Sayıştay 7. Dairesi 475 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 21.10.2021

• Karar No: 475

• İlam No: 139

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

TV yayın hizmeti ve dijital radyo kurulum ile içerik yönetim hizmeti satın alınması:

Mevzuatta öngörülmediği halde TV yayın hizmeti ve dijital radyo kurulum ile içerik yönetim hizmeti satın alınmak suretiyle kamu zararına neden olunması iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde;

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. (Mülga son cümle: 12/11/2012- 6360/17 md.) (…) (Ek cümleler: 12/11/2012-6360/17 md.) Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler.

b) (…)(2) Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. (Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.”

Mezkûr Kanun’un “Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinde ise;

“Belediyenin giderleri şunlardır:

a) Belediye binaları, tesisleri ile araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı için yapılan giderler.

b) Belediyenin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler.

c) Her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri.

d) Vergi, resim, harç, katılma payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer gelirlerin takip ve tahsili için yapılacak giderler.

e) Belediye zabıta ve itfaiye hizmetleri ile diğer görev ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılacak giderler.

f) Belediyenin kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve katıldığı birliklerle ilgili ortaklık payı ve üyelik aidatı giderleri.

g) Mezarlıkların tesisi, korunması ve bakımına ilişkin giderler.

h) Faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri.

i) Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar.

j) Dava takip ve icra giderleri.

k) Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.

l) Avukatlık, danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler.

m) Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri.

n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.

o) Belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri.

p) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.

r) Şartlı bağışlarla ilgili yapılacak harcamalar.

s) İmar düzenleme giderleri.

t) Her türlü proje giderleri.” hükümleri yer almaktadır.

5393 sayılı Kanun’un yukarıda belirtilen hükümlerinde, belediyenin yetki ve sorumlulukları ile belediye giderlerine yer verilmiştir. Söz konusu Kanun’da belediye giderleri ayrıntılı olarak açıklanmış ve tadadi olarak sayılmıştır.

İlişikli ödeme emri belgeleri ile eklerinin incelenmesi sonucunda, Basın ve Yayın Müdürlüğü tarafından TV yayın hizmeti ve 5 adet dijital radyo kurulumu ile içerik yönetim hizmeti satın alındığı görülmüştür.

Rapor maddesinde; 5393 sayılı Kanun kapsamında değerlendirildiğinde, belediyenin TV yayın ve radyo kurulum hizmeti satın almasının belediye hizmetleri ile bir ilgisi bulunmadığı ve böyle bir hizmet alımının belediye giderleri içerisinde de yer almadığı iddia edilmiştir.

Savunmalarda ise alınan hizmetin belediye hizmetleri konusunda vatandaşların bilgilendirilmesi, belediye çalışmalarının tanıtımı ve kamuoyu araştırma yapılmasına ilişkin olduğu, klasik anlamıyla bir televizyon ve radyo kurulmasının söz konusu olmadığı, internet ortamında bir yayın mecrasının kurulduğu, alımın 5393 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinde belirtilen “...kültür ve sanat, turizm ve tanıtım...” kapsamında belediye görevleri ve 60’ıncı maddesinde belirtilen “Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.” kapsamında belediye giderleri arasında olduğunu, ayrıca Kanun’un 15’inci maddesi uyarıca belediyelerin kamuoyu yoklaması ve araştırması yapabilmesinin de mümkün olduğu ifade edilmiştir.

Madde konusu hizmet alımına dair 9600 yevmiye numaralı ödeme emri belgesi ve eki belgeler incelendiğinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi uyarınca doğrudan temin yöntemiyle ... Production’dan piyasa fiyat araştırması yapılmak ve sözleşme düzenlenmek suretiyle “5 adet digital radyo kurulumu ve içerik yönetimi” hizmeti alındığı görülmektedir. İşe ilişkin 22.05.2019 tarihinde imzalanan sözleşmenin ilgili maddelerine göre ... olmak üzere toplam 5 adet radyonun içerik programları ve 7/24 müzik programlarına içeriklere uygun günlük program yayınlarının gerçekleştirilmesi kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin süresi 6’ncı maddesinde “22.05.2019 tarihinde başlayıp 22.05.2020 tarihinde sona erecektir.” şeklinde, sözleşme bedeli de 5’inci maddesinde “Sözleşmenin bedeli, KDV hariç 60.000 TL’dir.” şeklinde hüküm altına alınmıştır. Sözleşmenin imzalandığı 22.05.2019 tarihli ve KDV hariç 60.000 TL bedelli fatura ise 28.05.2019 tarihli ödeme emri belgesine bağlanarak yükleniciye ödenmiştir. Diğer bir ifade ile bir yıllık süre zarfında kısım kısım ifa edilecek bir yayın hizmeti için henüz hizmet ifa edilmeden peşin ödemede bulunulmuştur.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 33’üncü maddesinde yer alan;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.

…” hükmü uyarınca hizmet gerçekleştirilmeden ödeme yapılması mümkün olmayıp, yapılan ödemenin aynı Kanun’un 71’inci maddesinde “mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması” şeklinde ifade edilen kamu zararı tanımına girdiği kuşkusuzdur.

Madde konusu hizmet alımına dair ilişikli 13048 ve 18711 yevmiye numaralı ödeme emri belgeleri incelendiğinde ise; yine doğrudan temin yöntemiyle piyasa fiyat araştırması yapılmak suretiyle … Production’dan KDV hariç … TL’lik “…TV yayın hizmeti” satın alındığı görülmektedir. Ancak bu alımlara ilişkin sözleşme düzenlenmemiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir…” denilmektedir.

Yayın hizmetinin belli bir süreyi gerektiren bir hizmet olduğu şüphesizdir. Zira 18711 yevmiye numaralı ödeme emri belgesi eki ihtiyaç listesi ve ihale onay belgelerinde iş tanımı “iki aylık yayın hizmeti” olarak yapılmıştır. Dolayısıyla yukarı alınan Kamu İhale Genel Tebliği hükmüne göre bu alımlar için sözleşme düzenlenmesi zorunludur.

Netice olarak; Basın ve Yayın Müdürlüğü tarafından TV yayın hizmeti ve dijital radyo kurulum ile içerik yönetim hizmeti alımına ilişkin 9600 nolu ödeme emri belgesi ise hizmet gerçekleştirilmeden ödemede bulunulması suretiyle ... ve 13048 ve 18711 nolu ödeme emri belgeleri ile de sözleşme düzenlenmeden alım yapılması suretiyle … olmak üzere sebep olunan toplam … TL kamu zararının;

Harcama Yetkilisi … . ve Gerçekleştirme Görevlisi …’e

müştereken ve mütelsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.