Sayıştay 7. Dairesi 49184 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 7

• Dosya No: 49184

• Tutanak No: 55522

• Tutanak Tarihi: 07.06.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Mevzuata aykırı sosyal denge ödemesi.

177 sayılı ilamın 1 maddesiyle; ... ... Belediye Başkanlığı ile yetkili sendika (...) arasında imzalanan ve 2018 döneminde geçerli olan sözleşmeler gereği söz konusu sendikaya üye personele mevzuatın öngördüğü tutardan daha yüksek tutarda sosyal denge tazminatı ödendiği gerekçesiyle neden olunan kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. Bu Karar, 08.06.2022 tarih ve 52099-sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Sorumlu 08.06.2022 tarih ve 52099 sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilen 177 sayılı ilamın 1. maddesinde yer alan tazmin hükmünün karar düzeltme yoluyla kaldırılmasını talep etmişlerse de;

26.11.2022 tarih ve 32025 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7421 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 10 uncu maddesinde;

“MADDE 10-25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 16- Konusu suç teşkil etmemek kaydıyla; bu maddenin yürürlük tarihine kadar bu Kanun veya 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümlerine aykırı olarak sosyal denge tazminatı ödediği tespit edilen il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin yetkili veya görevli olan sorumluları hakkında yapılan bu ödemeler nedeniyle idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz; başlamış olanlar işlemden kaldırılır.” hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm karşısında ... ... Belediyesi 2018 yılı Hesabı ile ilgili olarak Sayıştay 7. Dairesince çıkarılan 08.06.2022 tarih ve 52099 sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilen 177 sayılı ilamın 7421 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesi kapsamında bulunduğu anlaşılan maddesi hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından karar düzeltme konusu dosyanın ilgili madde ile ilgili olarak İŞLEMDEN KALDIRILMASINA, (Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 07.06.2023 tarih ve 55522 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun “Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” başlıklı 32 nci maddesinde:

“27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. …”

Denilmektedir.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesinde ise:

“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.”

Hükmü bulunmaktadır.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 28 inci maddesine göre toplu sözleşmelerle; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları ile ilgili düzenleme yapılmasına izin verilmişken, sosyal denge sözleşmesine ilişkin 32 nci madde düzenlemesi 28 inci madde de sayılan unsurlar da dahil olmak üzere herhangi bir mali ve sosyal hak ile ilgili düzenleme yapılmasına veya tutar belirleme yetkisi vermemekte olup yalnızca; belirlenmiş olan tavan tutarı (2018 ve 2019 yıllarını kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme’de ödenebilecek sosyal denge tazminatının aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının ek gösterge dâhil % 100’ü olarak belirlenmiştir) aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarının, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilmesine imkan sağlanmıştır.

Bu düzenlemeler karşısında; sosyal denge sözleşmeleriyle, özellikle usul ve esasları ve miktarı başka bir mevzuatla düzenlenmiş olan; yiyecek yardımı, ulaşım yardımı, çocuk yardımı, doğum ve ölüm yardımı, harcırah ödemesi, emekli ikramiyesi vb. konularda yapılacak ödemelerle ilgili düzenlemelere yer verilemez, buna ilişkin meri mevzuatta belirlenmiş olan usul ve esaslarda değişikliğe gidilemez, ilgili mevzuatında belirlenmiş olan tutardan daha fazla bir ödeme yapılmasına ilişkin düzenleme yapılamaz.

Karar düzeltmeye konu olan 177 sayılı İlamın ilgili maddesinde Belediye ile yetkili sendika arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesinde Belediye personeline yapılan sosyal denge ödemelerinin tavan tutarı aşan kısmının yanı sıra ilgili mevzuatında düzenlenmemiş olan veya düzenlenmiş olandan daha yüksek miktarda (bayram ikramiyesi, eğitim ve kültür yardımı, izin ikramiyesi, vb. adlarla) sosyal yardım ödenmesi suretiyle oluşan kamu zararının da tazminine hükmedilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, sosyal denge sözleşmesi dayanak gösterilerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili diğer mevzuat gereğince düzenlenmeyen veya yapılması gereken sosyal yardımlarından daha yüksek tutarda yardım ödenmiş olması nedeniyle oluşan tutarlar ayrıştırılarak hüküm tesisi edilmesi gerekmektedir.