Sayıştay 7. Dairesi 50717 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2019

• Daire: 7

• Dosya No: 50717

• Tutanak No: 56423

• Tutanak Tarihi: 24.01.2024

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Belediye ile sendika arasında akdedilen sosyal denge sözleşmesine dayanılarak, emekli olan personele emeklilik ikramiyesi ödenmesi.

6. 133 İlam sy Daire Kararının 6’ncı maddesiyle, Belediye ile sendika arasında akdedilen sosyal denge sözleşmesine dayanılarak, emekli olan personele emeklilik ikramiyesi ödenmesi sonucu oluşan . . . TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir.

Sorumlular tarafından 133 İlam sayılı Daire Kararının 6’ncı maddesine karşı temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

4688 sayılı Kanunun geçici 16’ncı maddesi Daire Kararının 1’inci maddesi ile ilgili olarak yukarda yer almaktadır.

Buna göre, ... ... Belediyesi 2019 yılı hesabına ait 133 İlam sayılı Daire Kararının 6’ncı maddesine konu sosyal denge tazminatı ödemeleri 4688 sayılı Kanunun geçici 16’ncı maddesi kapsamında bulunduğundan ve söz konusu sosyal denge tazminatı ödemeleri hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından Daire Kararının 6’ncı maddesiyle ilgili temyiz başvurusuna esas DOSYANIN İŞLEMDEN KALDIRILMASINA (….Daire Başkanı ..., üyeler ..., ...’in aşağıda yer alan karşı oy gerekçesi karşısında), oy çokluğuyla,

Karar verildiği 24.01.2024 tarih ve 56423 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

….Daire Başkanı ..., üyeler ..., ...’in karşı oy gerekçesi

Emekliliğe ayrılan kamu görevlilerinin emeklilik ikramiyeleri 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 89’uncu maddesi ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 4’üncü maddesi başta olmak üzere bu kanunların ilgili maddelerinde düzenlenmiştir. Mevzuatta bu düzenlemeler kapsamında bulunan emeklilere yapılacak ödemeler kanunla düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye yalnızca 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 24’üncü maddesi gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşlarda 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığına tabi personelden; T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre, hizmet süresi itibariyle emeklilik hakkını kazananlara ilgili kuruluşun özelleştirme programına alındığı tarihten itibaren iki ay içinde emekli olmayı istemeleri hali ile ilgili bir istisna getirilmiştir.

Yukarıda belirtilen düzenlemeler çerçevesinde sosyal denge sözleşmelerinde emekliye ayrılan kamu görevlilerine ayrıca ilave emekli ikramiyesi ödenmesine ilişkin herhangi bir düzenleme yapılması ve bu kapsamda ödeme yapılması kanuna aykırıdır.

Yasalarla düzenlenmiş bulunan sosyal denge sözleşmesi ile verilen sosyal denge tazminatı aynı zamanda Kamu İşveren Heyeti ve Kamu Görevlileri Sendikaları arasında düzenlenen Toplu Sözleşme hükümlerine tabidir. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarım Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmenin dördüncü bölümünde yer alan Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşmenin sosyal denge tazminatı başlıklı 1’inci maddesinde: “Belediyeler ile bağlı kuruluşları ve il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine 4688 sayılı Kanunun 32 inci maddesinde yer alan esas ve usuller çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100’üdür. Sosyal denge tazminatının verilmesine yönelik yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro ve görev unvanı ve derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir.” denilmektedir. Bu hükümde sosyal denge tazminatının çalışanlara ve aylık olarak verileceği belirtilmiş, emekli olanlara yapılabilecek böyle bir ödemeden bahsedilmemiştir. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmenin “Genel Hükümler” başlıklı birinci kısmında ve “Kamu Görevlilerinin Geneline Yönelik Mali ve Sosyal Haklar” başlıklı ikinci kısmında da emekli olanlara sosyal denge sözleşmesiyle yapılabilecek böyle bir ödeme düzenlenmemiştir.

Emekliliğe ilişkin ödemeler kanunlarla düzenlendiğinden bu ödemelerin sosyal denge tazminatı ödemelerine konu edilmesi (ve dolayısıyla dâhil edilmesi) mevzuata açıkça aykırıdır. Nitekim 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmenin 1’inci maddesinin ikinci fıkrasında: “Bu toplu sözleşmede düzenlenmeyen mali ve sosyal haklar hakkında ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunur" denilmiştir. Toplu Sözleşmede emeklilik ile ilgili hüküm bulunmadığından, emeklilik konusunda ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanması gerekir.

Belediyeler ile yetkili sendika arasında imzalanan sosyal denge tazminatı sözleşmesi hükümlerine istinaden yapılan emekli ikramiyesi ödemeleri sosyal denge sözleşmelerine konu edilemeyeceğinden, Daire Kararına konu emekli ikramiyesi ödemeleri 4688 sayılı Kanunun geçici 16’ncı maddesi kapsamında değildir. Söz konusu sosyal denge tazminatı sözleşmesiyle personele yapılan emeklilik ikramiyesinin tamamı 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ikinci fıkrasının g-bendinde ifade edilen “mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kapsamında kamu zararıdır.

Daire Kararının Tasdiki gerekir.