Sayıştay 7. Dairesi 488 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 29.11.2021

• Karar No: 488

• İlam No: 156

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Bazı birim müdürlerinin, mevzuatında öngörülen sınav şartı ile öğrenim durumunu sağlamadan atandığı ve söz konusu müdürlere yürüttüğü kadro için öngörülen özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödemenin ödenmesi:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68/B maddesinde aynen;

“Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. …” denilmektedir.

Bu hüküm dışında yargı konusu olayla ilgili incelenmesi gereken üç adet yönetmelik bulunmaktadır. Bunlardan ilki, halen yürürlükte bulunan ve kamu idarelerinin tamamına yönelik çerçeve düzenleme niteliğinde olan 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliktir. (2004 yılında yapılan değişiklikle adı «Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan değişikliği esaslarına Dair Genel Yönetmelik» olarak değiştirildi). İkincisi 04/07/2009 tarihine kadar yürürlükte kalan 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliktir. Sonuncusu ise 22/07/2020 tarihine kadar yürürlükte kalan 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliktir.

18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı R.G.’de yayımlanan Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde;

“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla;

a) …

b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında,

…

istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.”

“Öğrenim Düzeyi” başlıklı 5’inci maddesinde;

“Devlet memurlarının;

a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yükseköğrenim, … görmüş olmaları şarttır.”

“Görevde yükselme yönetmelikleri” başlıklı 15’inci maddesinde;

“Belediyeler… için İçişleri Bakanlığı, (06/05/20132te Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olarak değiştirilmiştir.) … bu yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler.

Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir.”

Geçici 3’üncü maddesinin ilk halinde;

“Bu yönetmeliğin yayımı tarihinde görevde bulunanlardan iki yıllık yükseköğrenim görenler, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 5 inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim görmüş kabul edilirler.” hükmü

Geçici 3’üncü maddesinin 01/03/2010 tarihinde değiştirilmiş halinde ise “18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 5 inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilirler.” hükmü,

02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Hizmet grupları Arasında Geçişler” başlıklı 19’uncu maddesinde;

“Bu Yönetmelik kapsamında bulunan kurumlarda müfettiş ve kontrolör unvanı ile görev yapanların bu Yönetmelikte yer alan hizmet gruplarına atanmalarında sınav ve hizmet gruplarında çalışma şartı aranmaz.

Kurum içinden aynı alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla sınav yapılmaksızın, ancak görevin özel belirleyici nitelikleri aranmak şartıyla, farklı görevlere atama mümkündür. Hizmet grupları ve alt hizmet grupları arasındaki görevde yükselme niteliğindeki geçişler ancak görevde yükselme eğitimi ve görevde yükselme sınavında başarılı olmakla mümkündür.

Başka bir kurumda görevde yükselme eğitimini tamamlayanların bu eğitimleri, başka kuruma nakil halinde de geçerlidir.” hükmü,

Geçici 1’inci maddesinde;

“İhtiyaç duyulan hallerde bu Yönetmelik kapsamında bulunan personelden 18/4/1999 tarihinde görevde bulunanlar için bu Yönetmelikte öngörülen öğrenim düzeyinin bir alt öğrenim düzeyi esas alınabilir.” hükmü,

04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında müdür kadrosu da sayılmıştır.

Mezkûr Yönetmelik’in “Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda;

a) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.

b) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen atanabilme şartlarını taşımak,

…” hükmü,

Yönetmelik’in “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde;

“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

…” hükmü,

Yönetmelik’in “Sınav şartı” başlıklı 10’uncu maddesinde ise;

“Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir.” hükmü,

“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinde;

“Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.

a) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, sınav yapılmaksızın ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşımak şartıyla diğer görevlere atama yapılabilir.

b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.

c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma–planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.

ç)İstisnai memurluklarda çalışanlar veya çalışmış olanlar, bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara, atanacakları kadro için öngörülen şartları taşımaları kaydıyla sınavsız atanabilir. (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 01.04.2010 tarih ve YD.İtiraz No:2010/70 sayılı Kararı ile bu bendin yürürlüğü durdurulmuş, Danıştay 5. Dairesinin 14.11.2011 tarih ve Esas No:2009/4677, Karar No:2011/6294 sayılı kararı ile söz konusu bent hükmü iptal edilmiş ve bu karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19.06.2014 tarih ve Esas No:2012/1672, Karar No:2014/2742 sayılı kararı ile onanmıştır )”

Geçici 1’inci maddesinde;

“Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir.” hükmü yer almaktadır.

