Sayıştay 7. Dairesi 52770 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 7

• Dosya No: 52770

• Tutanak No: 55164

• Tutanak Tarihi: 17.05.2023

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Derneğe nakdi yardım yapılması.

176 İlam sayılı Daire Kararının 51’inci maddesiyle, “... Belediyesi Spor İşleri Müdürlüğü tarafından ... Demeği ... Şubesi’ne nakdi yardım yapılması suretiyle sebep olunan kamu zararına ilişkin olarak, söz konusu derneğe yardım yapılmasına onay veren Belediye Başkanının da savunmasının alınmasını sağlamak üzere konunun denetçisine iadesine” karar verilmiştir.

234 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle, Belediye tarafından ... Derneği ... Şubesine nakdi yardım yapılması sonucu oluşan ... TL kamu zararının üst yönetici, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine hükmedilmiştir.

Temyiz Dilekçesi

Kararda üst yönetici sıfatıyla sorumlu tutulan Belediye Başkanı ... vekili Av.... ve ... (Spor İşleri Müdür) tarafından benzer içerikli ayrı dilekçelerle temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya esas dilekçelerde özetle:

Verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, Kurul tarafından Bozularak KALDIRILMASINIn talep edildiği,

2. Sayıştay 7. Dairesince verilen 234 ilam nolu,19.09.2022 tarihli ilam kapsamında kamu zararına yol açtığı kabul edilen, ... Belediyesi Spor işleri Müdürlüğü tarafından ... Derneği ... Şubesine yapılan ödemeye bakıldığında; aslında ödemenin, bahse konu derneğin Futbol Turnuvasına istinaden turnuva takımlarına (ki bunlar amatör spor kulüpleridir) forma tedariki işin verildiğinin açıkça görüldüğü,

Ek Karara konu ödeme, her ne kadar derneğe yapılmış gibi görünse de adı geçen derneğin olayda ARACI OLDUĞU ve katılan amatör kulüplere destek sağlamak için KÖPRÜ VAZİFESİ GÖRDÜĞÜ, Hal böyle iken yapılan nakdi ödemenin ve yardımın esas muhatabının amatör spor kulüpleri olduğu, Kararda işin esasından uzaklaşılarak şekli bir değerlendirme ile kamu zararı saptaması yapılmasının hukuken kabul edilebilir olmadığı,

Nitekim adı geçen ... Derneğinin Tüzüğünde; Türkiye’de en yaygın spor dalı olan futbolun oyun kurallarının ülke genelinde öğretilmesi, doğru yorumlanması; sporda asıl amaç olan dostluk ve kardeşlik unsurlarının ön plana çıkarılması için gerekli eğitim ve öğretim faaliyetleri, kurs, seminer, konferans, açık oturum ve benzeri toplantılar yapılması; her türlü spor gösterisi, sosyal-kültürel etkinlikler, maçlar, yarışmalar düzenlenmesi veya bu tip düzenlemelere katılınması, her yaştaki sporcuların bilimsel olarak futbolu amatör bir ruhla yapmalarına katkıda bulunulmasının derneğin görevleri arasında sayıldığı, Amatör kulüplere yapılacak yardıma aracılık edilmesinin ise kamu zararına değil, tam tersine toplumun ihtiyacı olan birlikteliğin daha organize şekilde yapılması sağlanarak bu şekilde kamuya yarar sağladığı, Keza Dernek Tüzüğünde düzenlendiği üzere Derneğin, gelirlerinin en az %80’ini, 3. maddede açık şekilde belirtildiği şekilde derneğin amaçlarını gerçekleştirmek için kullandığı, Derneğin, gelirlerini amaçları dışında ve Dernekler Kanunu ve Derneklerle ilgili diğer mevzuat hükümleri dışında kullanamayacağı,

