Sayıştay 7. Dairesi 51641 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2019

• Daire: 7

• Dosya No: 51641

• Tutanak No: 55539

• Tutanak Tarihi: 14.06.2023

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Profesyonel ligde mücadele eden spor kulübünün konaklama bedelinin ödenmesi.

163 sayılı İlamın 5. maddesiyle; ... Belediyesi’nce profesyonel ligde mücadele eden ... Spor Kulübünün konaklama bedelinin ödenmesi suretiyle oluşan ... TL’nin tazminine hükmedilmiştir.

TEMYİZ DİLEKÇESİ

İlamda Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan Üst Yönetici (Belediye Başkanı) ... adına vekili Av. ... ve Av. ... ile Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan ... sunmuş oldukları ortak temyiz dilekçesinde özetle;

... Spor Kulübü'nün kuruluş çalışmalarına 1920’de başladığını ve kulübün temeli olan ... Gençlik Cemiyeti’nin 1920 yılında kurulmuş ve faaliyete başlamış olduğunu,

... Cemiyetinin yaşamını 1932 yılına kadar devam ettirdiğini, aynı yıl ... ... Mahfilinin kurulduğunu, ...li ...in yine futbola devam ettiklerini,

... tarihinde kulübün kuruluşu için gereken başvurunun yapılmış olduğunu, durum B.T. ... Bölge Müdürlüğü tarafından ...'ya bildirilmesine karşın yanıt gelmeyince başvurunun ... Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüğü tarafından ... tarihinde ve ... sayılı yazı ile tekrarlanmış ve kulübün "Tescil’’ edilmesinin istendiğini, ... Spor Kulübü'nün başvurusunun kabul ve kulüp olarak tescil edildiğini,

1956 yılında profesyonelliği kabul ettiğini ve ... sezonunda ... Profesyonel Mahalli Ligde yer aldığını,

...’in 81 yılı geride bırakan DERNEK STATÜSÜNDE bir spor kulübü olduğunu,

Kulüp deneğinin Bakanlar Kurulu kararıyla kamu yararına dernek olarak kabul edilmiş derneklerden olmadığını, ancak yaptığı hizmetlerin kamu hizmeti olduğunu,

Dernek statüsünde olan ve hakkında kamu yararına derneklerden olduğuna dair Bakanlar Kurulu Kararı bulunmasa dahi Spor Kulübü Derneğinin futbol takımının büyükler kategorisinde TFF 2. ligde yer almasının ve bu ligin profesyonel futbol ligi olmasının FİFA ve UEFA kuralları gereği olduğunu,

Kulübün bir kısım sporcularının profesyonel olmasının kulübün bağlı bulunduğu dernek tüzel kişiliğinin harcamalarına yapılan katkının yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu anlamına gelmemekte olduğunu, spor kulübünün amatör sporlarda alt yapıda yüzlerce lisanslı sporcuyu bünyesinde barındırdığını,

Yardımın 81 yıllık ... Spor Kulübü Derneğinin Temsil ve Ağırlama kaleminden yapılmış olduğunu,

Bu derneğin hemen her spor branşında ülke içinde ...’u, ... içinde ...’i, dünyadaki spor karşılaşmalarında ise Türkiye’yi temsil ettiğini,

Açıklanan nedenlerle Amatör Spor Kulübünün merkezinin ... ilçesi sınırları içeresinde olup, savunmada aktarılan yasa maddelerinde yer alan düzenlemeler kapsamında bütçe sınırları içerisinde maddi katkı sağlandığını,

Gerekçeli kararda yer alan Savcı görüşlerinde amatör profesyonel ayrımı yapılmış olduğunu, profesyonel bölüm olmasının federasyonun mevzuatından kaynaklandığı belirtilmemiş olduğunu,

... Spor Kulübü Derneğinin, tüzel amatör spor kulübü niteliğinde olup, futbol takımının Türkiye 2. Liginde oynuyor olmasının bu derneğin profesyonel spor kulübü demeği olarak tanımlanmasına yeterli olmadığını, ifade ederek, tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedirler.

BAŞSSAVCILIK MÜTALAASI

Başsavcılık mütalaasında;

“Dosya içeriğinin incelenmesi neticesinde;

2019 yılı içerisinde TFF 2. Liginde mücadele eden ... Spor Kulübünün, ... Otel'de 24.12.2018- 11.01.2019 tarihleri arasında yaptığı kampa ait 34 kişilik konaklama bedelinin Belediye tarafından ödendiği görülmüştür.

