Sayıştay 7. Dairesi 548 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 15.11.2022

• Karar No: 548

• İlam No: 182

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

VEKALETEN ATAMA

… Belediyesi sosyal yardım işleri müdürlüğü kadrosuna vekâlet eden …’e, vekâlet edilen kadro için asilde aranan tüm şartları taşımadığı halde müdür kadrosu için öngörülen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarının ödendiği ve bu ödemeler yönünden kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Mahalli idareler personelinin görevde yükselme sınavına ilişkin ilk yönetmelik 2 Şubat 2000 tarih ve 23952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin 5’inci maddesinde müdürlükler yönetim hizmet grubu içinde yer almış, 14’üncü maddesinde her bir müdürlük için mezun olunması gereken fakülte veya yüksekokullar tek tek sayılmıştır.

4 Temmuz 2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’i ile yukarıda yazılı Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Bu Yönetmelikte de müdürlükler görevde yükselmeye tabi yönetim hizmetleri grubunda sayılmış; müdürlükler teknik hizmetler ve diğerleri olarak ikiye ayrılmıştır.

Daha sonra 07.05.2014 tarih ve 28993 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,”

Bu değişiklikle teknik müdürlükler ve diğer müdürlükler Yönetmelikte liste halinde sayılmıştır.

Son olarak 02.07.2020 tarihinde “Belediye ve Bağlı Kuruluşları İle Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Son düzenleme ile teknik ve diğer müdürlük ayrımından vazgeçilmiş, müdür olabilmek için fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmanın yanında;

“…2) Son müracaat tarihi itibarıyla, koruma ve güvenlik görevlisi amiri, şef, koruma ve güvenlik şefi, bando şefi, hukuk müşaviri, çözümleyici, uzman, sivil savunma uzmanı, ayniyat saymanı, muhasebeci, kontrol memuru ile eğitmen kadrolarında veya en az önlisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolarda en az iki yıl ya da 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde veya ortaöğrenim düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolarda en az altı yıl çalışmış olmak,” şartı getirilmiştir.

Yapılan son düzenleme ile müdürlük kadrosuna atanabilmek için koruma ve güvenlik görevlisi amiri, şef, koruma ve güvenlik şefi, bando şefi, hukuk müşaviri, çözümleyici, uzman, sivil savunma uzmanı, ayniyat saymanı, muhasebeci, kontrol memuru ile eğitmen kadrolarında çalışanlar için (ki bunlar genel idare hizmetleri sınıfındadır) en az iki yıl çalışmış olma şartı aranmaktadır. Diğer taraftan unvan değişikliğini gerektiren görevlerde çalışanlar için en az iki yıl çalışma şartı yeterli sayılmıştır. Genel idare hizmetleri sınıfında bulunanlardan belirli (sayılı) görevde en az iki yıl çalışmış olma şartı aranırken, unvan değişikliğine tabi (teknik hizmetler sınıfında bulunanlar) görevler için ise böyle bir sınırlamaya gerek duyulmamış, unvan değişikliğine tabi tüm görevler kapsam dahiline alınmıştır. Davaya konu şahıs teknik hizmetler sınıfında tekniker unvanı ile çalıştığından, tekniker unvanı da unvan değişikliğine tabi olduğundan son düzenleme ile ilgilinin sosyal yardım işleri müdürlüğüne vekâleten atanması ve ek ödeme ile özel hizmet tazminatı farkının ödenmesi yönlerinden mevzuata aykırılık kalmamıştır. Dolayısıyla 2020 yılında yapılan düzenleme ataması yapılan kişi lehine düzenlemeler içermiş olmaktadır.

Türk Ceza Kanunu (TCK)’nun zaman bakımından uygulamayı düzenleyen 7’nci maddesi lehe kanun uygulamasının dayanağını oluşturmaktadır. Buna göre hiç kimse işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz. Yine işlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. Ceza hukukunda kendine yer bulan bu uygulama eşitlik açısından idari ve mali yaptırımlar (tazminat) açısından paralel şekilde uygulanmalıdır. Yani yaptırımlar uygulanırken uygulama tarihi itibariyle yaptırımların dayanağı kuralın yürürlükten kaldırılması veya lehe düzenleme yapılması yoluyla ortaya çıkan yeni hukuki durumun dikkate alınması gerekmektedir.

Her ne kadar atama işlemi 2017 yılında yapılmış olsa da, 2020 yılında yürürlüğe giren düzenleme ile ilgili kişi sosyal yardım işleri müdürlüğüne vekâleten atanma yönü ile ek ödeme ve özel hizmet tazminatı farkının ödenmesi yönünden şartları taşır hale gelmiştir. Bu durumda karar tarihi itibariyle (15.11.2022) atama tarihinden farklı olarak ortaya çıkan yeni durum neticesinde sorumlara tazmin kararı verilmesine yer olmadığı değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle yargılama konusu …. TL ödeme ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşü

Üye … ve …’ın Karşı Görüşleri:

İlamın karar kısmında da belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; bir görevin vekâleten yürütülmesi halinde görevin niteliği ve gerekleri değişmeyeceğinden vekalet ücretinin ödenebilmesi için bu görevi vekâleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmekte olup eğer vekâlet edilen kadro ile görev yapılan kadro arasında zam ve tazminat farkı var ise bu farkın ödenebilmesi için vekâlet edilen kadro için öngörülen tüm şartların karşılanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede Belediye’de inşaat teknikeri kadrosunda bulunan …’in sosyal yardım işleri müdürlüğüne vekâlet ettiği, ancak bu müdürlüğe atanmak için gerekli olan “Son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” şartını sağlamadığı görülmüştür. Bu itibarla bahse konu personelin söz konusu kadro için öngörülen ek ödeme ve özel hizmet tazminatından faydalanması hukuken mümkün değildir.

Diğer taraftan konu ile ilgili Temyiz Kurulu Kararında 02.07.2020 tarihinde Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde değişiklik yapıldığı, bu değişiklikle müdürlükler arasında teknik ve diğer müdürlük ayrımının kaldırıldığı, müdürlük kadrosuna atanabilmek için Yönetmelik’te sayılan görevlerde iki yıl çalışma şartının yeterli olduğu, unvan değişikliğine bağlı kadrolarda bulunanlar için ise iki yıl bekleme şartının bulunmadığı, tekniker kadrosunun da unvan değişikliğine tabi bir kadro olması nedeniyle tekniker kadrosunda görev yapmakta olan ….’in sosyal yardım işleri müdürlüğü kadrosu için öngörülen ek ödeme ve özel hizmet tazminatı ödenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilmektedir. Oysa idare hukukunda idari işlemler yönünden en temel kurallardan biri, idari işlemlerin tesis edildikleri tarihteki mevzuata uygun olmalarıdır. İdare hukukunda lehe olan hükmün geriye yürümesi sadece “idari yaptırımlar” açısından mümkündür. Bu nedenle idari işlemlerin tesis edildikleri tarihten sonra yürürlüğe giren mevzuatın bu işlemlerin hukuka uygunluğu açısından dikkate alınmaması gerekmektedir. Netice olarak atama tarihinden yaklaşık üç yıl sonra yapılan düzenleme gerçekleştiği tarih itibariyle atama işlemini hukuka uygun hale getirmez.

Açıklanan gerekçelerle söz konusu kişiye yapılan ek ödeme ve özel hizmet tazminat farkı ödemesinin kamu zararı oluşturduğu, bu nedenle sorumlularına tazmin ettirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.