5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 63. maddesinde harcama yetkilisinin tanımı yapılmış olup ”Belediye bütçesi ile ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir” denildiği, Bu durumda yasa maddesinden çıkan tek sonucun, harcama yetkilisinin yetkisinin “belediye bütçesi ile tahsis edilen ödenek” ile sınırlılığı olduğu, Bu noktada harcama yetkilisinin bu ödenek ile sınırlı olarak harcama olur’unu verirken kullanabileceği inisiyatifin sınırlarına da bakmak gerektiği, Harcama yetkilisi/gerçekleştirme görevlisinin ödenek kullanımında keyfi hareket edemeyeceği gibi, üst yöneticinin sevk ve idaresinin de dışına çıkamayacağı, (İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Kontrolörleri Dern. Yayını - Tahir Tekin makalesi)

5018 sayılı Kanunun Giderin gerçekleştirilmesi başlıklı 33.maddesinin gerçekleştirme görevlisini tanımladığı,

5018 Sayılı yasanın 31/5. maddesi hükmü gereği harcama yetkililerinin bütçede öngörülen ödenekleri kadar, ödenek gönderme belgesi ile kendisine ödenek verilen harcama yetkilerinin ise ancak tahsis edilen ödenek tutarında harcama yapabilecekleri, Ortada Belediye Meclisinin Bütçe Onayı ile sisteme girmiş bir Ödeneğin ilgililerine ödenmesine ilişkin harcama talimatı verilmesi şeklinde kullanılan bir yetkinin söz konusu olduğu, 5018 Sayılı Yasanın 11. maddesi ve 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 38. maddesi birlikte incelendiğinde; Belediye Başkanlarının “Bütçeyi uygulama” görevi bulunduğu, 5018 sayılı yasada belirlenen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden kendi meclislerine karşı sorumlu oldukları,

Kararda adı geçen derneğe nakdi ödeme yapılmasının kamu zararına yol açtığından bahsedilmekte ise de esasen ortada kamu zararı bulunmadığı, 5018 sayılı Kanunun 71.maddesine yer verilerek,

5018 sayılı Kanuna göre kamu zararı sayılan halleri belirlemek için anılan maddenin ikinci fıkrasına bakmak gerektiği, İkinci fıkrada yer alan bentler birlikte değerlendirildiğinde ise 5018 sayılı Kanunda, kamu zararının kapsamının; kamu kaynakları kullanılarak piyasadan mal ve hizmet satın alınması sırasında fazla ödeme yapılması, idarenin gelirlerinin tahsili sırasında mevzuata aykırı davranılması ve mevzuatta öngörülmeyen bir ödeme yapılması suretiyle yol açılan zararla sınırlı olarak belirlendiğinin anlaşıldığı,

İkinci fıkra ile belirlenen kapsam içinde, ‘kamu malına zarar verilmesi, kamu görevlilerinin hukuka aykırı eylemleri nedeniyle kişilere verdikleri zararın kamu tarafından ödenmek zorunda kalınması ya da mevzuatta ödenmesi öngörülmekle birlikte mevzuatın yorumunda hataya düşülmek veya ihmal ve kasıt yoluyla fazla ödeme yapılması halleri’nin SAYILMAdığı,

Açıklanan nedenlerle; Karara konu olayda, 5018 Sayılı Kanunun71.maddesinde yapılmış kamu zararı tanımına giren bir kamu zararı bulunmadığı,

Kararda ...’ın azınlık görüşünde ; “kamu zararının tespitinde esas alınan ödemeye bakıldığında aslında ödemenin bahse konu derneğin Futbol Turnuvasına istinaden turnuva takımlarına ( ki bunlar amatör spor kulüpleridir ) forma tedariki için verildiği açıktır. Yapılan ödeme her ne kadar derneğe yapılıyor ise de derneğin burada aracı olduğu ve katılan amatör kulüplere destek sağlamak için köprü vazifesi gördüğü aşikardır. Zira adı geçen dernek tüzüğünde Türkiye’de en yaygın spor dalı olan futbolun oyun kurallarının ülke genelinde öğretilmesi, doğru yorumlanması; sporda asıl amaç olan dostluk ve kardeşlik unsurlarının ön plana çıkarılması için gerekli eğitim ve öğretim faaliyetleri, kurs, seminer, konferans, açık oturum ve benzeri toplantılar yapmak; her türlü spor gösterisi, sosyal-kültürel etkinlikler, maçlar, yarışmalar düzenlemek veya bu tip düzenlemelere katılmak, her yaştaki sporcuların bilimsel olarak futbolu amatör bir ruhla yapmalarına katkıda bulunmak derneğin görevleri arasında sayılmıştır. Bu meyanda amatör kulüplere yapılacak yardıma aracılık yapılması da 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. Maddesi kapsamında sporu desteklemek ve amatör spor kulüplerini desteklemek olarak değerlendirilebilir.” denilerek, aslında somut olayda yapılan yardımın, amatör spor kulüplerine yapıldığı ve dolayısıyla sorgunun kaldırılması gerektiğinin ifade edildiği,

