Sayıştay 7. Dairesi 84 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 03.03.2016

• Karar No: 84

• İlam No: 200

• Madde No: 5

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2014

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Belediye tarafından yaptırılan konutların geç teslimi münasebetiyle sahiplerine kira ödemesi yapılması

Mülkiyeti ... Büyükşehir Belediyesine ait arsalarda belediye tarafından yaptırılarak vatandaşa satılan ...Evleri konutlarında, konutların geç teslim edildiği gerekçesiyle, konut sahiplerine Satış Şartnamesi ve Satış Sözleşmesine aykırı kira ödemesi yapılmak sureti ile kamu zararına neden olunduğu iddia edilmiştir.

Belediye Meclisinin 02.07.2013 tarih ve 69 sayılı kararı ile ... ili ... Mevkiinde mülkiyeti belediyeye ait Ada:266, Parsel:1 ile Ada:278, Parsel:1’de kayıtlı arsalarda; belediye tarafından 600 adet konut yaptırılmasına, konutların konutu olmayan ailelere kura yöntemiyle satışı yapılmasına karar verilmiş ve konutların satışı için İdari ve Teknik Şartname ile mevzuata uygun yönetmeliğin hazırlanması hususunda Belediye Encümenine yetki verilmiştir.

Belediye Encümeni’nin 24.10.2013 tarih ve 1839 sayılı kararı ile de; söz konusu 600 konutun ilgili komisyonlarca hazırlanan ve encümence imzalanarak onaylanan Konut Edindirme Yönetmeliği, İdari Şartname, Teknik Şartname ve Kıymet Takdir Raporuna göre satışının yapılması uygun görülmüştür. Söz konusu Yönetmelik ve Şartnameler ile konutların iki etapta satılması düzenlenmiştir. Talep toplama yöntemiyle gerçekleştirilen konut satışları sonucunda, her konut sahibi (alıcı) ile belediye (satıcı) arasında ayrı ayrı sözleşme imzalanmıştır.

Sorguda satıcı tarafın imzası bulunmaması münasebetiyle söz konusu sözleşmelerin hukuken geçerliliği bulunmadığı iddia edilmiştir. Ancak her iki tarafın üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiği bir sözleşmenin şekil şartı münasebetiyle geçersizliğini iddia etmek hakkın kötüye kullanılması sayılacaktır. Bu bağlamda her ne kadar belediye tarafının imzası yer almasa da teminat yatırılarak talep toplama yöntemi ile gerçekleştirilen satışlarda alıcılarla tek tek yapılan ve şartnamenin eki olduğu satış sözleşmelerinin geçerli olduğu değerlendirilmiştir.

Söz konusu ... Evleri Satış Şartnamesinin “Konutların Satış Bedeli” başlıklı 5’inci maddesinde;

“Yapılan maliyet hesabına göre ;

Bina zemin katlardaki her bir dairenin satış bedeli 119.000,00 TL,

En üst katlardaki her bir dairenin satış bedeli 125.000,00 TL,

Ara katlardaki her bir dairenin satış bedeli 129.000,00 TL’dir.”,

“Satış Bedelinin Ödenmesi” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“a) Kura sonucu konut almaya hak kazananlar 18 Kasım – 22 Kasım 2013 tarihleri arasında önceden yatırılan 2.500,00 TL başvuru bedelini 25.000,00 TL’ye tamamlayacaktır.

b) 20 Ocak – 24 Ocak 2014 tarihleri arasında, 2’nci 25.000,00 TL’yi yatıracaktır.

c) Konut satış bedelinin geri kalan kısmı, konutların teslim tarihinde defaten yatırılacaktır.

d) Konutlar teslim tarihinde kredi kullanılabilir seviyede olacaktır.”,

“Konutların Teslimi” başlıklı 7’nci maddesinde;

“a) Satışı yapılan 1. Etap 280 konutun öngörülen teslim tarihi 23 Nisan 2014, 2. Etap 320 konutun öngörülen teslim tarihi 29 Ekim 2014’tür.

b) Dairelerin süresinde teslim edilmemesi halinde, Belediyemizce her bir konut sahibine geciken her ay için 750,00 TL kira bedeli ödenecektir.

c) KDV (%1), Damga vergisi, tapu harç ve masrafları konut sahibine ait olacaktır.

d) Kura sonucu hak kazanılan dairelerin tapu tesciline kadar devri yapılmayacak, ancak hak sahipleri arasında 14 Mart 2014 tarihine kadar Noter muvafakati ile daire takası yapılabilecektir.”,

Alıcılarla yapılan ... Evleri Satış Sözleşmelerinin “D) Sözleşme Şartları” bölümünde;

“1-) Sözleşme konusu konutun satış bedeli KDV hariç … TL. dır.

2. ) Ödeme Planı:

a) Başvuru tarihinde 25.000,00 (Yirmibeşbin) TL.

b) 20 Ocak 2014/24 Ocak 2004 tarihleri arasında 25.000,00 (Yirmibeşbin) TL

c) Kalan … TL. konut tesliminde ödenecektir.

(…)

5. ) Konut teslim tarihi 23 NİSAN 2014 tarihindedir.

(…)

8. ) Konutun 23 Nisan 2014 tarihinde, satıcı tarafından alıcıya teslim edilmemesi halinde, satıcı gecikilen her ay için, kira bedeli olarak, alıcıya 750,00 (Yediyüzelli) TL ödemeyi kabul eder. (…)”

Hükümleri yer almaktadır.

Yukarı alınan sözleşme ve şartname hükümlerine göre; 280 adet 1. Etap konutun teslim tarihi 23.04.2014, 320 adet 2. Etap konutun teslim tarihi ise 29.10.2014 olup, bu tarihlerde teslim edilememesi halinde belediyece konut sahiplerine kira ödemesi yapılacaktır. Ancak konut sahiplerinin kira ödemesine hak kazanabilmesi için, 1. Etap konut sahiplerinin teslim tarihi olan 23.04.2014, 2. Etap konut sahiplerinin ise teslim tarihi olan 29.10.2014 tarihinde konut bedelinin tamamını belediyeye ödemiş olmaları gerekmektedir. Aksi halde, bu tarihlerde konutlar kendilerine teslim edilememiş olsa bile, kendi yükümlülüklerini yerine getirmedikleri için, kira ödemesine hak kazanamayacaklardır.

Öte yandan savunmalarda, konut sahipleri arasında tapu tesciline kadar devir yasağının bulunduğu, dolayısıyla bu yasağa uymadan yapılan bazı devir işlemleri neticesinde devralan kişinin kira ödemesine yasal olarak hak kazanmadığı iddia edilmiştir. Ancak, Sayıştay yargılaması açısından kamu zararı oluşturan bir ödemenin kime yapıldığının bir önemi bulunmamaktadır.

Belediye 280 adet 1. Etap konutu, şartnamede belirlenen teslim tarihi olan 23.04.2014 itibariyle teslim edememiştir. Dolayısıyla konut sahiplerine kira ödemesinde bulunmak durumunda kalmıştır. Yapılan incelemede 1. Etaptan 241 ve 2. Etaptan 1 olmak üzere toplam 242 konut için kira ödemesi yapıldığı, ancak bunların sadece 19 adedinin sahiplerinin şartnamede açıkça belirtilen teslim tarihinden (1. Etap için 23.04.2014, 2. Etap için 29.10.2014) önce konut bedelinin tamamını ödediği ve kira ödemesini hak ettiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla kalan 223 (242-19=242) kişiye ödenen kira ödemelerinin tamamı (icra masrafları dahil) ... Evleri Satış Şartnamesi ve Satış Sözleşmesi hükümlerine aykırıdır.

