Sayıştay 7. Dairesi 48610 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi ve Harç

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 7

• Dosya No: 48610

• Tutanak No: 51492

• Tutanak Tarihi: 30.03.2022

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

2. 152 sayılı İlamın 3. Maddesi ile, ... Belediyesinde kıdem tazminatı almaya hak kazanmış bir şekilde iş akdi fesih olunanlara yapılan birikmiş yıllık izin ücret ödemelerinden, sosyal güvenlik prim kesintisinin yapılmaması neticesinde ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlulardan ... ile Hasan TATAR temyiz dilekçelerinde özetle;

Emekli personel ...’dan sosyal güvenlik prim kesintisinin Belediye veznesine yatırmasının talep edildiğini, ancak Belediyeye verdiği dilekçe ile bu kesintiyi ödemek istemediğini, bunun üzerine söz konusu kamu zararının ...’dan tahsil edilmesi için ... tarih ve ... sayılı ... Oluru alınarak (ekte sunulmuştur) Hukuk İşleri Müdürlüğüne gönderildiğini, Hukuk İşleri Müdürlüğünce ... hakkında ... …. İcra Müdürlüğü’nün .... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, (Ekte icra ödeme emri sunulmuştur.) Söz konusu kamu zararının tahsil işlemlerinin devam ettiğini, bu nedenle tazmin kararının kaldırılması gerektiğini ifade etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“Sorumlu tazmin hükmünün esasına itiraz etmemekte olup, ilgiliden tahsil işlemi amacıyla dava açılması gerekçe gösterilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir. Doğan kamu zararının tahsilinin halen yapılmaması nedeniyle temyiz talebinin ret edilerek Daire Kararının tasdikinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” Denilmiştir.

Duruşma talebinde bulunan ... adına Avukatı ... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... Belediyesinde kıdem tazminatı almaya hak kazanmış bir şekilde iş akdi fesih olunanlara yapılan birikmiş yıllık izin ücret ödemelerinden, sosyal güvenlik prim kesintisinin yapılmaması neticesinde ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun

“Sigortalı sayılanlar” başlıklı 4’üncü maddesinde;

“Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından;

a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar,”

“Prime esas kazançlar” başlıklı 80’inci maddesinde; “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.

a) Prime esas kazançların hesabında;

1. Hak edilen ücretlerin,

2. Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,

3. İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.

b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.

c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz…” ,

“Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81’inci maddesinde;

“Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir: a) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20’sidir. Bunun % 9’u sigortalı hissesi, % 11’i işveren hissesidir.” hükümleri yer almaktadır.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun “İşsizlik sigortasının amaç ve kapsamı ile yetkili, görevli ve sorumlu kuruluşlar” başlıklı 46’ncı maddesinde,

“İşsizlik sigortasının amacı; işsizlik sigortasına ilişkin kuralları ve uygulama esaslarını düzenlemek ve bu Kanunda öngörülen hizmetlerin verilmesini sağlamaktır.

Bu Kanun, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrası kapsamında olanlardan bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan sigortalıları, 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışanlardan 5510 sayılı Kanunun 52 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında işsizlik sigortası primi ödeyen isteğe bağlı sigortalılar ile aynı Kanunun ek 6 ncı maddesi kapsamındaki sigortalıları ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde açıklanan sandıklara tabi sigortalıları kapsar. “ denilmekte,

“İşsizlik sigortası primleri ile sosyal güvenlik primlerine ilişkin hükümler” başlıklı 49’uncu maddesinde ise;

“İşsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, bu Kanunun 46 ncı maddesi kapsamına giren tüm sigortalılar, işverenler ve Devlet, işsizlik sigortası primi öder. İşsizlik sigortası primi, sigortalının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80 ve 82 nci maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt kazançlarından % 1 sigortalı, % 2 işveren ve %1 Devlet payı olarak alınır. (Ek cümle: 13/2/2011-6111/70 md.) İsteğe bağlı sigortalılardan işsizlik sigortası primini ödeyenlerden ise % 1 sigortalı ve % 2 işveren payı alınır. (Ek cümle: 6/2/2014-6518/42 md.) Korumalı işyerlerinde çalışan ve iş gücü piyasasına kazandırılmaları güç olan ... veya ruhsal ...in işsizlik sigortası işveren payı Hazine tarafından karşılanır.

İşverenler, işsizlik sigortasına ilişkin prim yükümlülükleri nedeniyle sigortalıların ücretlerinden herhangi bir indirim veya kesinti yapamazlar.

Herhangi bir nedenle işçinin sigortalılık durumunun sona ermesi halinde, o ana kadar işçiden ve işverenden kesilen işsizlik sigortası primleri ile Devlet payı iade edilmez.

İşsizlik sigortasına işverenlerce ödenen primler kazancın tespitinde gider olarak kabul edilir, sigortalılarca ödenen primler de gerçek ücretin hesaplanmasında gelir vergisi matrahından indirilir.

İşsizlik sigortası primleri ile ilgili olarak; 5510 sayılı Kanunun 80, 82, 86, 88, 89, 90, 91, 93 ve 100 üncü madde hükümleri uygulanır.” hükümleri yer almaktadır.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; ... Belediyesinde kıdem tazminatı almaya hak kazanmış bir şekilde iş akdi fesih olunanlara yapılan birikmiş yıllık izin ücret ödemelerinden sosyal güvenlik prim kesintisinin yapılmadığı görülmüştür. Ancak yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na tabi olarak 4/a kapsamında çalışan işçilerin kıdem tazminatı almayı hak eder bir şekilde iş akitlerinin feshi durumunda, kullanılmayan yıllık izin ücretleri, ücret niteliğinde olduğundan, 4/a-1-c bendinde belirtilen, “istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur.” hükmü gereği sosyal güvenlik prim kazancına dâhil edilmemesi neticesinde kamu zararına neden olunmuştur.

Bu itibarla, 152 sayılı İlamın 3. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve .... Daire Başkanı ..., Üyeler ..., ..., ..., ... ile ...’un aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı ) oyçokluğu ile,

6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 30.03.2022 tarih ve 51492 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve .... Daire Başkanı ..., Üyeler ..., ..., ..., ... ile ...’un karşı oy gerekçesi

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na tabi olarak 4/a kapsamında çalışan işçilerin kıdem tazminatı almayı hak eder bir şekilde iş akitlerinin feshi durumunda, kullanılmayan yıllık izin ücretleri, ücret niteliğinde olduğundan, 4/a-1-c bendinde belirtilen, “istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur.” hükmü gereği sosyal güvenlik prim kazancına dâhil edilmesi gerekmekte ise de; yıllık izin ücret ödemeleri işçilerin Belediye ile ilişkileri kesildikten sonra gerçekleştiğinden ve bu süreçte sigorta prim kesintisi yapılması Belediyenin sorumluluğunda olmadığından verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.