Sayıştay 7. Dairesi 489 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 02.12.2021

• Karar No: 489

• İlam No: 164

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

SOSYAL DENGE ÖDEMESİ

İdare ile yetkili sendika arasında akdedilen sosyal denge sözleşmesi ve sosyal denge sözleşmesi ek protokollerine istinaden memur personele ödenen sosyal denge tazminatlarının ilgili mevzuatıyla belirlenen tavan tutarı aşması suretiyle kamu zararına neden olunması iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

4688 sayılı Kanun’un “Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” başlıklı 32’nci maddesi;

“27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15’inci maddesi hükümler içerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmaz ve bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz.

Yapılacak sözleşme, toplu sözleşme dönemi ile sınırlı olarak uygulanır ve sözleşme süresi hiçbir şekilde izleyen mahalli idareler genel seçimi tarihini geçemez. Mahalli idareler genel seçim tarihini izleyen üç ay içerisinde de toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olmak üzere sözleşme yapılabilir. Bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak sayılmaz.

İlgili mahalli idarenin; vadesi geçmiş vergi, sosyal güvenlik primi ile Hazine Müsteşarlığına olan borç toplamının gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşması, ödeme süresi geçtiği halde ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması veya gerçekleşen en son yıla ilişkin toplam personel giderinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin belediyelerde yüzde otuzunu, il özel idaresinde yüzde yirmibeşini aşması hallerinde bu madde kapsamında sözleşme yapılamaz. Sözleşmenin yapılmasından sonra bu koşulların oluşması durumunda mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalır.”,

04.04.2012 tarihli ve 6289 sayılı Kanun’la 4688 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 14’üncü madde;

“15/3/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzeri adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir. Anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32 nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamaz. Söz konusu sözleşmeleri 31/12/2015 tarihinden önce sona eren veya mevcut sözleşmeleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra karşılıklı olarak feshedilen kapsama dahil idareler, sözleşmelerinin sona eriş veya fesih tarihini izleyen bir ay içinde sözleşmelerin sona erdiği veya feshedildiği tarih ile bu Kanunda öngörülen toplu sözleşme dönemi sonuna kadarki dönemle sınırlı olmak üzere üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri çerçevesinde sözleşme yapabilir. Ancak 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, unvanlar itibarıyla ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2015 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir. Bu şekilde yapılacak ödemeler kazanılmış hak sayılmaz.”,

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye 6289 sayılı Kanun’la eklenen Ek 15’inci madde ise;

“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.” hükümlerini içermektedir.

Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme’nin “Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı dördüncü bölümünün “Sosyal denge tazminatı” başlıklı 1’nci maddesinde;

“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine, 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100’üdür. Sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir.”,

“Sosyal denge tazminatı süre uzatımı” başlıklı 7’nci maddesinde;

“4688 sayılı Kanunun geçici 14 üncü maddesinde yer alan “31/12/2015” ibaresi “31/12/2019” şeklinde uygulanır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıda yer alan yasal düzenlemeler değerlendirildiğinde görüleceği üzere: 4688 sayılı Kanun’un 32’nci maddesine göre; 375 sayılı KHK'nin Ek 15'inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı arasında, Toplu Sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sosyal denge sözleşmesi yapılabilecektir.

375 sayılı KHK’nin Ek 15’inci maddesinde ise; sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarının, 4688 sayılı Kanun’a göre yapılan Toplu Sözleşme’de belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ile ilgili belediyede en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında yapılabilecek sözleşmeyle belirleneceği belirtilmiştir.

Bu bağlamda, mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşmenin kamu görevlilerinin geneline yönelik bölümü Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti Başkanı tarafından, Yerel Yönetim Hizmet Koluna yönelik bölümü BEM-BİR-SEN (Belediye ve Özel İdare Çalışanları Birliği Sendikası) Temsilcisi tarafından, kamu görevlileri adına imzalanmış ve yürürlüğe girmiştir.

4688 sayılı Kanun uyarınca imzalanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme’nin Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme bölümünün “Sosyal denge tazminatı” başlıklı 1’inci maddesinin (1) numaralı fıkrasında; sosyal denge tazminatının aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100’ü olarak belirlenmiştir.

Diğer yandan; 4688 sayılı Kanun’un geçici 14’üncü maddesinde, 15.03.2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15’inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzeri adlar altında imzalanan ve 11.04.2012 tarihinde de yürürlükte olan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebileceği; bu tarih itibariyle yürürlükte bulunan sözleşmeler uyarınca unvanlar itibariyle ödenen ortalama aylık tutarların 4688 sayılı Kanun’a göre yapılan Toplu Sözleşme’de belirlenen tavan tutarı geçmesi durumunda 11.04.2012 tarihinde de yürürlükte olan sözleşmeler uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutarların, tavan tutar olarak esas alınabileceği hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, yeni imzalanacak sosyal denge sözleşmelerinde yukarıda belirtilen şekilde, 15.03.2012 tarihinden önce imzalanan ve 11.04.2012 tarihinde de yürürlükte olan sözleşmelerdeki personel lehine olan aylık ortalama tutarlar dikkate alınabilecektir.

Diğer bir ifade ile şayet 15.03.2012 tarihinden önce imzalanan ve 11.04.2012 tarihinde de yürürlükte olan bir sözleşme var ise, bu sözleşme uyarınca unvanlar itibariyle ödenen ortalama aylık tutarlar ile 4688 sayılı Kanun’a göre yapılan Toplu Sözleşme’de belirlenen tavan tutar (en yüksek Devlet memuru aylığının-ek gösterge dâhil %100’ü) kıyaslanacak ve yeni sosyal denge sözleşmesinde belirtilmek şartıyla hangisi yüksek ise unvanlar itibariyle tazminat ödemesine esas alınabilecektir. Bu durumda, bir tazminat olan sosyal denge ödemesinin tavanı; personelin kadro unvanına göre, ya Toplu Sözleşme’ de belirtilen tavan tutar ya da 15.03.2012 tarihinden önce imzalanan ve 11.04.2012 tarihinde de yürürlükte olan sözleşmeler uyarınca unvanlar itibariyle yapılan ödemelerin ortalama aylık tutarı olacaktır. Söz konusu sözleşmeler ise, kendi metninde belirlenen yürürlük süresine kadar geçerli olan sözleşmelerdir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeden de görüleceği üzere, sosyal denge sözleşmesinde düzenlenen tazminatın tutarı; görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre belirlenebilecek, ancak, mevzuatında belirtilen tavan tutarı aşamayacaktır.

İdarenin sosyal denge tazminatı ödemelerinin incelenmesi neticesinde; İdare ve ilgili sendika arasında 15.03.2012 tarihinden önce imzalanmış ve 11.04.2012 tarihinde de yürürlükte olan sözleşme olduğu; ancak, en son sosyal denge sözleşmesinin mevzuatında belirtilen şekliyle düzenlenmediği ve memur personelin tazminat tavan tutarının mevzuatına göre tespit edilmediği; İdare tarafından 2019 yılında memur personele ödenen sosyal denge tazminat tutarlarının tespitinde yukarıda belirtilen kıyaslama ve mevzuat hükümlerine aykırı olarak gerek 11.04.2012 tarihinde yürürlükte olan sözleşmede gerekse de Toplu Sözleşme’de yer alan tavan tutarların aşıldığı tespit edilmiştir.

Şöyle ki; Belediye Başkanlığı ile TÜM-BEL-SEN arasında, 01.01.2011 ve 31.12.2012 tarihleri arasını kapsayan toplu iş sözleşmesi imzalanmıştır. 01.03.2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yapılan ek protokol ile de toplu iş sözleşmesinin mali hükümlerinde düzenlemeler yapılmış olup sözleşme süresi 31.05.2014 olarak değiştirilmiştir. Dolayısıyla, 11.04.2012 tarihinde uygulanmakta olan sözleşme, bu sözleşmedir.

Mezkûr sözleşmenin “Mali Haklar" başlıklı maddesinde;

“İyileştirme Zammı

Tüm çalışanların halen aldıkları aylıklara ilaveten;

a) Başkan Yardımcıları (kadrolu ve vekâleten görev yapanlar) her ay net 1.050 TL

b) Müdürler (kadrolu olup fiilen görev yapanlar veya vekâleten görev yapanlar; birden fazla vekâleti olsa da aynı kişi için tek ödeme yapılır.) ve iç denetçiler her ay net: 850 TL.

c) Memurlar (kadrolu ve sözleşmeli) her ay net 600 TL alır.

Bu bedel her ayın en geç 15’inde ödenir. Bu bedel üzerinden her yıl %6 artırılır.

Yemek Yardımı

Gıda yardımı aylık 330.00 TL olup, bu bedel üzerinden herhangi bir kesinti yapılmayacaktır.

Evlendirme Yardımı

İşveren, çalışanlara evlenmeleri halinde net 2.500 TL evlenme yardımı yapar.

Doğum Yardımı

İşveren çalışanların doğan çocukları için net 1.500 TL doğum yardımı yapar.

Ölüm Yardımı

İşveren,

a) Çalışanın kendisinin görev esnasında ölümü halinde net 3.000 TL,

b) Çalışanın görevi dışında vefatı halinde yasal mirasçılarına net 2.000 TL,

c) Birinci derece akrabalarının vefatı halinde 1.500 TL ödenir.

Yakacak Yardımı

Yıl içerisinde Mart ve Ağustos ayları olmak üzere 425 'şer TL yakacak yardımı verilir. Bu bedel her yıl % 6 artırılır.

İkramiye (eklenen madde)

Yıl içinde (3) üç kez (iki dini bayram ye yılbaşı) net 500 TL ikramiye verilir. İkram bayram tatillerinden önceki son iş günü; yılbaşı ikramiyesi ise yılın son iş günü verilir. Bu bedel her yıl %6 artırılır.” hükümleri yer almaktadır.

Diğer yandan, 4688 sayılı Kanun’a göre yapılan ve 2018-2019 yıllarını kapsayan Toplu Sözleşme’nin “Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı dördüncü bölümünün l’inci maddesinde, belediyelerin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen personele ödenebilecek sosyal denge tazminatının aylık tavan tutarının en yüksek devlet memuru aylığının %100’ü olacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre; 2019 yılının ilk altı ayı için sosyal denge tazminatının aylık tavan tutarı (95000,130597) 1.240,67 TL, 2019 yılının ikinci altı ayı için ise sosyal denge tazminatının aylık tavan tutarı (9500 0,138459) 1.315,36 TL olmaktadır.

Bu durumda; 4688 sayılı Kanun uyarınca imzalanan Toplu Sözleşme ile belirlenen tavan tutar ile 11.04.2012 tarihinde geçerli olan sözleşmeye göre unvanlar itibariyle ödenebilecek ortalama aylık tutarlar karşılaştırıldığında; sosyal denge tazminatından faydalanan memur personelin tamamı için 11.04.2012 tarihinde geçerli olan sözleşmeye göre unvanlar itibariyle ödenebilecek ortalama aylık tutarların tavan tutar olarak dikkate alınabileceği anlaşılmaktadır.

Ancak, 24.05.2018 tarihinde imzalanan ve 01.01.2018-31.03.2019 dönemini kapsayan Sosyal Denge Sözleşmesi, 01.01.2018-31.03.2019 dönemini kapsayan (Sosyal Denge Sözleşmesi) Toplu İş Sözleşmesine İlişkin Ek Protokol ve 01.04.2019-31.12.2019 dönemini kapsayan Sosyal Denge Sözleşmesi Ek Protokolü’nde yer alan maddelerde hem nitelik hem de nicelik olarak yeni mali haklar tanımlanmış ve 11.04.2012 tarihinde yürürlükte olan sözleşmeler uyarınca yapılan ödemelerin ortalama aylık tutarı (tavan tutarı) aşılmıştır.