Bu bağlamda; ... Evleri konut sahiplerine icra masrafları dahil yapılan toplam ...TL tutarındaki ödemenin;

Konut bedelinin tamamını teslim tarihinden önce belediyeye ödediği anlaşılan toplam 19 kişiye yapılan kira ödemeleri şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olduğundan, bunlara yapılan toplam ... TL tutarındaki kira ödemesinden müteşekkil kısmı için ilişilecek husus bulunmadığına,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinde “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.” hükmü yer almaktadır. Bu doğrultuda 19 kişiye hak ettiği halde kira ödemesi yapılmaması sonucu alıcıların yasal yollara başvurması neticesinde icra masrafı ödenmesinde sorumluların kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği bulunmadığından, toplam ...TL icra masrafı ödenmesinden müteşekkil kısmı için de ilişilecek husus bulunmadığına,

Savunmalar doğrultusunda, ..., 15.10.2014 tarih ve ... nolu ödeme emri belgesinde imzasının bulunmadığı, bahis konusu imza sahibinin ... olduğu anlaşılmış olduğundan, sorumluluk taksimatı bu doğrultuda değiştirilerek, ...’in herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığına,

... Evleri Satış Şartnamesinde ve Satış Sözleşmesinde; konutların teslim tarihinin I. Etap için 23.04.2014, II. Etap için de 29.10.2014 olarak belirlendiği, teslim tarihi itibariyle (23.04.2014, 29.10.2014) satış bedelinin tamamının alıcılar tarafından yatırılması gerektiği, belirtildiğinden, ancak bu durumda konutların teslim edilememesi halinde kira yardımının yapılabileceği belirtildiğinden, satış bedelinin tamamı tahsil edilmeden alıcılara kira yardımı yapılması sonucu ortaya çıkan ...TL tutarındaki kamu zararı teşkil eden kısmının ise;

...TL’sinin Harcama Yetkilisi ... ve Gerçekleştirme Görevlisi ...’e,

...TL’sinin ise Harcama Yetkilisi ... ve Gerçekleştirme Görevlisi...’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, aynı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde temyiz başvurusu ve 56’ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere,

(Üye ... ve Üye ...’nın; “Sorgu konusu kira ödemeleri, ... Evleri Satış Şartnamesi hükümlerine göre yapılmıştır. Anılan şartname Belediye Encümeninin 22.08.2013 tarih ve ... sayılı kararı ile kurulan komisyon üyeleri tarafından oluşturulmuş, daha sonra da Belediye Encümeninin 24.10.2013 tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanmıştır. Bahis konusu konutların inşa edilmesi ile ilgili 08.05.2013 tarihinde yapılan 2013/... nolu ihale sonucunda 11.06.2013 tarihinde ...Ltd. Şti. ile sözleşme imzalanmış, sözleşmede iş bitim tarihi 01.11.2014 olarak belirlenmiştir. Ancak ... Evleri Satış Şartnamesinde konut teslim tarihi 1. Etap 280 konut için 23.04.2014, 2. Etap 320 Konut için 29.10.2014 tarihi olarak belirlenmiştir.

Diğer yandan 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’ inci maddesinin (a) fıkrasında “a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.” belediye başkanının görev ve yetkileri arasına sayılmıştır. Bu doğrultuda belediye meclis kararına istinaden belediye encümenince oluşturulan bir komisyon marifetiyle hazırlanan ve yine encümen kararıyla yürürlüğe giren şartname hükümleri ile konutların etaplar halinde satışında belirlenen teslim tarihlerinin üst yöneticinin bilgisi ve insiyatifi dahilinde olacağı muhakkaktır. Nitekim savunmalarda yer alan basın toplantısı kayıtlarından da üst yöneticinin ...Evleri konutlarının yapımı, satışı ve tesliminden bilgi sahibi olduğu anlaşılmaktadır.

Konut Yapım Sözleşmesinde işin bitim tarihi 01.11.2014 olmasına ve bu durumun ilgililerce biliniyor olmasına rağmen konutların alıcılara teslim tarihinin 23.04.2014 olarak belirlenmesi ve konutların bu tarihte teslim edilememesi nedeniyle kira bedeli ödenmek durumunda kalınması sonucu ortaya çıkan söz konusu kamu zararının, konutların yapım sözleşmesinde yer alan bitim tarihinden önce alıcılara teslim tarihi belirlemek ve belirlenen tarihte de teslim edilememesi halinde kira yardımı yapılmasını öngören satış şartnamesini düzenleyen Encümen üyeleri ve belediye teşkilatını sevk ve idare eden konumunda olan üst yönetici Belediye Başkanı ...’ya ödettirilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşılık)

Oy çokluğuyla,