Sayıştay 7. Dairesi 48825 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 7

• Dosya No: 48825

• Tutanak No: 51388

• Tutanak Tarihi: 23.03.2022

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Memur kadrosundaki personele avukatlık vekalet ücreti ödenmesi:

171 sayılı ilamın 28. Maddesi ile; Hukuk İşleri Müdürlüğünde görev yapan ancak mevzuatta vekalet ücreti alabilecek görevler arasında sayılmayan memur kadrosunda görev yapan iki personele vekalet ücreti ödenmiş, ancak mevzuat hükümlerine göre memur kadrosundaki personele vekalet ücreti ödemesi yapılmasının mümkün olmaması sebebiyle kamu zararına sebebiyet verildiğine,

Söz konusu kamu zararının tazmininden ise Harcama Yetkilisi (Hukuk İşleri Müdürü) ... ve Gerçekleştirme Görevlisi (Bilgisayar İşletmeni) ...’ın sorumluluğuna hükmedilmiştir.

Temyiz Dilekçesi

Sorumluluğuna hükmedilen Harcama Yetkilisi (Hukuk İşleri Müdürü) ... ve Gerçekleştirme Görevlisi (Bilgisayar İşletmeni) ... tarafınca sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde aynen;

“22.04.2021 tarih ve 31462 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi’nin 22/01/2021 tarih ve 2016/1808 sayılı Süleyman KARTEL Başvurusu kararında, Hukuk biriminde görev yapan memurlara avukatlık ücretinden %5 pay verilmesine ilişkin 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 14. maddesindeki hükmü yürürlükten kaldıran 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 12. maddesinin iptaline ve bu madde nedeniyle mağduriyete uğrayan davacının hakkı olan vekâlet ücreti payının, faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 153. maddesine göre Anayasa Mahkemesi kararları kesin olup Resmi Gazete’de yayınlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.

Anayasa hükmü gereği bağlayıcı olan, mezkur Anayasa Mahkemesi Kararı gerekçeleri ile dosyada mevcut itiraz gerekçelerine istinaden, derdest olan Sayıştay 7.Daire kararının bozulması ve ... TL ‘nin şahsıma ödettirilmesi kararının KALDIRILMASINI saygı ile arz ve talep ederim.”

Denilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Sorumluluğuna hükmedilen Harcama Yetkilisi (Hukuk İşleri Müdürü) ... ve Gerçekleştirme Görevlisi (Bilgisayar İşletmeni) ... tarafınca sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesine istinaden verilen mütalaada;

“Dosya içeriğinin incelenmesi neticesinde;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 153. maddesine göre Anayasa Mahkemesi kararları kesin olup Resmi Gazete'de yayınlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.

Bu nedenle Daire Kararının kaldırılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.”

Denilmektedir.

Dosya ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Temyize konu Daire kararında, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede yer alan “hukuk biriminde görev yapan diğer personele %5’i” ibaresini iptal eden 666 sayılı KHK hükmünün Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmesi ile eski uygulamaya dönme imkânın bulunmadığı, yeni bir kanuni düzenleme yapılmadan iptal kararı, eski düzenlemenin yeniden uygulanmasına imkân sağlamadığı belirtilerek,

Hukuk İşleri Müdürlüğünde görev yapan ancak mevzuatta vekalet ücreti alabilecek görevler arasında sayılmayan memur kadrosunda görev yapan iki personele vekalet ücreti ödenmiş, ancak mevzuat hükümlerine göre memur kadrosundaki personele vekalet ücreti ödemesi yapılmasının mümkün olmaması sebebiyle kamu zararına sebebiyet verildiğine hükmedilmiştir.

Dilekçilerin İddia ve İtirazları

Dilekçiler itirazlarını 22.04.2021 tarih ve 31462 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Anayasa Mahkemesi’nin 22/01/2021 tarih ve 2016/1808 sayılı Süleyman KARTEL Başvurusu kararı esası üzerine tanzim edilerek Daire kararının kaldırılması talep edilmektedir.

Söz konusu Anayasa Mahkemesi kararında; somut olaya konu işleme ilişkin kanuni boşluk olması hasebiyle hukuki uyuşmazlıkların söz konusu olduğu, bu belirsizliğin ancak yasal düzenlemeyle giderilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Maddi Unsurları Bağlamında Konunun Esastan Görüşülmesi

26.09.2011 tarih ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14 üncü maddesinde;

“…

(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.

a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı (…)(1) eşit olarak ödenir.

b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (…)(1) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.

…” denilmektedir.

Söz konusu Kanun Hükmünde Kararname’ye dayanılarak 25.06.2012 tarih ve 2012/3327 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla çıkartılan Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Vekalet ücreti ödenecekler” başlıklı 5’inci maddesinde ise;

“(1) İdareleri adli ve idari yargıda, icra mercileri ve hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili kılınanlardan aylık ücret ve tazminatları 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 10 uncu maddesine göre ödenenler dışındaki hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara bu Yönetmelik kapsamında vekalet ücreti ödenir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre idareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretlerinden hukuk biriminde görev yapan personele ödeme yapılabilmesi için;

-Hukuk biriminde fiilen görev yapma,

-Personelin hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukat olması,

-Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarının Kanun ve Yönetmelik’te belirtilen limitleri aşmaması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

... Belediyesi tarafından 2018 yılı Ocak ayında dağıtımı yapılan avukatlık vekalet ücretleri incelendiğinde, Hukuk İşleri Müdürlüğünde görev yapan ancak mevzuatta vekalet ücreti alabilecek görevler arasında sayılmayan memur kadrosunda görev yapan iki personele vekalet ücreti ödendiği görülmüştür. Ancak mevzuat hükümlerine göre memur kadrosundaki personele vekalet ücreti ödemesi yapılması mümkün değildir.

Öte yandan; 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede yer alan “hukuk biriminde görev yapan diğer personele %5’i” ibaresini iptal eden 666 sayılı KHK hükmünün Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmesi, eski uygulamaya dönme imkânı vermemektedir. Yeni bir kanuni düzenleme yapılmadan iptal kararı, eski düzenlemenin yeniden uygulanmasına imkân sağlamamaktadır. Mevcut düzenlemede ise hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukat dışında görev yapan personele avukatlık vekâlet ücreti ödenmesine hukuken imkân bulunmamaktadır.

HÜKÜM

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde hukuk biriminde görev yapan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukat dışında görev yapan personele avukatlık vekâlet ücreti ödenmesine hukuken imkân bulunmadığından,

Dilekçilerin konun esasına ilişkin ileri sürdükleri itirazların REDDİNE ve 7. Dairece 171 sayılı ilamın 28. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Üye ... ve ...’nin Daire kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 23.03.2022 tarih ve 51388 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı Oy Gerekçesi

Üye ... ve ...’nin karşı oy gerekçesi;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 82 nci maddesinde yer alan; “Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin; avukatlara (49 uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanır.” hükmü yer almaktadır. 659 sayılı KHK ile de 1389 sayılı Kanuna yapılan atıflar buraya yapılmış sayılır. Gerek 1389 sayılı Kanun, gerekse 659 sayılı KHK vekalet ücretinin dağıtımının ne şekilde ve hangi limitler dâhilinde yapılacağı hususunda kıyasen uygulanacaktır. Esasen vekâlet ücretinin belediyelerde hukuk servisinde görev yapan memurlara dağıtılmasına ilişkin temel hüküm 659 sayılı KHK’da yer alan ve kaldırılan hüküm değil, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 82 nci maddesi hükmüdür ve bu hüküm halen yürürlüktedir.

Öte yandan hukuk biriminde görev yapan diğer personele, karşı taraftan tahsil edilen avukatlık vekâlet ücretinin dağıtılmasına ilişkin 659 sayılı KHK hükmünün yetki kanunu kapsamında olmayan bir konuda düzenleme içeren 666 sayılı KHK hükmü ile yürürlükten kaldırıldığı ve bu yetkisizlik hususunun Anayasa Mahkemesi tarafından da hüküm iptal edilmek suretiyle karara bağlandığı tartışmasızdır. Ayrıca Anayasa Mahkemesi konu hakkında bireysel başvuru üzerine vekâlet ücreti ödenmemesinin 666 sayılı KHK hükmünün iptalini de gerekçe göstererek mülkiyet hakkının ihlali olarak değerlendirmiştir. İdari yargıda da vekâlet ücretinin ödenmemesi işlemlerine karşı açılan davalarda; 666 sayılı KHK’nın ilgili maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olması gerekçesiyle memurlara vekâlet ücreti ödenmesi gerektiği yönünde kararlar vermiştir.

Bu itibarla; gerek 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 82’nci maddesinde diğer personele vekâlet ücreti dağıtılmasına ilişkin hükmün halen yürürlükte olması, gerekse Anayasa Mahkemesi’nin iptal ve mülkiyet hakkının ihlali yönündeki kararları idari yargıda ödenmesi gerektiği yönünde verilen kararlar karşısında sorumlulara bir kusur atfedilemeyeceği ve tazmin hükmünün kaldırılması gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.