... Spor Kulübünün bağlı olduğu ... Spor Kulübü Derneği amatör spor kulübü olmakla birlikte bünyesinde amatör spor kulüpleri ile birlikte profesyonel bir şubenin olduğu anlaşılmaktadır.

Spor kulüpleri eğer dernek statüsünde kurulacak ise Türk Medeni Kanununa ve buna paralel olarak düzenlenmiş olan 5253 sayılı Dernekler Kanununda yer alan yasal hükümlere tabi olurlar. Eğer profesyonel şeklinde kurulacak iseler bu spor kulüpleri ile şirketlere veya işletmeye devrettikleri, sattıkları yahut doğrudan şirket veya işletme statüsünde kurdukları profesyonel branşları hakkında geçerli olacak hukuki düzenlemeler Türk Ticaret Kanunu hükümleridir.

Ancak iki kuruluş arasındaki temel fark derneklerin kar amacı gütmeyen kuruluşlar olmasına karşın, profesyonel kulüplerin şirket/işletme gibi kar amacı gütmesi ve karın paylaşımının söz konusu olmasıdır. Şirketleşmenin temelinde ise kulübe daha fazla gelir sağlamak olduğu açıktır. Yukarıda belirtilen farklılıklar arasında yer alan mali yapılarının ayrı olması hukuki zorunluluk olduğu, profesyonel kulüplerin şirketleşme/ işletme şeklinin mali ve vergi mevzuatı açısından işletme veya şirket şekline dönüştürülmesinin gerektiği, somut olayda ise ... Spor Kulübünün profesyonel branşı olan futbol takımının, tekdüzen muhasebe sistemine tabi her yıl bağımsız denetime yapılan ve bilançoları TFF gönderilmesi gerekli olması nedeniyle işletme şeklinde spor kulübüne dönüştürüldüğü görülmektedir.

Örneğin bugün Türkiye Süper Futbol Liginde yarışan kulüplerin çoğunluğu amatör spor kulübü statüsündedir. Yani yüzme, boks, atletizm gibi amatör branşları vardır. Ancak, bu kulüplerin profesyonel branşlarla uğraşan takımlarını (yani futbol şube veya takımlarını) şirketlere devretmiş yahut dernek bünyesinde işletme haline dönüştürmüşlerdir, Kaldı ki profesyonel şirketler tekdüzen muhasebe sistemi kullanmak zorunda olduğu gibi her yıl bağımsız denetçiler vasıtasıyla tüm hesaplarını denetletmek zorunda olup dernekler de bu zorunluluklar yoktur.

5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 14. maddesi, derneklerden başvurmaları halinde spor faaliyetine yönelik olanların "spor kulübü", boş zamanları değerlendirme faaliyetine yönelik olanların "gençlik kulübü" veya her iki faaliyeti birlikte amaçlayanların "gençlik ve spor kulübü" adını alabilecekleri, bu kulüplerin Gençlik Spor Genel Müdürlüğü tarafından tutulacak kütüğe kayıt ve tescil edilecekleri bu surette amatör spor kulübü statüsünü kazanabilecekleri mevzuatla belirlenmiştir.

Dernekler Kanunu'nda; Kulüplerin organları, bunların görev ve yetkileri, denetlenmeleri, kendilerine yapılacak yardımların şekil ve şartları, üst kuruluş oluşturmada uyulacak usul ve esaslar, gençlik ve spor faaliyetlerini yürüteceklerin nitelikleri ve bunlara uygulanacak disiplin işlemleri ile kayıt ve tescillerine ilişkin esasların, İçişleri Bakanlığı'nın uygun görüşü alınarak Gençlik Spor Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak Yönetmelik ile belirleneceği hükmü bulunmaktadır.

Bu bağlamda yürürlüğe konulan Yönetmelik; Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliğidir, bu Yönetmeliğin Tanımlar Başlıklı 3 üncü maddesinde spor kulübünü "Spor faaliyetlerinde bulunmak amacıyla kurularak Genel Müdürlüğe kayıt ve tescilini yaptıran dernekler" şeklinde tanımlamıştır.

Bu çerçevede ... Spor Kulübü Derneğinin Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliğine göre kurulmuş olması yani amatör spor kulübü statüsünde bulunması ve bünyesinde şube şeklinde amatör spor branşlarının asıl kuruluş amacını taşıması bunun yanında farklı bir statüde ve farklı hukuka muhatap olan işletme şeklinde kurulmuş profesyonel takımın olması ve Belediye tarafından profesyonel olan ... Belediye Spor Kulübünün konaklama giderinin karşılanması şeklinde yapılan yardımın, yukarıda tanımlanan amatör spor kulübü derneğine yapılmadığı, bu nedenle Mezkur Kanunun 14/b bendine göre yapılan yardımın hem lafzi hem de ruhu açıdan Kanuna aykırı olduğu düşünülmektedir.

Sonuç olarak, İdare bütçesinden karşılanan konaklama giderinin profesyonel olarak faaliyetini sürdüren ... Spor Kulübünün konaklama gideri olması nedeniyle sorumluların temyiz talebinin ret edilerek Daire Kararının tasdik edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Arz Olunur.” Denilmektedir.

51641 sayılı dosyayla temyiz ve duruşma talebinde bulunan Üst Yönetici ... adına Avukat ... ile işbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu ...’na 22.05.2023 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

163 sayılı İlamın 5. maddesiyle; ... Belediyesi’nce profesyonel ligde mücadele eden ... Spor Kulübünün konaklama bedelinin ödenmesi suretiyle ... TL’nin tazminine hükmedilmiştir.

Bu defa İlamda Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan (Belediye Başkanı) ... adına vekilleri ve Gerçekleştirme Görevlisi ... tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuş olup tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinin (m) bendinde; “Büyükşehirin bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek; gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek” denilmekte,

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde de benzer şekilde, belediyelerin gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla ...e spor malzemesi verip, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapacağı ve gerekli desteği sağlayacağı belirtilmektedir.

Bu mevzuattan, belediyelerin spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapıp gerekli desteği sağlayabilecekleri, ancak belediyelerin bu kulüplere yardımda bulunabilmesi için, spor kulübünün amatör nitelikte faaliyette bulunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; ... Belediyesi’nce 2019 yılı içerisinde TFF 2. Liginde mücadele eden ve TFF’nin resmi sitesinin bilgi bankası bölümünden profesyonel bir kulüp niteliğinde olduğu anlaşılan ... Spor Kulübünün, ... Otel’de ... tarihleri arasında yaptığı kampa ait 34 kişilik konaklama bedelinin ... tarihli ve ... sayılı Başkanlık oluru ile Temsil Ağırlama Tören Bütçesinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesine göre alım yapılarak belediye tarafından ödendiği anlaşılmaktadır.

Temyiz dilekçesiyle ise; ... Spor Kulübü’nün, dernek tüzel kişiliğinde amatör bir spor kulübü olduğu, kamuya yararlı dernek statüsünde olmamakla birlikte, yaptığı hizmetlerin kamu hizmeti olduğu, bünyesinde bulunan futbol takımının büyükler kategorisinde TFF’de 2. ligde (profesyonel) yer aldığı ancak bununla beraber amatör sporlarda yüzlerce sporcuyu bünyesinde barındırdığı, bu sebeple Kanunla belirlenen bütçe sınırları içerisinde maddi katkı sağlandığı belirtilmektedir.

5393 ve 5216 sayılı Kanunun ilgili maddeleri doğrultusunda; belediyelerin gerektiğinde sporu teşvik etmek amacıyla amatör spor kulüplerine yardım yapabileceği, bu yardımın yapılmasında kriter olarak kulüp bünyesindeki branşların değil, kulübün niteliğinin esas alınması gerektiği anlaşılmakla birlikte; belediyece konaklama bedeli ödenmek suretiyle yardımda bulunulan kulübün ya da branşın bünyesindeki profesyonel futbol takımı olduğu görülmekte, dolayısıyla belediyece amatör spor kulübü derneği içinde yer alan profesyonel bir kulübe yardımda bulunulması lafzı ve ruhu açıdan mevzuata uygun bulunmamaktadır.

Bu itibarla, 163 sayılı İlamın 5. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE oybirliğiyle,

6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 14.06.2023 tarih ve 55539 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.