Sayıştay 7. Dairesi 489 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Harcırah Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 02.12.2021

• Karar No: 489

• İlam No: 164

• Madde No: 6

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yurt dışı konaklama bedelinin yasal sınırların üzerinde ödenmesi:

Belediyesi tarafından 27-29 Eylül 2019 tarihleri arasında Almanya’ya geçici görevle gönderilenlere ait harcırahların hesaplamasında, konaklama bedelinin yasal sınırların üzerinde ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunması iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Yurtdışında verilecek gündeliklerin miktarı” başlıklı 34’üncü maddesinde;

“Bu Kanun gereğince verilecek yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle Cumhurbaşkanınca tayin olunur.” hükmü tesis edilmiştir.

KKTC ve Yurt Dışı Gündeliklerine ilişkin olarak 07.02.2019 tarihli ve 30679 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 714 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nda, “8/1/2018 tarihli ve 2018/11213 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne Yapılacak Yolculuklarda Verilecek Gündeliklere Dair Karar” ile “Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar’ın, bu Kararla yapılan değişiklikler ile birlikte uygulanmasına 2019 yılında da devam edileceği” ifade edilmiştir.

2018/11213 Karar sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na istinaden yürürlüğe konulan Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar’ın 4’üncü maddesinde;

(1) Bu Karar hükümlerine göre yurtdışına veya sürekli görevle yurtdışında iken başka ülkelere geçici görevle gönderilenlere, Türkiye’den veya sürekli görevle bulundukları ülkelerden her çıkışlarında, seyahat ve ikamet süresinin ilk on günü için ödenecek gündelikler, ekli cetveldeki miktarların % 50 artırılması suretiyle hesaplanır.

(2) Türkiye’den yurtdışına geçici görevle gönderilenlerden, seyahat ve ikamet süresinin ilk on günü ile sınırlı olmak kaydıyla, yurtdışında yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri fatura ile belgelendirenlere, faturada gösterilen günlük yatak ücretinin birinci fıkrada belirtildiği şekilde artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerinin % 40’ma kadar olan miktar için bir ödeme yapılmaz, %40’ını aşması halinde ise aşan kısmın sadece % 70’i ayrıca ödenir. Ancak, yatacak yer temini için ödenecek günlük ilave miktar, artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerin ekli cetvelin;

a) I-III no lu sütunlarda gösterilen unvanlarda bulunanlar için % 100’ünden,

b) IV-VIII no’lu sütunlarda gösterilen kadrolarda bulunanlar için % 70’inden, fazla olamaz, (…)” düzenlemesi yer almaktadır.

Almanya’nın Erlangen Belediyesinin daveti üzerine; 27-29 Eylül 2019 tarihleri arasında, söz konusu kentte yapılan belediyecilik çalışmalarını yerinde incelemek ve iki belediye arasındaki ilişkileri geliştirmek amacıyla, Belediyesi tarafından İçişleri Bakanlığı onayıyla Belediye Başkanı …, Meclis Üyesi …, Dış İlişkiler Müdürü …, …İşletme AŞ Genel Müdürü … ve Özel Kalem Müdürlüğü çalışanı … görevlendirilmiştir.

Söz konusu belediye personeline 2 günlük konaklama bedeli olarak aşağıdaki tabloda gösterilen tutarlar ödenmiştir:

İSİM KONAKLAMA(EURO)

.. 596,68

.. 619,08

.. 605,64

.. 619,08

… 596,68

Mevzuat hükümleri gereği ödenebilecek konaklama bedelleri şöyledir:

…:

İlgili personelin mevzuat hükümleri gereği artırımlı gündeliği; 148,5 EURO’dur.

Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar’ın 4’üncü maddesi gereği artırımlı gündeliğin %40’ı ödenmeyecektir. Bu tutar: 59,40 EURO’dur.

Günlük Konaklama Faturasında yer alan tutar: 492 EURO olduğundan,

492 EURO -59,40 EURO = 432,60 EURO

432,60 EURO x0,7= 302,82 EURO

Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar’ın 4’üncü maddesi gereği yatacak yer temini için ödenecek günlük ilave miktar, artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerin ekli cetvelin IV-VIII no.lu sütunlarında gösterilen kadrolarda bulunanlar için %70’inden fazla olamayacağı için;

Azami konaklama bedeli= 148,5x0,70= 103,95 EURO olacaktır.

2 gün için ödenmesi gereken tutar: 103,95x2=207,9 EURO’dur

2 gün için ödenen tutar ise, 605,64 EURO’dur

Fazla ödenen tutar: 605,64 EURO -207,9 EURO =397,74 EURO’dur

Diğer personel (4 kişi):

Söz konusu personelin her birinin artırımlı gündeliği; 124,5 EURO’dur.

Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar’ın 4’üncü maddesi gereği artırımlı gündeliğin %40’ı ödenmeyecektir. Bu tutar: 49,8 EURO’dur.

Günlük Konaklama Faturasında yer alan tutar: 492 EURO olduğundan,

492 EURO -49,8 EURO = 442,20 EURO

432,60 EURO x0,7= 309,54 EURO

Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar’ın 4’üncü maddesi gereği yatacak yer temini için ödenecek günlük ilave miktar, artırımlı olarak hesaplanan gündeliklerin ekli cetvelin IV-VIII no.lu sütunlarda gösterilen kadrolarda bulunanlar için %70’inden fazla olamayacağı için;

Azami konaklama bedeli= 124,5 EURO x 0,70= 87,15 EURO olacaktır.

2 gün için ödenmesi gereken tutar: 87,15 EURO x 2=174,3 EURO’dur

… için, 596,68 EURO - 174,3 EURO =422,38 EURO fazla ödeme;

… için, 619,08 EURO - 174,3 EURO =444,78 EURO fazla ödeme;

… için, 619,08 EURO - 174,3 EURO =444,78 EURO fazla ödeme;

… için, 596,68 EURO - 174,3 EURO =422,38 EURO fazla ödeme yapılmıştır.

5 personel için fazla ödenen tutar: 397,74+422,38+444,78+444,78+422,38= 2.132,06 EURO’dur. (13.607,02 TL’dir).

Eksik Yapılan Ödemeye İlişkin Hesaplama

Ayrıca, söz konusu resmi ziyaret kapsamında 3 günlük görevlendirme yapılmasına karşın ilgililere iki günlük tam gündelik ve bir günün de 2/3’ü kadar gündelik verilmiştir. Mevzuat hükümleri gereği ilgililerin 3 tam gün üzerinden gündelik alması gerekmektedir.

İlgililere verilen gündelikler şu şekildedir:

İSİM HARCIRAH (2+2/3 GÜN) EURO

.. 332

.. 332

… 396

… 332

… 332

TOPLAM: 1.724 EURO

İlgililerin alması gereken gündelikler ise şu şekildedir:

İSİM HARCIRAH (3 GÜN) EURO

… 373,5

… 373,5

… 445,5

… 373,5

.. 373,5

TOPLAM: 1.939,5 EURO

Toplam eksik ödenen tutar: 1.939,5 -1.724=215,5 EURO (1.375,34 TL)

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır. Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 Müd..)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır” hükümlerine yer verilmiştir. İdarenin, yurtdışı harcırahına ilişkin konaklama bedellerini mevzuat hükümlerine göre ödemesi gereken tutarın üzerinde ödemesi yukarıda belirtilen maddenin (g) bendinde hüküm altına alınan “mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kapsamında kamu zararını ifade etmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde;

“… Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur”

Anılan Kanun’un “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükümleri yer almaktadır.

Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189-1 no.lu Kararı’nda ise, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, yapılacak olan giderin mevzuat hükümlerine uygunluğunu kontrol etmekle yükümlü olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla, sorgu konusu kamu zararından harcama sürecinde görevli olan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlulukları bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar itibariyle; İdare tarafından yapılan yurtdışı görevlendirmesi için ödenen konaklama bedellerinin 13.607,02 TL fazla ödendiği ve gündelik tutarlarının da aynı ödeme emri belgesinde 1.375,34 TL eksik ödendiği anlaşılmış olup fazla ödeme ve eksik ödeme arasındaki farktan oluşan toplam 12.231,68 TL kamu zararının;

Harcama Yetkilisi … (Dış İlişkiler Müdürü) ve Gerçekleştirme Görevlisi …ye (VHKİ)

müştereken ve mütelsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle