faizi ödenmesinden dolayı sorumlu tutulan gerçekleştirme görevlileri ile birlikte harcama yetkililerinin de sorumlu olduğu anlaşıldığından,

... TL tutarındaki kamu zararının;

.... TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi .... (Personel Eğitim Şube Md) ile Harcama Yetkilisi .........’a (....... Müdürlüğü Orkestra Sanatçısı),

......... TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi ...... (İdari, Mali ve Sosyal İşler Şube Md ) ile Harcama Yetkilisi ................’ye (Emekli),

.......... TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi ..... (İdari, Mali ve Sosyal İşler Şube Md ) ile Harcama Yetkilisi .....’ya (Sayman Vekili) müştereken ve müteselsilen,

Arta kalan .... TL’sinin ise Harcama Yetkilisi .....’ya (Sayman Vekili) tek başına ödettirilmesine, oy birliğiyle,