Bu durumda yapılan atama işlemlerinin mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesinde işlemin hangi tarihte yapıldığı önem arz etmektedir. Zira atama tarihi itibariyle işlemin tabi olduğu yönetmelikler ve dolayısıyla bazı hükümler değişmektedir.

Hal böyle olunca atamaları sorgu konusu yapılan … ve … isimli personelin atama işlemlerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi yerinde olacaktır.

… açısından değerlendirme:

Atama ve eğitim süreçlerini gösteren tablo:

Hizmet Cetveli Dökümü Eğitim Durumu

06.08.1986 ( Polis Memuru) 22.05.1978 (Lise)

05.01.1994 (Eminönü Bel. Zabıta Memuru) 30.06.2000 (Ön lisans – Anadolu Üni. )

22.07.1998 (Zabıta Kom. Yrd.) 17.06.2021 ( Lisans – Anadolu Üni. - İşletme)

06.03.2003 (Eminönü Bşk. Yrd.)

02.04.2004 (Çevre Kor. Md)

30.03.2009 (... Bld. Tem. İşl. md)

2009 -2019 (Çeşitli Müdürlükler)

…’in müdürlük kadrosuna ilk atanma tarihi 02.04.2004’tür. Bu yüzden ilgili kişi yönünden bakılması gereken yönetmelik “02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik”tir.

Yukarıda yer verilen mevzuata göre müdürlük kadrosuna atama işleminde üç temel şart bulunmaktadır. Bunlar hizmet süresi şartı, öğrenim düzeyi şartı ve görevde yükselme sınavına katılım ve sınavda başarılı olma şartıdır. 02.02.2000 tarihli R.G.’de yayımlanan Yönetmelik’e göre müdürlük kadrosuna atama yapılabilmesi için aranan şartlar şunlardır:

I. Hizmet süresi yönünden; 657 sayılı Kanunun 68/b bendi hükümlerine göre dört yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar için 10 yıllık, dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için 12 yıllık hizmeti bulunması gerekmektedir.

II. Öğrenim düzeyi yönünden; Esasen müdür kadrosuna atanabilmek için atanacak kişinin dört yıllık yükseköğrenim mezunu olması gerekmektedir. Fakat geçici madde ile Yönetmelik’in yürürlüğe girdiği tarih (18/04/1999) itibariyle görevde bulunanlar için aranan bu öğrenim düzeyi hafifletilmiş ve yönetmelikte öngörülen öğrenim düzeyinin bir alt öğrenim düzeyinin esas alınabileceği belirtilmiştir.

III. Sınav şartı yönünden; atanacak kişinin görevde yükselme yazılı ve sözlü sınavlarında başarılı olması gerekmektedir. Ancak belediye başkan yardımcılığı kadrosundan müdürlük kadrosuna yapılan atamalar açısından Devlet Personel Başkanlığının (DPB) bu yönetmelik bağlamında sınav aranmayacağı şeklinde görüşü mevcuttur. Bahse konu Devlet Personel Başkanlığı 10.0.2005 tarih ve B.02.1.DPB.0.11.08/ 17358 sayılı görüşünde;

“Muhtelif belediyelerde, şef, mühendis ve memur gibi unvanlarla görev yapan personelin, belediye başkan yardımcılığı kadrosuna atandıktan sonra görevde yükselme sınavına katılmadan müdür kadrolarına atandıkları, yapılan bu atamaların mevzuata aykırı olduğu görüşünden hareketle müdür kadrosunu bu şekilde işgal eden personelin eski görevlerine iade edilmesi gerektiğinden bahisle, konu hakkında görüş talep edilen ilgi yazı incelenmiştir.

Bilindiği üzere, 15.03.1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ve 21.09.2004 tarihli ve 2004/8246 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilen Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in 2'nci maddesinde; bu Yönetmeliğin, özel kanunlarındaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kadrolarda, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında, özelleştirme kapsam ve programında bulunan kuruluşlar da dâhil olmak üzere kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarına ait memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan, yukarıda sözü edilen Yönetmeliğin geçici 3'üncü maddesinde, " Bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatları uyarınca kazananların haklan saklıdır."

Bu çerçevede, aksine bir düzenleme bulunmaması ve belediye başkan yardımcılığı kadrosuna asaleten atanan personelin, bu kadrodan müdür kadrosuna atanmasının görevde yükselme mahiyetinde bir atama olarak kabul edilmemesi sebebiyle, mevzuatta belirtilen diğer şartlara uyulması kaydıyla, görevde yükselme sınavına katılmadan müdür kadrosuna atanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı mütalaa edilmektedir.”

Denilerek belediye başkan yardımcılığı kadrosuna asaleten atanan personelin, bu kadrodan müdür kadrosuna atanmasının görevde yükselme mahiyetinde bir atama olmadığı bu nedenle diğer şartların tutması durumunda sınav şartının bu tür atamalarda aranmayacağı ifade edilmiştir. Devlet Personel Başkanlığının görüşü her ne kadar hem idareler hem denetim ve yargı mercilerini bağlayıcı nitelikte olmasa da, personel atamalarında uzman bir kurum olması açısından ilgili idareler açısından yol gösterici bir nitelik taşımakta, denetim ve yargı mercileri açısından ise kuvvetli bir delil olarak görülmektedir

Yukarıda sayılan şartlar bağlamında …’ e ilişkin sorgu konusu edilen atama işlemlerine tek tek bakılacak olunursa;

• 06/03/2003 tarihinde belediye başkan yardımcısı kadrosuna atama: Atama tarihi itibariyle 16 yıldan fazla hizmet süresi olduğundan hizmet süresi yönünden asgari şartı (12 yıllık hizmet) taşıdığı görülmektedir. Atama tarihinde iki yıllık yükseköğrenim mezunudur. Bu durumda öğrenim düzeyi yönünden asgari şartı (yükseköğrenim mezunu olma) taşıdığı görülmektedir. Başkan yardımcılığı için sınav şartı aranmadığı için bahse konu bu tarihteki atama tüm yönleriyle mevzuata uygundur.

• 02/04/2004 tarihinde belediye başkan yardımcılığı kadrosundan müdürlük kadrosuna atama: Hizmet süresi yönünden (12 yıl çalışma), öğrenim düzeyi yönünden (18/04/1999 tarihinde görevde bulunduğu için atanma tarihi itibariyle iki yıllık yükseköğrenim görmüş olmak) asgari şartlara uygundur. Ayrıca Belediye Başkan yardımcılığından müdürlüğe atanma DPB görüşü doğrultusunda görevde yükselme mahiyetinde olmadığından ilgili sınav şartının aranmayacağı düşünülmektedir. Bu nedenlerle bu tarihte yapılan atama da tüm yönleriyle mevzuata uygundur.

• Daha sonraki tarihlerde çeşitli müdürlük kadrolarına yapılan atamalar: İlgili Yönetmelik’in 21’inci maddesi kapsamında kazanılmış hak sayılacağından bu atamalar da mevzuata uygundur.

Dairemizce yapılan inceleme neticesinde …. açısından yapılan tüm atamaların bütün yönleriyle mevzuatında öngörülen şartları taşıdığı ve mevzuata uygun olduğu görülmüştür. Dolayısıyla söz konusu kişi açısından konu edilen … TL kamu zararı açısından ilişilecek bir husus bulunmadığı değerlendirilmektedir.

…. açısından değerlendirme:

Atama ve eğitim süreçlerini gösteren tablo:

Hizmet Cetveli Dökümü Eğitim Durumu

13.12.1996 (İETT’de memur) 07.09.1995 (Lise)

01.10.2004 (... Bld. Memur) 08.09.2008 (Ön lisans – Anadolu Üni )

01.09.2005 (... Bld. Özel Kalem Md) 17.06.2021(Lisans–Anadolu Üni-İşletme)

19.09.2005 (Hesap İşl. Md. Yrd.)