Şöyle ki:

24.05.2018 tarihinde imzalanan ve 01.01.2018-31.03.2019 dönemini kapsayan Sosyal Denge Sözleşmesi’nde;

“İyileştirme Zammı

İş bu Toplu Sözleşmenin birinci bölümünde belirtilen hukuksal dayanaklar çerçevesinde çalışanlara, iyileştirme zammı olarak, halen almakta oldukları aylıklarına ilaveten her ayın maaş günü:

a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında fiilen görev yapan Başkan Yardımcılarına her ay net. 2.000 (ikibin) TL ödenir.

b) Fiilen görev yapan Müdürlere, Avukatlara, İç Denetçilere, Müfettişlere, Mali Hizmetler Müdürlüğünde Harcama Yetkilisi olarak görev yapan çalışana net 1.750 (binyediyüzelli)TL ödenir.

c) Tüm çalışanlara ve sözleşmeli çalışanlara net 1.250 (binikiyüzelli)TL ödenir.

d) Kurban bayramında net 1.000(bin)TL ödenir.

e) Ramazan bayramında net 1.000(bin)TL ödenir.

f) Her yıl Nisan ayında yakacak yardımı olarak net. 1.000(bin)TL ödenir.

g) 31 Aralık günü yeni yıl ikramiyesi olarak net 1,000(bin)TL ödenir.

h) Günün 24 haftanın 48 saat program koşulu ile çalışan zabıtanın, ilgili mevzuat gereği yasa ile belirlenen mesai ücretlerinin % 50’si bu sözleşmeyle ayrıca ödenir.

i) İhale Komisyonuna katılan çalışanlara, ihale başına net l25(yüzyirmibeş)TL, Kıymet Takdir Komisyonu ve Encümende görev yapan çalışanlara oturum başına net,125(yüzyirmİbeş)TL, Gerçekleştirme Görevlilerine aylık net.50 (elli)TL ödenir.

j) Fazla çalışma yaptırılmaması esastır. Ancak; kamu hizmetlerinin zorunlu kıldığı hallerde çalışanın rızası ile Belediye Başkanının onayı alındıktan sonra ayda 30 saati geçmemek koşuluyla fazla çalışma yaptırılabilir. Fazla çalışma yaptırılan personele saat başı net 20 (yirmi) TL ödenir.

Gıda Yardımı

(a) İşveren çalışana çalıştığı her ayın on beşinde maaşla birlikte net. 600(altıyüz) TL gıda yardımı yapar.

Evlenme Yardımı

İşveren çalışanın evlenmesi halinde net. 3.000(üçbin) TL yardım yapar.

Doğum Yardımı

İşveren çalışanın her bir doğan çocuğu için net. 2.000(İki bin) TL yardım yapar.

Ölüm Yardımı

a) İşveren çalışanın görevi başında vefatı halinde net.20.000(yirmibin)TL, görevi dışında vefatı halinde net.2.500 (ikibinbeşyüz)TL yardım yapar.

b) İşveren çalışanın birinci derece yakınlarının (anne, baba, eş ve çocuk) vefatı halinde net.3.000(üç bin) TL yardım yapar.

Engelli Çalışanın Hakları

Engelli çalışana belge ibrazı ile Engelliler Gününde net. 500 (beşyüz) TL ödenir. Ayrıca; çalışanın, çalışmayan engelli eşi ve engelli çocuğuna belge ibrazı ile yılda bir defaya mahsus, engelliler gününde net. 500 (beşyüz) TL ödenir.

Ücretli İzinler

a) İşçi sınıfının Uluslararası Birlik ve Dayanışma Günü olan 1 Mayıs’ta tüm çalışanlar yasal olarak izinlidir ve net. 1.000(bin)TL ödenir.

b) 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar gününde kadın çalışanlar ücretli izinli sayılır ve net. 500(beşyüz)TL ödenir.

GEÇİCİ MADDE 2:

Bu Sözleşmeyle elde edilen ücretlere ikinci yıldan geçerli olmak üzere % 10 zam yapılır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

01.01.2018-31.03.2019 dönemini kapsayan (Sosyal Denge Sözleşmesi) Toplu İş Sözleşmesine İlişkin Ek Protokol’de;

“Madde 32/b: Fiilen görev yapan müdürlere, avukatlara, iç denetçilere, müfettişlere, Mali Hizmetler Müdürlüğünde Harcama Yetkilisi olarak görev yapan çalışana net 1.750 TL (binyediyüzelli) ödenir. Ayrıca, Belediye Başkanının takdiri ile fiilen müdürlük görevini icra eden (Harcama Yetkilisi) ancak çeşitli nedenlerle müdür kadrosunda bulunamayan müdürlere aylık Toplu Sözleşme yardımına ilaveten, mevcut işgal ettiği kadrosu ile görev yaptığı müdürlüğün müdür kadrosu arasındaki ücret farkı hesaplanarak her ay ödenir.” düzenlemesi mali haklara ilave edilmiştir.

01.04.2019-31.12.2019 dönemini kapsayan Sosyal Denge Sözleşmesi Ek Protokolü’nde ise;

“Fiilen yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinin 22. Maddesinde yer alan MADDE 22- ÇALIŞANIN EĞİTİM VE KÜLTÜR HAKKI başlığı altına (d) bendi olarak; Sendikamız, hukukun üstün olduğu laik, demokratik cumhuriyet ve uygar bir toplumda yer alma mücadelesindedir. Bilgiye ulaşma ve medeni bir kültürle buluşmaya maddi katkı sağlamak için işverence çalışanlara “Eğitim ve Kültür Yardımı” olarak her yıl Eylül ayında maaşla birlikte net 1.100 (binyüz) TL ödenir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yukarıda da belirtildiği üzere, sosyal denge tazminatını düzenleyen mevzuat itibariyle; sosyal denge tazminatı, tavan uygulamasına tabi olup bu tavan ya 4688 sayılı Kanun’un 28 ve 29’uncu maddelerine göre dönemler itibariyle akdedilen Toplu Sözleşme’de yer alan tutar ya da mezkûr Kanun’un geçici 14’üncü maddesine göre oluşturulan tutardır. Geçici 14’üncü maddeye göre oluşturulan tavan ise, 11.04.2012 tarihinde yürürlükte olan sözleşmede yer alan ve unvanlar itibariyle ödenen rakamların ortalama aylık tutarlarıdır. Bu bağlamda, 24.05.2018 tarihinde imzalanan ve 01.01.2018-31.03.2019 dönemini kapsayan Sosyal Denge Sözleşmesi, 01.01.2018-31.03.2019 dönemini kapsayan (Sosyal Denge Sözleşmesi) Toplu İş Sözleşmesine İlişkin Ek Protokol ve 01.04.2019-31.12.2019 dönemini kapsayan Sosyal Denge Sözleşmesi Ek Protokolü’ne göre yapılan ödemelerin ortalama aylık tutarı, 11.04.2012 tarihinde yürürlükte olan sözleşmeye göre unvanlar itibariyle ödenen ortalama aylık tutarların üzerindedir. Diğer bir ifade ile 11.04.2012 tarihinde uygulanmakta olan sözleşme ile 2019 yılında uygulanan sözleşmeler karşılaştırıldığında, 2019 yılında uygulanan sözleşmelerde hem mevcut ödemelerin artırıldığı hem de yeni mali hakların ihdas edildiği ve kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmaktadır.

Sorumlulardan Belediye Başkanı …’ı temsilen duruşmaya katılan vekili Av. …, duruşmada 2012 yılı ortalama tavan tutar tespitinin nasıl yapıldığının anlaşılamadığını, zira kendilerine kamu zararı hesap tablosunun gönderilmediğini ifade etmiş ise de; sorgu metninden anlaşıldığı üzere kamu zararı hesap tablosu elektronik ortamda belediyenin Mali Hizmetler Müdürlüğüne gönderilmiş ve sorumlulara tebliğ edilen sorgularda da kamu zararı tablosunun bu birime elektronik ortamda gönderildiği açıkça belirtilmiştir. Ayrıca sorumlular yazılı savunmalarında kamu zararının rakamsal tutarının hesabına ilişkin bir itirazda bulunmadığından, tutar tespitine esas alınan rakamlar üzerinden savunma yaptıkları ve kamu zararı tutarının hesabının nasıl yapıldığına vakıf oldukları değerlendirilmelidir. Bu nedenle duruşmada ileri sürülen, ‘kendilerine kamu zararı tablosunun gönderilmediği’ şeklindeki iddialar yerinde görülmemiştir.