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Kararda üst yönetici sıfatıyla sorumlu tutulan Belediye Başkanı ... vekili Av.... ve harcama yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... (Spor İşleri Müdür) tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine verilen Başsavcılık Mütalaasında:

Dilekçelerde yer alan hususlar ve talep özetlendikten sonra,

“Şöyle ki, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun Bütçelerden yardım yapılması, başlıklı 29.maddesinde "genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin belli şartlarda demek, vakıf, birlik... vs. yardım da bulunabileceği" ifade edilmişse de 5393 sayılı yasanın 75. Maddesinin üçüncü fıkrasındaki 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Demekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz." hükmüne istinaden belediyelerin söz konusu yardımları yapabilecek kurumların dışında bırakıldığı ve bu tür yardımların belediyeler tarafından yapılamayacağının açık bir şekilde ortaya konulduğu, 5393 sayılı yasanın 14. Maddesinde ise " Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir." hükmünün bulunduğu, bu şekilde yardım yapılacak ise ne şekilde ve kimlere yapılacağının ortaya konulması ile sınırların tam olarak çizildiği düşünülmektedir.

Açıklanan nedenlerle temyiz talebinin ret edilerek Daire Kararının tasdik edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Arz olunur.” Denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

176 İlam sayılı Daire Kararının 51’inci maddesiyle, “... Belediyesi Spor İşleri Müdürlüğü tarafından ... Demeği ... Şubesi’ne nakdi yardım yapılması suretiyle sebep olunan kamu zararına ilişkin olarak, söz konusu demeğe yardım yapılmasına onay veren Belediye Başkanının da savunmasının alınmasını sağlamak üzere konunun denetçisine iadesine” karar verilmiştir.

234 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle, Belediye tarafından ... Derneği ... Şubesine nakdi yardım yapılması sonucu oluşan ... TL kamu zararının üst yönetici, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine hükmedilmiştir.

Esas yönünden inceleme

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde:

“Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir. ” denilmektedir.

Madde metninde genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla ve kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabileceği ifade edilmişse de 5393 sayılı Kanunun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan: “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmü karşısında belediyeler söz konusu yardımları yapabilecek kurumlardan değildir.

5393 sayılı Kanunun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde:

“Belediye, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla;

Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir...” hükmü bulunmaktadır.

Madde metninde belirtilen spor kulüpleri 08.07.2005 tarih 25869 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde “Bu Yönetmelikte geçen … Spor kulübü: Spor faaliyetlerinde bulunmak amacıyla kurularak Genel Müdürlüğe kayıt ve tescilini yaptıran dernekleri … İfade eder." şeklinde tanımlanmıştır.

Somut uygulamada ... Belediyesi Spor İşleri Müdürlüğünce, ... Demeği ... Şubesinin düzenleyeceği bir futbol turnuvası kapsamında takımlara forma tedariki için yardım talebine istinaden, doğrudan Demeğe nakdi yardım yapılmıştır. Daire yargılamasında, adı geçen Derneğin tüzüğü incelendiğinde bu derneğin amatör spor kulübü mahiyetinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Daire Kararında ulaşılan sonucun yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, Belediye tarafından hukuki dayanağı olmaksızın Derneğe aktarılan tutarın Dernek tarafından 5393 sy Kn. m.14 kapsamında bir gider için sarf edilmesi, Belediye tarafından Derneğe yapılan aktarımı hukuka uygun hale getirmez. Buna göre Belediye tarafından Derneğe nakdi yardım yapılmasının, 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ikinci fıkrasının g bendinde yer alan “mevzuatından öngörülmediği halde ödeme yapılması” kapsamında kamu zararı oluşturmaktadır.

Sorumlular tarafından iddia edilen diğer hususlar Daire Kararında karşılanmıştır.

BU İTİBARLA, Daire Kararında yer alan tespit ve değerlendirmelerin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle 525 Karar-234 İlam sayılı Daire Kararının TASDİKİNE (Üye ...’un aşağıda belirtilen karşı oy gerekçesine karşı), oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 17.05.2023 tarih ve 55164 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

Üye ...’un karşı oy gerekçesi

234 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle; Belediye tarafından ... Derneği ... Şubesine nakdi yardım yapılması sonucu oluşan ... TL kamu zararının üst yönetici, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine hükmedilmiştir.

Öncesinde, 176 sayılı İlamın 51’inci maddesinde; ... Belediyesi Spor İşleri Müdürlüğü tarafından Türkiye Faal Futbol Hakemleri Gözlemcileri Demeği ... Şubesine nakdi yardım yapılması suretiyle sebep olunan kamu zararına ilişkin olarak, söz konusu Derneğe yardım yapılmasına onay veren Belediye Başkanının da savunmasının alınmasını sağlamak üzere rapor maddesinin, denetçisine iadesine karar verilmiştir.

Belediye Başkanının savunması alınarak düzenlenen ek raporun Dairesinde yargılanması neticesinde düzenlenen 234 sayılı Ek İlamda, somut olaydaki harcama için “... tarihli ve ... sayılı Başkanlık Oluru’nun alınmış olduğu” bilgisi yer almaktadır. Söz konusu Olur incelendiğinde ise, Olur’u makama sunan görevlinin İlamda kamu zararından sorumlu tutulan Harcama Yetkilisi olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda harcamanın, Harcama Yetkilisi tarafından sunulup Belediye Başkanı tarafından imzalanan Olur’a göre yapıldığı açıktır. Ayrıca, Olur’da nakit olarak yapılacak yardımın tutarı da ... TL olarak yer almıştır. Dolayısıyla söz konusu Olur, Harcama Yetkilisi ve Belediye Başkanı tarafından ortaklaşa verilmiş bir harcama talimatı hüviyetindedir.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Sorumlular ve sorumluluk halleri” başlıklı 7’nci maddesindeki “Sorumlular; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.” hükmü ile 5018 sayılı Kanun’un “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesindeki “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmü uyarınca Belediye Başkanının; mezkûr mevzuat hükümlerine ilave olarak 5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesindeki “Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür… Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları

gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükümleri uyarınca da Harcama Yetkilisinin somut olaydaki kamu zararından sorumlu tutulmaları, kamu zararı mevzuatına da kusurlu sorumluluk ilkesine de uyarlıdır.

Diğer yandan, Harcama Yetkilisinin sunuşu ve Belediye Başkanının imzasıyla harcama talimatı niteliğini alan Olur’a istinaden yapılan harcamadan kaynaklanan kamu zararından sorumlu tutulan gerçekleştirme görevlisinin Olur’un uygulanıp uygulanmamasında hukuken geçerli bir inisiyatifi olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması elzemdir.

6085 sayılı Kanun’un “Sorumlular ve sorumluluk halleri” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında;

“Bu Kanunun sorumlular ve sorumluluk halleri uygulamasında; 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay denetimi ile ilgili diğer kanunlarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk halleri esas alınır.

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinin birinci fıkrasında;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükümleri yer almaktadır.

