Sayıştay 7. Dairesi 57 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 22.12.2015

• Karar No: 57

• İlam No: 63

• Madde No: 24

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2014

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

KURS ÜCRETLERİNDEN GELİR VERGİSİ TEVKİFATI

…. Belediyesi bünyesindeki kurslarda verilen hizmetler için eğitmenlerden temin edilen hizmetler için yapılan ödemlerden eksik gelir vergisi tevkifatı yapıldığı hususunda;

Kurs eğitmenlerine yapılan ödemelere ilişkin harcama pusulalarında 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94’üncü maddesinin 13’üncü fıkrasına istinaden %10 oranında gelir vergisi stopajı yapıldığı anlaşılmıştır. Söz konusu fıkrada aynen “Esnaf muaflığından yararlananlara mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan ödemelerden” hükmü yer almaktadır. 12.1.2009 tarihli ve 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu kararına göre esnaf muaflığından yararlananlardan mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan diğer hizmet alımlarından % 10 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak Gelir Vergisi Kanunu’nun “Vergiden muaf esnaf” başlıklı 9’uncu maddesinde vergiden muaf esnafa ilişkin düzenlemelere yer verilmiş, kimlerin esnaf muaflığından faydalanacakları da bentler halinde sayılmıştır. Aynı maddenin ek fıkrasında “ Esnaf muaflığı şartlarını taşıyanların bu muaflıktan yararlanabilmek için ilgili esnaf odasına kayıtlı olmak ve durumlarını tevsik etmek suretiyle belediyeden “Esnaf Muaflığı Belgesi” almak zorundadırlar” denilmektedir. Söz konusu kurs eğitmenlerinin “Esnaf Muaflığı Belgeleri” olmadığından bu kişilere yapılan ödemelerden 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94’üncü maddesinin 13’üncü fıkrasına istinaden %10 oranında gelir vergisi kesintisi yapılması mümkün değildir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 65’inci maddesinde serbest meslek kazancının tarifi yapılmıştır. Madde 65 – (Değişik: 19/2/1963 - 202/31 md.)

“Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır. Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtısasa dayanan ve ticari mahiyette olmıyan işlerin iş verene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.”

Buna göre söz konusu kurs eğitmenlerinin faaliyetleri serbest meslek faaliyeti sayılması, bu tür hizmetlerin serbest meslek faaliyeti kapsamımda değerlendirilmesi ve ona göre gelir vergisi tevkifatının yapılması gerekmektedir.

Gelir Vergisi Kanununun Serbest Meslek Kazançlarında istisnaları düzenleyen 18’inci maddesinde; “Müellif, mütercim, heykeltıraş, hattat, ressam, bestekâr, bilgisayar programcısı ve mucitlerin ve bunların kanuni mirasçılarının şiir, hikaye, roman, makale, bilimsel araştırma ve incelemeleri, bilgisayar yazılımı, röportaj, karikatür, fotoğraf, film, video band, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserlerini gazete, dergi, bilgisayar ve internet ortamı, radyo, televizyon ve videoda yayınlamak veya kitap, CD, disket, resim, heykel ve nota halindeki eserleri ile ihtira beratlarını satmak veya bunlar üzerindeki mevcut haklarını devir ve temlik etmek veya kiralamak suretiyle elde ettikleri hasılat Gelir Vergisinden müstesnadır.

Eserlerin neşir, temsil, icra ve teşhir gibi suretlerle değerlendirilmesi karşılığında alınan bedel ve ücretler istisnaya dâhildir.

Yukarıda yazılı kazançların arızî olarak elde edilmesi istisna hükmünün uygulanmasına engel teşkil etmez.

Serbest meslek kazançları istisnasının, bu Kanunun 94 üncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle ödenecek vergiye şümulü yoktur.”

Hükmü yer almaktadır.

Yine aynı Kanunun “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94’üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler, fıkranın bentlerinde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifatı yapmaya mecbur oldukları hükmüne yer verilmiş olup söz konusu fıkranın (2) numaralı bendinde ise;

“2. Yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden (Noterlere serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç);

a) 18 inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden,

b) Diğerlerinden,”

Hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda bahsedilen 12.1.2009 tarihli ve 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu kararına göre yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden 18’inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden % 17, diğerlerinden % 20 oranında tevkifat yapılacağı da hüküm altına alınmıştır. Söz konusu edilen kurs eğitimlerinin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesinde sayılan istisnalar kapsamına giren serbest meslek işlerinden olmadığı da anlaşıldığından, ….Belediyesi bünyesindeki kurslar için gerçek kişilerden temin edilen hizmetler için ilgilisine yapılan ödemlerden Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesinin birinci fıkrasının 2’inci bendinin (b) alt bendine göre % 20 oranında tevkifat yapılması gerekmektedir.

Bu itibarla; … Belediyesi bünyesindeki kurslar için gerçek kişilerden temin edilen hizmetler için ilgilisine yapılan ödemlerden Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesinin birinci fıkrasının 2’inci bendinin (b) alt bendine göre % 20 oranında tevkifat yapılması gerekirken 94’üncü maddesinin birinci fıkrasının 13 numaralı bendine göre %10 oranında tevkifat yapılması nedeniyle oluşan … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi .. ile Gerçekleştirme Görevlisi …’e müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle,