Sayıştay 7. Dairesi 47301 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 7

• Dosya No: 47301

• Tutanak No: 52379

• Tutanak Tarihi: 19.10.2022

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konusu: Personel Yemek Yardımı

Sorumlular, 367 sayılı Ek İlamda yer alan tazmin hükmünün tasdikine ilişkin 34822 (22.12.2021 tarih ve 50653 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu İlamının karar düzeltilmesi yolu ile incelenerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiş iseler de;

05.07.2022 tarih ve 31887 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Geçici 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasında;

“(3) Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu maddenin yürürlük tarihine kadar personeline yemek yardımını nakden ödeyen ya da kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı üzerinden gerçekleştirmek amacıyla bu ödeme araçlarının teminini bütçesinden hizmet alımı yoluyla karşılamış olan ve 25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 32 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerine aykırı olarak sosyal denge tazminatı verdiği tespit edilen il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşlarının yetkili ve görevli personeli hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlamış olanlar işlemden kaldırılır.” hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm karşısında … Genel Müdürlüğü 2015 yılına ait Sayıştay 7. Dairesince çıkarılan 367 sayılı Ek İlamı tasdik eden 34822 sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu İlamı 7417 sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesi kapsamında bulunduğundan, söz konusu İlam hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından karar düzeltme konusu dosyanın İŞLEMDEN KALDIRILMASINA, (Üyeler …, …, …, … ve …’un aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oyçokluğuyla,

Karar verildiği 19.10.2022 tarih ve 52379 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçeleri/Azınlık Görüşü

Üyeler …, … ve …’ın karşı oy gerekçeleri;

Karar düzeltilmesi yolu ile başvurusu yapılan konu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunun “Temyiz” başlıklı 55 inci maddesi 1 inci fıkrasında yer alan “Sayıştay dairelerince verilen ilamlar Sayıştay Temyiz Kurulunda temyiz olunur. Bu Kurulca verilen kararlar kesindir.” hükmü doğrultusunda, 34822 (22.12.2021 tarih ve 50363 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile kesinleştiği ve dolayısıyla 7417 sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında yer verilen “…kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla… idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlamış olanlar işlemden kaldırılır.” düzenlemesi çerçevesinde 7417 sayılı Kanun kapsamına girmemektedir.

Sorumlular tarafından (temyiz aşamasındaki ile aynı nitelikte yeniden) ileri sürülen iddia ve itirazların tamamının Temyiz Kurulunca verilen Kararda karşılanması ve Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmaması ve ayrıca Kararın düzeltilmesini icap ettiren başka bir hususun da ileri sürülmemesi gerekçesiyle 34822 (22.12.2021 tarih ve 50653 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesine mahal olmadığına karar verilmesi gerekir.

Üye … yukarıdaki azınlık görüşüne katılmakla birlikte ilave olarak;

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 3 üncü maddesinde, yiyecek yardımının sadece yemek verme şeklinde yapılacağı, bu yardımın, nakden veya kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı verilmek suretiyle yapılamayacağı ifade edilmiş; 4 üncü maddesinde ise, yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanacağı ve yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmının yemek yiyenlerden alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Yönetmeliğin mevcut düzenlemesinden, yemek yardımının parasal karşılığının; yemek maliyetinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisi, diğer iller için yarısının kamu idarelerince karşılanması olduğu anlaşılmaktadır.

Kamu idarelerinin Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak nakden veya kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı üzerinden yaptıkları yardımlar da maliyet hesaplamasına göre kamu idarelerine düşen payın ödenmesi şeklinde olmaktadır/olması gerekmektedir. Kaldı ki, kamu idareleri tarafından mezkûr ödeme araçları üzerinden yemek maliyetinin tamamının “yemek yardımı” olarak ödenmesi durumunda, mevcut düzenleme itibariyle personel payına denk gelen kısmının “yemek yardımını” aşan bir ödeme olacağı da kuşkusuzdur.

7. Dairenin 367 sayılı Ek İlamıyla; … Genel Müdürlüğü personeline özel bir şirkete ihale edilerek ayni öğle yemeği yardımı verilmesi hususunda yemek bedelinin yarısının yemek hizmetinden faydalanan personelden kesilmesi gerektiği gerekçesiyle verilen … TL’lik tazmin hükmü 34822 (22. 12. 2021 tarihli ve 50653 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu kararı ile tasdik edilmiştir. Bu bağlamda, yemek maliyetinin personelce karşılanması gereken kısmının yemek yardımı olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından bu payın kamu idaresince tahsil edilmemesi yasal düzenlemenin amacına uygun olmayacaktır.

7417 sayılı Kanun’un Geçici 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasında;

“Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu maddenin yürürlük tarihine kadar personeline yemek yardımını nakden ödeyen ya da kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı üzerinden gerçekleştirmek amacıyla bu ödeme araçlarının teminini bütçesinden hizmet alımı yoluyla karşılamış olan ... il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşlarının yetkili ve görevli personeli hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlamış olanlar işlemden kaldırılır.” denilmektedir.

7417 sayılı Kanun’da sayma suretiyle belirtilen ödeme araçları üzerinden yapılan yemek yardımının, “yemek maliyetinin kurum karşılığı” olarak kabul edilmesi Yönetmelikteki düzenlemeye de uygun olacaktır.

Somut uygulamada ihale suretiyle alınan ve personele verilen yemeğin maliyetinin personel payına denk düşen kısmının alınmamış olması söz konusudur. Bu nedenle, tahsil edilmeyen personel payının yermek yardımı olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.

7417 sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesi ile yapılan düzenleme; personeline yemek yardımını nakden ödeyen ya da kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı üzerinden gerçekleştirmek amacıyla bu ödeme araçlarının teminini bütçesinden hizmet alımı yoluyla karşılamış olan il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları hakkında uygulanacağından, Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilen 367 sayılı Ek ilam konusunun bu düzenleme kapsamına girmemesi gerekçesiyle de 367 sayılı Ek ilamla verilen … TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden söz konusu 34822 (22.12.2021 tarih ve 50653 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesine mahal olmadığına, karar verilmesi gerekir.

Üye …’nin karşı oy gerekçesi;

… Genel Müdürlüğü 2015 yılı hesabının Sayıştay 7. Dairesinde yargılanması sonucu 29.12.2016 tarih ve 99 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle tazminine hükmolunan … TL, 30.05.2018 tarih ve 44590 tutanak sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilmiştir. Sorumlularca yapılan Karar Düzeltilme başvurusu üzerine, karar düzeltilme talebinin kabul edilerek, 30.05.2018 tarih ve 44590 sayılı Temyiz Kurulu Kararı için KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLDUĞUNA, kamu zararı tutarı ile ilgili konunun yeniden değerlendirilmesini teminen 99 sayılı ilamın 1. maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dairesine gönderilmesine 03.07.2019 tarih ve 46525 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararıyla karar verilmiştir. Bu karar üzerine 7. Dairece 10.07.2020 tarih ve 367 sayılı ek ilamda Temyiz Kurulu Kararına uyularak … TL için tazmin hükmü verilmiş, verilen hükmün sorumlularca bir daha temyiz edilmesi sonucu 22.12.2021 tarih ve 50653 sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla daire kararı tasdik edilmiştir.

50653 sayılı Temyiz Kurulu Kararı üzerine sorumlularca İKİNCİ KEZ karar düzeltilmesi isteminde bulunmuşlardır.

18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI’nın IV. Sayıştay başlıklı 160 ıncı maddesinde “Sayıştay, merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir. Sayıştayın kesin hükümleri hakkında ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler. Bu kararlar dolayısıyla idari yargı yoluna başvurulamaz.

…..

(Ek üçüncü fıkra: 29/10/2005-5428/2 md.) Mahallî idarelerin hesap ve işlemlerinin denetimi ve kesin hükme bağlanması Sayıştay tarafından yapılır.

…..” şeklinde Anayasal düzenleme bulunmaktadır. Bu Anayasal düzenleme ile karar düzeltilmesine yalnızca bir kereye mahsus ve kesin hükümler için başvurulabileceği esas altına alınmıştır.

Diğer yandan 03.12.2010 tarihli ve 6085 sayılı Sayıştay Kanununun Temyiz başlıklı 55 inci maddesinde “Sayıştay dairelerince verilen ilamlar Sayıştay Temyiz Kurulunda temyiz olunur. Bu Kurulca verilen kararlar kesindir.

…..”

Karar düzeltilmesi başlıklı 57 nci maddesinde “Temyiz Kurulu kararları hakkında, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere aşağıdaki sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler:

…..

Temyiz Kurulu, karar düzeltilmesi isteminde ileri sürülen sebeplerle bağlıdır. Karar düzeltilmesi istemi, kesin hükmün yerine getirilmesine engel değildir. Verilen karar, ilgililere tebliğ edilir.” hükümleri yer almaktadır. Bu hükümlerde de açık bir şekilde düzenlendiği üzere Anayasaya uygun olarak Temyiz Kurulunca karar verildikten sonra hüküm kesinleşmekte ve bir kereye mahsus olarak karar düzeltilmesi yoluna gidilebilmektedir.

17.05.1971 Tarihli ve 3513/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararında “….. ilâmda gösterilen bir alacağın takip ve tahsili 90 günlük temyiz süresinin geçirilmesi veya Temyiz Kurulunca hükmün tasdiki ile kesinleşmesinden sonra mümkün olabileceği cihetle itiraz edilmemek veya itirazın süresi içinde yapılmaması gibi sebeplerle ilâm hükümlerinin kesinleşmesi, Temyiz Kurulunca hükmün olduğu gibi veya düzeltilerek tasdiki ya da kaldırılması hallerinde keyfiyetin Maliye Bakanlığına bildirilmesi ve bu bildirimin tek elden ilâm Şubesince yapılması uygun bulunduğundan bu Şubenin Temyiz Kurulu Raportörlüğü ile işbirliği halinde ilâmların ilgili maddelerinin sonuca göre kesinleşmiş, tasdik edilmiş veya kısmen ya da tamamen kaldırılmış olduğu hususlarını Maliye Bakanlığına bildirmesine” yer verilerek ilamların kesinleşmesi hususu karar altına alınmıştır. Keza Sayıştay Genel Kurulunun 06.09.2022 tarihli ve 5431/1 sayılı Kararıyla son hali verilerek Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan 2021 yılı Genel Uygunluk Bildiriminin 2.7. KESİNLEŞEN SAYIŞTAY İLAMLARI UYGULAMA SONUÇLARI CETVELİ’nde de “Sayıştay Dairelerince verilen kararlar sonucu düzenlenen ilamlar, ilgililerce temyize başvurulması durumunda Sayıştay Temyiz Kurulu kararıyla; temyize başvurulmaması veya süresi içinde başvuru yapılmaması halinde temyiz süresinin geçmesiyle kesinleşmiş olmaktadır.” ifadesi yer almaktadır.

05.07.2022 tarih ve 31887 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1 inci maddesinin üçüncü fıkrası “Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu maddenin yürürlük tarihine kadar personeline yemek yardımını nakden ödeyen ya da kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı üzerinden gerçekleştirmek amacıyla bu ödeme araçlarının teminini bütçesinden hizmet alımı yoluyla karşılamış olan ….. il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşlarının yetkili ve görevli personeli hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlamış olanlar işlemden kaldırılır.” hükmüyle yemek yardımları için af diye nitelendirilebilecek bir düzenleme yapılmıştır. Yürürlük tarihi 05.07.2022 olan bu kanuni düzenlemede kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla şartı getirilmiştir.

… Genel Müdürlüğü 2015 yılı hesabına ilişkin yemek yardımı hususu 22.12.2021 tarih ve 50653 sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla, Anayasanın 160 ıncı maddesi ile Sayıştay Kanununun 55 ve 57 maddeleri gereği 05.07.2022 tarihinden önce kesinleşmiştir. Bu kesinleşme nedeniyle dosya konusu işlem 7417 sayılı kanun kapsamına girmemektedir.

Ayrıca Anayasanın 160 ıncı maddesindeki bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler Anayasal hükmü ile Sayıştay Kanununun 57 nci maddesindeki bir defaya mahsus olmak üzere aşağıdaki sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler düzenlemesi karşısında İKİNCİ KEZ karar düzeltilmesi başvurusu hukuken geçerli olmayacaktır.

7417 sayılı kanun ile af kapsamına giremeyen, Anayasa 160 ıncı madde ve 6085 sayılı Kanunun 55 ve 57 inci maddesi uyarınca hem kesinleşmiş olan hem de karar düzeltilmesi kabil olmayan Temyiz Kurulu Kararına yönelik karar düzeltilmesi müracaatları üzerine Temyiz Kurulunca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA, karar verilmesi gerekir.