Bu itibarla; İdarenin memur personeline mevzuatında belirlenen tavan tutarın üzerinde sosyal denge tazminatı ödenmesi suretiyle sebep olunan ve ayrıntısı hesap tablosunda görülen toplam …. TL kamu zararının sorumlulularına ödettirilmesine oy birliğiyle,

Diğer taraftan; 4688 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Yapılacak sözleşme, toplu sözleşme dönemi ile sınırlı olarak uygulanır ve sözleşme süresi hiçbir şekilde izleyen mahalli idareler genel seçimi tarihini geçemez….” hükmü yer almaktadır.

Buna göre; 24.05.2018 tarihinde imzalanan sözleşme hükümleri 30.03.2019 tarihinde yapılan yerel seçimlere kadar geçerli olacak olup, yeni belediye başkanı seçilmesini müteakip belediye personeline sosyal denge ödemesinde bulunulabilmesi için, yeni bir sözleşmeye veya mevcut sözleşmenin uygulanmasına devam olunması yönünde yeni belediye başkanı tarafından alınmış bir karara ihtiyaç bulunmaktadır.

Bu doğrultuda da Belediyesinde 30.03.2019 seçimlerinden önceki belediye başkanı …. döneminde imzalanan sosyal denge sözleşmesinin uygulanmasına, 25.09.2019 tarihinde idare adına yeni belediye başkanı …, Başkan Yardımcısı …, Başkan Yardımcısı …, Hukuk İşleri Müdürü …., İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü …. ve Mali Hizmetler Müdürü …. tarafından imzalanan ek protokol ile yeni belediye başkanı döneminde de devam olunmuştur.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak” hükmü ve 4688 sayılı Kanun’un yukarı alınan 32’nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir.” hükmü doğrultusunda;

• İlk üç ayda yapılan ödemelerden dönemin belediye başkanı ve sözleşmede imzası bulunan ….ın sorumluluğunun bulunduğuna oy birliğiyle,

• Nisan ayından itibaren ek protokole istinaden yapılan ödemelerden ise yeni belediye başkanı …..’ın sorumluluğunun bulunduğuna oy birliğiyle,

Yine 5688 sayılı Kanun’un 32’nci maddesi hükmünden anlaşıldığı üzere, sosyal denge sözleşmesini imzalama yetkisi münhasıran belediye başkanına verildiğinden, Nisan ayından itibaren yapılan ödemelerin dayanağı ek protokolde imzası bulunan diğer kişilerin . “5018 sayılı Kanunun 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Kanunların veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur.” hükmü doğrultusunda ek protokolde imzası bulunan diğer kişilerin de Nisan ayından itibaren yapılan ödemelerden sorumlu tutulması gerekir. Ancak rapor maddesinden bu kişilerin bu ödemelerin tamamından sorumluluğunun sorgu konusu edilmediği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu kişilerin savunmasının alınmasının teminen rapor maddesinin denetçisine iadesine karar verilmesi gerekir.” şeklinde ayrışık görüşlerine karşın) oy çokluğuyla,

Ayrıca tüm ödemeler için 5018 sayılı Kanun’un 32’nci ve 33’üncü maddesi gereği harcama talimatı veren harcama yetkililerinin ve bu talimata uygun gerçekleştirme görevi yürüten gerçekleştirme görevlilerinin de sorumluluğunun bulunduğuna (Daire Başkanı …. ve Üye …’ın “ödemeler sözleşme ve ek protokol hükümlerine göre yapıldığından, harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşın) oy çokluğuyla,

Netice olarak; toplam …. TL kamu zararının;

. Üst Yönetici …. Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlilerine

müştereken ve mütelsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, (sorumluluk tevcihindeki ayrışık görüşler yukarıda belirtilmiştir.)

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,