09.09.2009 (Basın Yayın ve Halkla İliş. Md)

09.09.2009 – 04.12.2018 Arası (Çeşitli Md.)

04.12.2018 (Belediye Bşk. Yrd.)

15.04.2019 (Basın Yayın ve Halkla İliş. Md)

…’in sorgu konusu olan müdürlük kadrosuna atanma tarihleri 09.09.2009 ve 15.04.2019’dur. Bu yüzden ilgili kişi yönünden bakılması gereken yönetmelik “02/02/2000 tarihli R.G.’de yayımlanan Yönetmelik’i yürürlükten kaldırıp yerine geçen 04/07/2009 tarihli R.G.’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliktir.

04.07.2009 tarihli R.G.’de yayımlanan Yönetmelik’e göre müdürlük kadrosuna atama yapılabilmesi için aranan şartlar şunlardır:

a) Hizmet süresi yönünden; 657 sayılı kanunun 68/b bendi hükümlerine göre dört yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar için 10 yıllık, dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için 12 yıllık hizmeti bulunması gerekmektedir.

b) Öğrenim düzeyi yönünden; Esasen müdür kadrosuna atanabilmek için atanacak kişinin dört yıllık yükseköğrenim mezunu olması gerekmektedir. Fakat geçici madde ile Yönetmelik’in yürürlüğe girdiği tarih (18/04/1999) itibariyle görevde bulunanlar için aranan bu öğrenim düzeyi hafifletilmiş, ancak 02.02.2000 tarihli R.G.’de yayımlanan Yönetmelik’ten farklı olarak sağlanan kolaylık 18/04/1999 tarihinde görevde bulunanlar için -18/04/1999 tarihi itibariyle iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar- olarak daraltılmıştır.

c) Sınav şartı yönünden; görevde yükselme yazılı ve sözlü sınavlarında başarılı olmaları gerekmektedir. Ancak bu Yönetmelik’te yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmelik’in 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma–planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilme hükmüne yer verilmiştir. Buna göre görevde yükselme mahiyetinde olmayan üst görevlerden alt göreve atanma işlemleri için en az altı ay üst görevde çalışma şartı getirilerek sınav şartını bir şekilde aşan atamalar disipline edilmeye çalışılmıştır.

Yukarıda sayılan şartlar bağlamında ….’ e ilişkin sorgu konusu edilen atama işlemlerine tek tek bakılacak olunursa

• 09/09/2009 tarihinde basın yayın ve halkla ilişkiler müdürlüğü kadrosuna atama: Söz konusu atama yapıldığı tarih itibariyle 04/07/2009 tarihli Yönetmelik hükümlerine tabidir. Buna göre ilgili kişinin atama tarihi itibariyle 12 yıl 8 ay 26 gün hizmet süresi olduğundan hizmet süresi yönünden asgari şartı (12 yıllık hizmet) taşıdığı görülmektedir. İlgili kişi daha önce istisnai kadroda (Özel kalem Md.) görev yaptığı için Yönetmelik’in 20’nci maddesinin (ç) bendine göre sınavsız atanabileceğinden, atama sınav yönünden de mevzuata uygundur. Ancak atanacak kişinin 04/07/2009 tarihli Yönetmelik’in geçici 1’inci maddesi uyarınca 18/04/1999 tarihi itibariyle iki yıllık yükseköğrenim mezunu olması gerekmektedir. …..’in, ön lisans mezuniyet tarihi 08.09.2008’dir. Hal böyle olunca öğrenim düzeyi yönünden atama mevzuata uygun düşmemiştir. Dolayısıyla şartlar tam olarak oluşmadığından atama mevzuata aykırılık teşkil etmiştir.

• 09.09.2009 – 04.12.2018 arası çeşitli müdürlük kadrolarına yapılan atamalar: Yukarıda mevzuata aykırılığı açıklanan atama bu tarihten sonra arasında yapılan tüm atamalara esas oluşturmaktadır. Bu yüzden ilgili tarihten sonraki atamaların tamamı mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

• 04/12/2018 tarihinde belediye başkan yardımcılığı kadrosuna atama: Atama tarihi itibariyle yaklaşık 22 yıl hizmet süresi olduğundan söz konusu kişinin hizmet süresi yönünden asgari şartı (12 yıllık hizmet) taşıdığı görülmektedir. Atama tarihinde iki yıllık yükseköğrenim mezunu olunduğundan, öğrenim düzeyi yönünden de asgari şart (yükseköğrenim mezunu olma) taşımaktadır. Belediye başkan yardımcılığı için sınav şartı aranmadığından dolayı bahse konu bu tarihteki atama tüm yönleriyle mevzuata uygundur.

• 15/04/2019 tarihinde belediye başkan yardımcılığı kadrosundan müdürlük kadrosuna atama: Bu atama da 04/07/2009 tarihli yönetmelik hükümlerine tabidir. Buna göre hizmet süresi yönünden (12 yıl çalışma) atama mevzuata uygundur. Ancak öğrenim düzeyi yönünden, 18/04/1999 tarihi itibariyle iki yıllık yükseköğrenim görmüş olmak şartı taşınmadığından atama işlemi bu yönüyle mevzuata uygun değildir. Diğer taraftan Yönetmelik’in 20’nci maddesinin (c) bendi uyarınca belediye başkan yardımcılığı kadrosundan müdürlük kadrosuna sınavsız atanmada üst görevlerde en az altı (6) ay çalışma şartı aranmaktadır. Söz konusu kişi belediye başkan yardımcılığı kadrosunda toplam dört ay on bir gün çalıştığından bu kriteri de sağlamamaktadır.

Yapılan açıklamalara göre, Yönetmelik’te belirtilen öğrenim ve başkan yardımcılığında en az altı (6) ay çalışma şartını taşımadığından atama mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında …. açısından raporda yapılan değerlendirme hukuka uyarlıdır. 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 48’inci maddesi uyarınca denetim ekibi tarafından yılı esasına göre ve mali yılsonu itibariyle yargılamaya esas rapor düzenlendiği için bahse konu kişiye ilişkin atamalar neticesinde oluşan kamu zararının 2019 yılına ait kısmı yargılamaya ve ilama konu edilmiştir. Diğer taraftan raporda 2019 yılı içerisinde belediye başkan yardımcılığı görevinin yürütüldüğü sürelerinde kamu zararına dâhil edildiği, ayrıca fazla ödemelerden gelir vergisi ve damga vergisi düşülmediği dairemizce tespit edilmiş, bu eksiklikler giderilmiş ve kamu zararı tablosunun düzeltilmiş hali ilama işlenmiştir.

Bu itibarla …’in atama işlemlerine ilişkin iddia olunan … TL ile’in atama işlemlerine ilişkin yargılamaya esas raporda hatalı olarak kamu zararına dâhil edilen … TL hakkında denecek kalmadığına;

Bunun dışında 2019 yılı içerisinde basın yayın ve halkla ilişkiler müdürlüğü görevini yürüten …’in “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik”te öngörülen sınavda başarılı olma ve öğrenim düzeyi şartlarını sağlamadan atanması neticesinde yürüttüğü müdürlük kadrosu için öngörülen özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödemenin yersiz ödenmesi suretiyle oluşan … TL kamu zararının;

. Üst Yönetici, Harcama Yetkilisi İLE Gerçekleştirme Görevlisine

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere aşağıda belirtilen farklı görüşlere karşı oy çokluğuyla;

Ayrıca mevzuata aykırı olarak yapılan atamanın idari yönden de soruşturulmasını teminen konunun İçişleri Başkanlığı’na yazılmasına oy birliğiyle;

Üye …’in …in atamalarının mevzuata aykırı olduğu yönünden azınlık görüşleri:

Mevzuata göre 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışan devlet memurlarından müdür unvanı ile atanacaklarda üç temel başlıkta atama şartlarını sağlaması beklenir. Bunlar hizmet süresi, öğrenim düzeyi ve görevde yükselme sınavıdır.

….in görevde yükselme yönetmeliklerine tabi ilk ataması 02.04.2004 tarihinde belediye başkan yardımcılığı görevinden çevre koruma müdürlüğü görevine atanmasıdır. Bu atamanın mevzuata uygunluğu incelenirken atama tarihi itibariyle 02.02.2000 – 04.07.2009 tarihleri arasında yürürlükte kalan 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik” hükümlerine bakılması gerekmektedir.

Buna göre 02.04.2004 tarihinde yapılan atamanın mevzuata uygun olması için aşağıda sayılan dört şartı birlikte taşıması gerekmektedir:

a. 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendi ve 02.2-02.2000 tarihli ilgili Yönetmelik’in 4’üncü maddesinin (H) bendine göre en az 12 yıllık hizmet süresi bulunması,

b. Bahse konu Yönetmelik’in geçici 1’inci maddesine göre 18.04.1999 tarihinde görevde bulunması

c. Yine bahse konu Yönetmelik’in geçici 1’inci maddesine göre atama tarihi itibariyle en az iki yıllık yükseköğrenim mezunu olması

d. Yönetmelik’in ilgili hükümlerine göre görevde yükselme sınavında başarılı olması

….in belediye başkan yardımcılığından ilk defa müdürlük kadrosuna atanmasında yukarıda belirtilen (a), (b), (c) bentlerinde belirtilen şartı sağladığı görülmektedir.

Diğer taraftan söz konusu atama üst görev olan belediye başkan yardımcılığı kadrosundan ona göre alt düzey unvan olan müdür kadrosuna yapılmıştır. Bu durumda idare tarafından atama görevde yükselme niteliğinde değerlendirilmemiş ve sınav şartı atamada aranmamıştır. Konu ile ilgili Devlet Personel Başkanlığının (DPB) 10.0.2005 tarih ve B.02.1.DPB.0.11.08/ 17358 sayılı yazısında “… belediye başkan yardımcılığı kadrosuna asaleten atanan personelin, bu kadrodan müdür kadrosuna atanmasının görevde yükselme mahiyetinde bir atama olarak kabul edilmemesi sebebiyle, mevzuatta belirtilen diğer şartlara uyulması kaydıyla, görevde yükselme sınavına katılmadan müdür kadrosuna atanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı …” denilerek idarenin değerlendirmesine paralel görüş verilmiştir.

Ancak hem idarenin hem de DPB’nın değerlendirmesine katılmak mümkün değildir. Zira 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik’te hangi unvanla görev yapanların yönetmelik kapsamında bulunan kadrolara atanmalarında sınav şartının aranmayacağı açıkça belirlenmiştir. Yönetmelik’in “hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 19’uncu maddesinin 1’inci fıkrasında “Bu Yönetmelik kapsamında bulunan kurumlarda müfettiş ve kontrolör unvanı ile görev yapanların bu Yönetmelikte yer alan hizmet gruplarına atanmalarında sınav ve hizmet gruplarında çalışma şartı aranmaz.” hükmü yer almaktadır. Buna göre yönetmelik kapsamında yer alan hizmet gruplarına atamalarda sınav şartı aranmayacak unvanlar sadece müfettiş ve kontrolör unvanlarıdır. Bunların dışındaki unvanlar için bir düzenleme bulunmadığından sınav şartı yerine getirilmeden yapılacak atamalar mevzuata uygun olmayacaktır.

Bu noktadan hareketle her ne kadar Devlet Personel Başkanlığının görüşünde belediye başkan yardımcılığından müdürlük kadrosuna atama işleminin, hiyerarşik olarak üst düzey görevden alt düzey bir göreve atama olduğundan görevde yükselme sınavına tabi tutulmaması gerektiği belirtilse de; hukuk sistemimizdeki mevzuat hiyerarşisine göre yetkili idareler tarafından verilen görüşlerin, istişarî nitelikte olduğu ve uygulayıcı birimi bağlayıcı nitelikte olmadığı, bu görüşler çerçevesinde değerlendirme yapma ve karar verme yetkisinin ilgili uygulayıcı birime ait olduğu bilinmektedir.

Yapılan açıklamalar ışığında …..in 02.04.2004 tarihinde belediye başkan yardımcılığı kadrosundan müdürlük kadrosuna yapılan atamasının sınav şartına tabi olduğu, sınav şartı sağlanmadan yapılan atamanın mevzuata uygun düşmediği değerlendirilmektedir. Netice itibariyle, bahse konu kişinin yürüttüğü müdürlük kadrosu için öngörülen özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödemenin mevzuata aykırı olarak yersiz ödenmesi suretiyle kamu zararı oluştuğu ve söz konusu kamu zararının sorumlulara tazmin ettirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

Üye …..’in …’in atamalarının mevzuata aykırı olduğu yönünden azınlık görüşleri:

-…in hizmet cetveli incelendiğinde; 06.08.1986 tarihinde Kayseri Polis Okulunda polis memuru olarak göreve başlamıştır. 05.01.1994 tarihinde Eminönü Belediyesi Zabıta Müdürlüğünde zabıta memuru olarak çalışmaya başlamıştır. 22.07.1998 tarihinde aynı müdürlükte zabıta komiser yardımcısı olarak çalışmaya devam etmiştir. 06.03.2003 tarihinde Eminönü Belediyesinde Başkan Yardımcısı olarak, 02.04.2004 tarihinde ise Çevre Koruma Müdürü olarak atanmıştır. 30.03.2009 tarihinde ... belediyesinde Temizlik İşleri Müdürü olarak göreve başlamıştır. Halen Çevre Koruma ve Kontrol Müdürü olarak görevine devam etmektedir.

22.05.1978 tarihinde Arguvan lisesini, 30.06.2000 tarihinde Anadolu Üniversitesi ön lisans programını tamamlamıştır.

2 Şubat 2000 tarihinde yayımlanan, İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre kişinin durumunu değerlendirdiğimizde;

Öncelikle kişinin Başkan Yardımcılığından 02.04.2004 tarihinde Çevre Koruma Müdürü olarak atandığı görülmektedir. Bu atama Yönetmelik hükümlerine aykırıdır. Çünkü Yönetmeliğin 19’uncu maddesinde, müfettiş ve kontrolör unvanı ile görev yapanların Yönetmelikte yer alan hizmet guruplarına atanmalarında sınav ve hizmet guruplarında çalışma şartının aranmayacağı belirtilmiştir. Bunun dışında yer alan görevde yükselmeye tabii unvanlar için Yönetmelikte her hangi bir sınavsız atama istisnası öngörülmemiştir. Buna bağlı olarak 30.03.2009 tarihinde ... Belediyesine Temizlik İşleri Müdürü olarak yapılan ataması da mevzuata uygun değildir.

Ayrıca 4 Temmuz 2009 tarihinde Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik yayımlanmıştır. Bu Yönetmelik döneminde kişinin şartları taşıyıp taşımadığı da Yönetmelik sonrası kamu zararı çıkarılması açısından önemlidir.

Yönetmelik maddeleri gereğince kişinin durumunu değerlendirdiğimizde,

-Kazanılmış hakların saklı olması; kişi daha önce müdürlük görevine ilgili Yönetmeliğe uygun olarak atanmadığı için ilgili unvanın kazanılmış hak sayılması mümkün değildir.

• Yönetmeliğin geçici 20 inci maddesinde, “ Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma–planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir.” Hükmü yer almaktadır. Bu hükme göre başkan yardımcılığı görevinde 6 aydan fazla çalışması ve diğer şartları taşıması halinde müdürlük kadrosuna atanması mümkün olacaktır. Ançak kişi iki yıllık yüksekokul mezunu olması nedeniyle şartları taşımamaktadır. Çünkü 2000 yılında yayımlanan Yönetmelikte 1999 yılında görevde bulunma yeterli görülmüş iken, 2009 tarihli Yönetmeliğin “Geçici hükümler” başlıklı geçici 1 inci maddesine göre, 18.04.1999 tarihinde görevde bulunma ile birlikte aynı tarih itibariyle iki yıllık yüksekokul mezunu olma şartını taşıması gerekmektedir.

Denetçi Raporu yazarken 2009 tarihli Yönetmeliği esas almıştır. Sorumlular savunmalarında bunun esas alınamayacağını kendisinin atamasının 2000 tarihli Yönetmeliğe göre yapıldığını ifade etmiştir. Her iki yönetmeliğe göre kişinin müdürlük görevine atanması mümkün değildir. Belirtilen nedenlerle Raporun denetçisine iadesi gerekir.

Üye …’ün ….’e yapılan ödemelerin kamu zararı olarak nitelendirilemeyeceğine ilişkin azınlık görüşü:

09/09/2009 tarihli basın yayın ve halkla ilişkiler müdürlüğüne atama işlemi, atanan kişinin 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik’in geçici 1’inci maddesi uyarınca 18/04/1999 tarihi itibariyle iki yıllık yükseköğrenim mezunu olmak şartını taşımadığından öğrenin düzeyi yönünden,

15/04/2019 tarihli belediye başkan yardımcılığından müdürlüğe atama işlemi ise, atanan kişinin hem 18/04/1999 tarihi itibariyle iki yıllık yükseköğrenim mezunu olmak şartını taşımadığından eğitim yönünden hem de üst görevlerde en az altı (6) ay çalışma şartı yönünden mevzuata aykırıdır.

Türk idari yönetim sisteminde önemli yer teşkil eden ilkelerden birisi de “idari istikrar ilkesi”dir. Öncelikle söylenmelidir ki idari istikrar, mevcut idari işleyişin hukuka uygunluk üzerinde, düzenli, belirli ve öngörülebilir şekilde devamının sağlanmasıdır. Doktrinde bu ilke “yasaya aykırı olan bir işlemin üzerinden belli bir süre geçtikten sonra yarattığı hukuki sonuçların korunması prensibi” şeklinde tanımlanmaktadır. Nitekim birçok yargı kararında bu ilkeye atıf yapıldığı görülmektedir.

Dolayısıyla yargı konusu olayın bu çerçeveden de ele alınması gerekmektedir.’in mevzuata aykırı ilk ataması 09.09.2009 tarihinde yapılmıştır. Bu atama diğer atamalara da tabanlık oluşturmuş, zincirleme şekilde ilk hatalı uygulamaya bağlı olarak diğer hatalı atamalar yapılmıştır. Atamanın mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla sorgu konusu yapılması ise mevzuata aykırı ilk atama işleminden yaklaşık on yıl sonra 2019 yılı içinde gerçekleşmiştir. Geçen bu uzun süre zarfında söz konusu kişi çeşitli birimlerde müdürlük görevini ifa etmiş, imzalar atmış ve attığı imzaların gereği olarak yetkili kişi ve kurumlara karşı hesap verme sorumluluğunu üstlenmiştir. Bu noktadan hareketle, mevzuata aykırı atamanın üzerinden uzun yıllar geçtikten sonra atamanın hatalı olduğu gerekçesiyle bu kadro için ödenen ücretlerin yersiz kabul edilmesi idari istikrar ilkesiyle ters düşecektir.

Konuya bu açıdan bakıldığında “idari istikrar ilkesi” gereği kişinin gerçek dışı beyanı veya hilesi ile sebebiyet vermemiş olmak kaydıyla idarenin hatalı atama işleminin, geri alınması halinde geri alma gününe kadar doğmuş durumların, parasal sonuçları da dâhil olmak üzere, hukuken kazanılmış durum olarak tanınması gerekir.

Bu nedenle hatalı işlemin yargı konusu olayda olduğu üzere makul kabul edilebilecek sürenin çok üzerinde bir süre geçtikten sonra geri alınması durumunda, geri alma gününe kadar ödenmiş bulunan fazla paraların (aylıkların) hukuken geçerli bir nedenle ödenmiş bulunduğunun kabulü gerekeceğinden artık kamu zararından söz edilemeyecektir.

Açıklanan gerekçelerle …’in yürüttüğü görev için kendisine ödenen ücretin kamu zararı olarak nitelendirilemeyeceği; bu sebeple ilişilecek bir husus bulunmadığına hükmedilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan mevzuata aykırı atama işlemlerinin geri alınması ve/veya hukuka aykırı işlemi tesis edenler hakkında gerekli idari ve cezai soruşturmanın yapılabilmesi için 6085 sayılı Kanun’un 50’nci maddesi uyarınca konunun İçişleri Bakanlığına yazılması gerekmektedir.