5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararında da belirtildiği üzere; 5018 sayılı Kanun’dan önceki mevzuatımızda mali sorumluluk için yegâne şart, mevzuata aykırılık olup, buna ilaveten zarar, kusur gibi başkaca bir şart öngörülmemiştir. Sorumlulukta sadece mevzuata aykırılığın yeterli sayıldığı bu sistem, 5018 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve bu yeni sorumluluk sisteminde objektif (kusursuz) sorumluluk anlayışından vazgeçilmiş olup 1050 sayılı Kanun’a göre kusursuz sorumluluk esas iken 5018 sayılı Kanun’da kusurlu sorumluluk esas alınmıştır.

Bu nedenle de, 5018 sayılı Kanun ile 6085 sayılı Kanun bağlamında yapılan hesap yargılamalarında, kamu zararının tazminine hükmedilmesi durumunda, kamu zararı ile buna neden olan sorumlu veya sorumlular arasındaki illiyet bağının açık şekilde kurulup izah edilmesi gerekmektedir. Diğer bir ifade ile, yargılama neticesinde kamu zararı ile sorumlu arasında kurulan tazmin yükümlülüğü bağı kusursuz sorumluluk sonucunu doğurmamalıdır.

5018 sayılı Kanun’un 33’üncü maddesine göre, giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanmaktadır. Bu süreçte, gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yerine getirmektedir.

234 sayılı İlamda gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğuna hükmedilirken, sorumluluk gerekçesi 5018 sayılı Kanun’un 33’üncü maddesindeki “Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” kuralına dayandırılmış, ancak, somut olaydaki kamu zararının oluşmasında Gerçekleştirme Görevlisinin bu mevzuat kuralı çerçevesindeki kusuru izah edilmemiştir. Farklı bir şekilde ifade etmek gerekirse, madde metninde ifade edilen iş ve işlemlerin Belediye Başkanı Oluru’nun hukuki denetimini kapsayıp kapsamadığı noktası açıklanmamıştır.

Yukarıda da belirtildiği üzere, gerçekleştirme görevlileri;

-Ödeme emri belgesinin düzenlenmesi,

-Harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması,

Görevlerini yürütmektedirler.

Gerçekleştirme görevlilerinin; harcamaya dayanak ve gerekçe olan Başkanlık Oluru’nun mevzuata aykırılık denetimini yapma ve aykırılık halinde işlem yapmaktan kaçınma (ödeme belgesini düzenlememe) hak ve yetkilerinin olup olmadığı, mevzuata aykırılık denetimini nasıl yapacakları, aykırılık halini nasıl raporlayacakları, idarenin işleyişi içinde böyle bir aykırılık denetimi usulünün hukuken yerinde olup olmadığı hususlarında yol gösterici kuralları içeren mevzuat düzenlemesi olmadığı gibi genel kurallar vazeden istikrarlı yargı kararları da mevcut değildir. Bu durumda, yargı denetimiyle mevzuata aykırılığı tespit edilen ya da mevzuata uygunluğuna bile karar verilebilecek olan Başkanlık Oluru’na göre işlem yapılmasından “kaçınma” beklenilmesi, gerçekleştirme görevlileri için yasal olarak düzenlenmiş bir kural ve görev olmadığı gibi hakkaniyet ilkesine de uygun olmayan bir sorumluluk olacağı kabul edilmelidir.

Gerçekleştirme görevlilerinin kamu zararı sorumluluğunun değerlendirilmesinde, harcama talimatı veya ihale onay belgesi/doğrudan temin onay belgesi ya da bu belgeler yerine geçen onaylar ve olurlardan sonraki sürecin dikkate alınması gerekmektedir.

Somut olayda, Başkanlık Oluru uyarınca Derneğe ödenen nakdi yardımdan dolayı ortaya çıkan kamu zararında; Başkanlık Oluru’nda imzaları bulunan Harcama Yetkilisi ile Belediye Başkanının kusurlu oldukları açıktır. Ancak, ödeme emri belgesini düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlisinin, Sayıştay yargısında mevzuata aykırılığına hükmedilen Başkanlık Oluru’na istinaden yapılan ödemeden kaynaklanan kamu zararında sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Daire Kararının Gerçekleştirme Görevlisinin sorumluluğu yönünden Bozularak, dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesi gerekir.)